Dünyayı etkisi altına alan ve yaklaşık 4.5 milyon insanı hayattan koparan Covid-19 mikrobunun erkeklere daha çok düşman olduğu ortaya çıktı.
Amerika Birleşik Devletleri'nin Maryland eyaletinin Baltimore şehrinde özel statülü bir araştırma üniversitesi olan ve 1876 yılında kurulan Johns Hopkins Üniversitesi'nin başta olmak üzere dünyanın değişik üniversitelerinde yapılan çalışmaların sonuçlarını değerlendiren Embriyolog Turgay Barut, şu anki verilere göre Covid-19'un erkeklere daha çok düşman göründüğünü kaydetti. Ağustos 2021 verilerine göre dünyada toplam 210 milyon 73 bin 348 pozitif vaka görüldüğünün bunlardan da 4 milyon 404 bin 573 insanın hayatını kaybettiğinin ortaya çıktığını kaydeden Aydınlı Hekim Embriyolog Turgay Barut, “Covid-19 pandemisinde dikkatler haklı olarak insan vücudunda ölüm kalım savaşının verildiği yer olan solunum sistemine odaklanmıştır.
Bununla birlikte kalp, böbrek ve beyin gibi diğer dokular da viral saldırıya karşı hassastır. Ayrıca Covid-19'un erkek üreme hücreleri olan sperm hücrelerini de savunmasız bir hedef alarak erkek kısırlığına neden olması ve enfeksiyonun şiddetine göre cinsel yolla geçişinin olasılığı gözlenmiştir” dedi.
Açıklamasında yakın tarihte JAMA Network Open'da yayınlanan bir çalışmanın sonuçlarını da paylaşan Embriyolog Turgay Barut, “RT-PCR sonuçları pozitif Covid-19 geçiren 6'sı enfeksiyon aşamasında olan ve 2'si iyileşen 38 hastaya ait sperm örneği incelenmiştir. Korona virüsün testislerdeki olası patofizyolojik etkisi aktif enfeksiyonda testosteron ve luteinize hormon oranlarında dramatik bir azalma göstermiştir. Bu durum bize kan yoluyla HIV, papillom, hepatt gibi virüslerin testislere geçişinin mümkün olabileceği ve böylece testis dokusuna hasar verebilme potansiyeliyle kısırlığa neden olabileceğini göstermektedir.
Covid-19 sonrası testis hücrelerinde ve sperm oluşturan hücre serilerinde yüksek miktarda virüs ekspresyonu gözlenmiştir. Bu faktörlerin bir sonucu olarak Covid-19 enfeksiyonu sonrası testis dokusuna ait hasara bağlı kısırlıkla sonuçlanan verilere dayalı yayınlar bulunmaktadır” diyerek, korona virüsün şu an itibariyle erkeklere daha çok düşman olduğunun gözlemlendiğini belirtti.
Açıklamasında 2021 Ocak ayında Avustralya'da yapılan bir derlemeden de söz eden Embriyolog Turgay Barut, “İnsan sperm hücrelerindeki çeşitli hücre bileşenleri tarafından canlılığın ve dölleme kabiliyetinin devamlılığının sağlanmasında oynadığı rol incelenmiştir. Üreme sonuçlarına göre viral bir atağın cinsel yolla bulaşması ve doğurganlığa etkisi şu an net bir şekilde bilinmemektedir.
Ancak Covid-19'un özellikle genç erkeklerde üreme sistemi üzerindeki olası etkileri hakkında uyanık olmamız gerekmektedir. Erkek hastaların bir kısmında, özellikle ciddi bir vaka geçirip hastalıktan hastaneye kaldırılanlarda, doğurganlık ve cinsel işlevin bozulabileceğine dair kanıtlar vardır” diyerek Covid-19'dan iyileşen hastalar hakkında yapılan araştırma çalışmalarından da söz etti. Embriyolog Barut, Çin'de daha önce yardımla üreme tedavisi olmadan en az bir çocuk sahibi olan erkekler üzerinde yapılan bir çalışmada, hastaların yüzde 39'unda klinik olarak düşük sperm sayısı gözlemlendiğini, bu kişilerin spermlerinin yüzde 61 oranında risk altında olduğunun gözlemlendiğini ve yüzde 33'ünün sperm kalitesinin düşük ve daha az hareket kalitesine sahip olduğunun ortaya çıktığını kaydetti.
Ülkemizde de halen korona virüs pandemisinin devam ettiğini kaydeden Embriyolog Turgay Barut, tedbirin elden bırakılmamasını herkesin, bilim kurulunun kararlarına ve kurallara uymasını istedi.
İbrahim Kılınç
