Dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüs nedeniyle akıllı telefon ve tablet üretimi yapan bazı fabrikalarda üretim durdu. Bu durumun fiyatlara kötü bir şekilde yansıyacağı belirtiliyor.
Kovid-19 pandemisiyle birlikte dünya çapında aylardır "geliyorum" diyen bir krizin ucu artık nihai tüketiciye de dokunmaya başladı. Televizyon, akıllı telefon, otomobil, buzdolapları, bulaşık makineleri ve oyun konsolları gibi 'akıllı' olan her cihaz mikro işlemci veya yarı iletken ürünlerin üretiminde yaşanan arz-talep dengesizliğinin oluşturduğu sıkıntının boyutu her geçen gün büyüyor. Son günlerde ardı ardına birçok fabrika üretimini durdururken, bazı telefon üreticileri de lansmanlarını erteledi.
Çip krizi dünya devlerini bir bir vuruyor!
Sıkıntıdan dolayı elektronik ve akıllı ürünlerin fiyatlarında ciddi artışlar yaşanması bekleniyor. Akıllı telefon pazarının üç numaralı oyuncusu Xiaomi'nin Başkanı Wang Xiang, çip krizi nedeniyle oluşan maliyet baskısının fiyatlarda artış yaşatabileceğini açıkladı.
Beşte üçü elektronikte
Dünyada başlangıçta sorun fabrikaların kapanması nedeniyle tedariklerde yaşanan geçici bir gecikme olarak algılandı. General Motors, Ford, Nissan, Toyota, Honda ve Volvo gibi büyük otomobil üreticilerinin üretimleri durdu.
Ancak aslında otomotiv sektörü dünyadaki çip tüketiminin sadece yüzde 10'unu yapıyor. Asıl tehlike elektronik sektöründe. Akıllı telefon, dizüstü bilgisayar gibi ürünler toplam üretimin beşte üçünü tek başına yapıyor. İlk sırada PC'ler var. İkinci sırada akıllı telefonlar, üçüncü sırada ise tüketici elektroniği bulunuyor. Dördüncü sırada otomotiv ve beşinci sırada da sanayinin diğer dalları var.
Çip krizinde gelişmekte olan ülkelerdeki otomotiv fabrikaları da etkilendi. Romanya, Türkiye, Çekya, Macaristan ve Özbekistan gibi ülkelerde, üretimini durduran firmalar oldu.
İki fabrika durdu
Türkiye'de Oyak Renault Bursa fabrikası 15-22 Mart tarihleri arasında üretimine zorunlu ara verdi. Tofaş ise Bursa fabrikalarında üretimi 19 Mart'ta durdurdu. 5 Nisan'da yeniden faaliyete geçecek olan Tofaş, fabrikada periyodik bakım yapıyor.
Türkiye'de otomotiv sanayi üretiminin 2021'de 1.5 milyon adet seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Krizin Türkiye'de diğer fabrikalara yayılması halinde, 2021'de 2 ila 5 bin adetler seviyesinde üretim kaybı yaşanabileceği tahmin ediliyor. Ancak bu kaybın yıl içinde telafi edilebileceği söyleniyor.
Çözüm için çabalar var
Çözüm için çeşitli çabalar da var. Intel 20 milyar dolara Arizona'da iki büyük çip fabrikası kurma yolunda adımlar atıyor. Mikro işlemci ve mikro denetleyici ürünleri üreten firmalar da üretimdeki daralma dışında başka sorunlarla ilgileniyor. En büyük üreticilerden NXP ve Infineon'un Teksas fabrikaları geçici olarak kapandı. Japon Renesas'ın bir fabrikasında da yangın çıktı. Bu tür sorunlar da çözüm bulunmasını engelliyor.
Lansmanlar erteleniyor
İŞIN akıllı telefon ayağında büyük üreticiler hayli dertli. Tayvanlı bir araştırma firması olan TrendForce, yılın ikinci çeyreğinde akıllı telefon üretiminin yüzde 5 etkileneceğini tahmin ediyor. Çiplere yılda 58 milyar dolar harcayan 2 trilyon dolarlık Apple bile yeni modeli iPhone 12'nin lansmanını geçen yıl iki ay ertelemek zorunda kalmıştı. Dünyanın en büyük çip üreticilerinden olan Samsung ise 'ciddi bir dengesizlik' oluştuğu vurgusu yaptı. Markanın yeni Note serisinin lansmanı da gecikecek.
