Gündem
  • 13.11.2020 12:40

Fotoğraf ve videolardan tek tek hesaplandı!.. İşte Ermenistan ve Azerbaycan'ın toplam kayıpları

Dağlık Karabağ: İHA ve SİHA'ların rolü ne oldu, Azerbaycan'a nasıl avantaj sağladı?

Askeri uzmanlar ve savunma analistleri, Dağlık Karabağ'da 44 gün süren çatışmaların Azerbaycan'ın lehine sonuçlanmasında ve savaş sahasında Ermenistan'a karşı üstünlük kurmasında silahlı ve silahsız insansız hava araçlarının (İHA) etkin bir şekilde kullanmasının önemli rol oynadığını düşünüyor.

Uzmanlar, Dağlık Karabağ'ın, İHA ve SİHA'ların da önlem alınmadığı durumlarda ileriye dönük savaş ve çatışma ortamlarını nasıl etkileyebileceğini gösteren önemli bir örnek olduğunu belirtiyor. Ayrıca, bu savaşın ardından Türkiye'nin ürettiği İHA'lara olan talebin artabileceği yorumları yapılıyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye'nin ürettiği SİHA'lar sayesinde "değeri 1 milyar doların üzerinde olan Ermeni mühimmatını imha ettiklerini" söyledi. Ancak Aliyev, France 24 kanalına verdiği mülakatta, ellerinde kaç tane İHA ve SİHA olduğuna ilişkin soruya ise "Yeterince var" yanıtını verdi ve kesin bir sayı belirtmedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Danışmanı ve Sözcüsü Hikmet Hacıyev de Axios'a yaptığı açıklamada, İsrail'den aldıkları "kamikaze" İHA'ların "çok faydalı olduğunu" ifade etti.

Azerbaycan'ın elindeki İHA ve SİHA'ların miktarına ilişkin herhangi bir resmi açıklama bulunmuyor.

İHA'lar nasıl bir rol oynadı?

Ancak askeri uzmanlar ve analistler, bu İHA'ların özellikle dağlık coğrafi yapısından dolayı savaş uçaklarının manevra kabiliyetinin azaldığı Dağlık Karabağ bölgesindeki çatışmalarda Azerbaycan'a önemli avantaj sağladığını söylüyor.

BBC Türkçe'nin konuyla ilgili sorularını yanıtlayan, adının açıklanmasını istemeyen bir savunma sektörü uzmanı, İHA'ların rolünü "çok önemli" olarak tanımladı.

Uzman, "İHA'lar, Ermenistan'ın savunma hattının zayıflatılmasına ve karşı taarruzlarının başlamadan bitmesine neden oldu. Dağlık Karabağ savaşı, İHA'ların konvansiyonel bir savaşta nasıl bir rol oynayabileceğini göstermesi açısından önemli" dedi.

Yapılan analiz ve basında çıkan haberlerde, Dağlık Karabağ'da Azerbaycan'ın envanterinde Türkiye'den Bayraktar üretimi orta irtifa - uzun havada kalış süresine sahip TB2 olduğu belirtiliyor.

Ayrıca, İsrail tarafından "dolanan mühimmat" olarak geliştirilen, hedeflere çarparak saldırmasından dolayı "kamikaze" olarak bilinen Harop'un da çatışmalarda kullanıldığı yönünde haber ve görüntüler bulunuyor.

Savunma analisti Arda Mevlütoğlu, Azerbaycan'ın bu savaşta İHA'ları Türkiye'nin Şubat ayında İdlib'e yönelik başlattığı ve Bahar Kalkanı Harekatı olarak adlandırdığı operasyondakine benzer şekilde kullandığına ve üç ana göreve sahip olduklarına dikkat çekti.

Mevlütoğlu, bu üç görevi üzerlerinde taşıdıkları güdümlü bombalarla hassas taarruzlar, diğer İHA, kamikaze drone ve topçu birliklerine hedef tespiti ile işaretlemesi ve istihbarat ile keşif görevleri olarak sıraladı.

Ermenistan neden ağır kayıplar verdi?

Yapılan analizler, Azerbaycan'ın taktiksel olarak İHA'ları etkin şekilde kullanmasının Ermenistan ordusuna ciddi zarar verdiğine işaret ediyor.

Mevlütoğlu'na göre, açık kaynak verileri, Ermenistan ordusunun araç-gereç envanterinin yüzde 40'ından fazlasını kaybettiğini gösteriyor.

Mevlütoğlu, "İHA'ların, özellikle SİHA ve kamikaze drone'ların kullanımı, Ermeni ordusu üzerinde aşamalı bir biçimde yıkıma neden oldu. Savaşın başlarında, Ermeni hava savunma sistemleri ve erken ihbar radarları, SİHA'lar ve kamikaze dronelar ile bertaraf edilerek, İHA operasyonları için geniş bir manevra alanı yaratıldı. Ardından da SİHA ve kamikaze droneları, hava savunma şemsiyesinden mahrum kalan Ermeni kara güçleri üzerine taarruzlarını yoğunlaştırdılar. Bu aşamada, İHA'ların elde ettiği hedef istihbaratı ile, Ermeni ordusunun stratejik unsurlarına topçu ve balistik füzeler ile de etkili saldırılar gerçekleştirildi" dedi.

30 BİN ERMENİ ASKERİ ÖLDÜ
Çatışmalarla ilgili Ermenistan tarafından yapılan açıklama 14 bin civarında askeri kayıpları olduğu bildirilse de gerçek rakam bunun iki katından fazla. Ermeni muhalefeti kaybettikleri asker sayısının 30 binin üzerinde olduğunu ve çok sayıda yaralı asker bulunduğunu bildirdi.
Yaralı askerlerin çatışmalardan çok hava bombardımanı sırasında yaralandıklarını ve bunların önemli bir bölümünün sakat kalacağı ileri sürüldü.
Azerbaycan şehitlerinin ise 500 civarında olduğu sanılıyor.

Askeri konularda uzmanlaşmış blog sitesi Oryx, savaş bölgesinden geçilen teyit edilmiş fotoğraf ve videolardan derlediği verilerin, Ermenistan'ın 185 tank(Sağlam olarak ele geçirilen ve terkedilmiş olanlar hariç) , bir SU-25 savaş uçağı (azerbaycan 7 SU-25 savaş uçağı vurulmasının görüntülerini yayınladı.), dört İHA ve 451 askeri araç kaybettiğini gösterdiğini belirtti. Burada açıklanmamış ancak 6 S-300 hava savunma sistemi yok edildi. 30 civarında rus yapımı kamyon üzeri hava savunma sistemi vuruldu.

Aynı siteye göre, Azerbaycan ise 22 tank, bir helikopter, 25 İHA ve 41 zırhlı askeri araç kaybetti.

BBC Türkçe'ye konuşan savunma sanayi uzmanı, Azerbaycan'ın SİHA ve "kamikaze drone" gibi dolanan mühimmat kullanımını değerlendirirken, Ermenistan'n da zayıflıklarının göz önüne alınması gerektiğini vurguladı.

Uzman, "Bu bağlamda ilk göze çarpan, Ermenistan güçlerinin kamuflaj konusunda başarısız oldukları. Bu da SİHA'ların çok kolay hedefleri tespit etmesini sağladı. İkinci husus ise, müşterek harekat yapamamalarıdır. Kara kuvvetlerini Azerbaycan'ın hava saldırılarından koruyacak entegre bir hava savunma sistemine sahip değillerdi ve SİHA/İHA'lara karşı önlem almamışlardı" dedi.

İrem Köker
BBC Türkçe

İLGİLİ HABERLER