Ekonomi
  • 23.9.2002 14:39

İHALEDE 'HATIR' DÖNEMİ SONA ERİYOR

KAYNAK : Haber Vitrini Sıfırdan gelip yeni şirket kurarak, hatırlı kişilerin desteğiyle devletten trilyonlarca liralık ihale alma dönemi sona eriyor. Kamu İhale Kurumu, 1 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe girecek olan Devlet İhale Kanunu'na ilişkin ikincil mevzuat hazırlıklarını sürdürüyor. Çok sayıda yönetmelik, genelge ve tebliği içerecek olan ikincil mevzuat için ilgili kamu kuruluşları ile aralarında TOBB, TÜSİAD ve Türk Müteahhitler Birliği'nin de bulunduğu çeşitli sivil toplum örgütleri ile meslek kuruluşlarından da görüş alındı. Avrupa Birliği'nden 2 uzmanın da katıldığı çalışmalarda ana hatları belirlenen taslak metinler, bu ay sonunda ilgili kuruluşlara gönderilerek, onların değerlendirmeleri istenecek. Gelen görüşlere göre son şeklini alacak ikincil mevzuata ilişkin düzenlemeler, Ekim ayının sonlarından itibaren Resmi Gazete'de yayımlanmaya başlanacak. Bu şekilde yeni yıldan itibaren uygulanacak olan yeni İhale düzenlemeleri için ilgili bütün kesimlere bir bilgilenme ve adaptasyon dönemi tanınacak. 'GEL ŞU İŞİ SANA VERELİM'E SON Alınan bilgiye göre, KİT'ler ve belediyelerin yüzde 51'ine sahip olduğu şirketler dahil, bütün kamuyu kapsayacak olan yeni ihale mevzuatıyla, söz gelimi Siirt'teki bir belediyenin ekmek alımı bile denetime alınacak. İş ve keşif artışı bitip, anahtar teslimi ihale dönemi başlarken, projeler için iyi bir etüd dönemi geçirilecek ve bir iş kaça ihale edildiyse belirli şartlar dışında o paraya bitirilecek. Ödenek olmadan ihale yapılamayacak ve Türkiye'de ihalelerdeki yozlaşmada büyük eleştiri konusu olan müteahhitlik karnesi dönemi de son bulacak. Bu şekilde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı üst düzey bürokratlarının A tipi karne alıp, bunu kiraya vermesi de artık mümkün olmayacak. Müteahhitlik Karnesinin yerini İş Deneyimi ya da İş Bitirme Belgesi alacak. Bu belge performansa dayalı olarak verilecek. Yeni sistemde bir ihale verilirken, benzer işi yüzde 70 oranında bitirmiş olma performansı aranacak. Yeni yıldan itibaren sıfırdan gelip, yeni şirket kurup, devletten trilyonlarca liralık ihale alma dönemi de son bulacak. Bir Üst Kurul üyesinin ''Artık belirli makamlarda bulunanlar, hiç kimseye (Hadi şirket kur, gel sana şu işi verelim) diyemeyecek'' dediği bu sistemde, devletten yapım, mal ve hizmet alımı ihalesi alanlar için belli limitler getirilecek. Halen üzerinde çalışılan taslakta, söz konusu limitlerin yapım işlerinde 100 milyar, mal alımlarında 50-60 milyar, hizmet alımlarında ise 20-25 milyar lira dolayında tutulması düşünülüyor. VERGİ VE SSK BORÇLULARINA KOLAYLIK Devlet İhale Kanunu ve buna ilişkin ikincil mevzuat ile ihaleci kuruluş, en düşük teklife değil, ekonomik anlamda en avantajlı teklife yönelecek. Bunun için de çeşitli kriterler belirlenecek. Bu çerçevede işin maliyeti, etkinliği, verimliliği, ömrü, kalitesi, varsa yedek parça ve her bir makinanın randımanı gibi çeşitli ölçütler, ihale değerlendirmesine baz teşkil edecek. Hizmet ve alımı ile yapım işlerinin tümünü kapsayacak Katılma Yönetmeliği ile de kamu ihalelerine katılabilmenin koşulları ortaya konacak. Bu düzenleme paralelinde devlet ihalelerine gireceklerde adli, mali, ekonomik ve teknik yeterlilik kriterleri aranacak. Ancak devletten ihale alacakların devlete vergi ve sigorta prim borcu bulunmaması hükmünün, uygulamada sıkıntı yaratacağı belirtiliyor. Kamu İhale Kurumu yetkilileri, son yıllarda yaşanan ekonomik kriz nedeniyle hemen hemen bütün firmaların vergi ya da prim borcu bulunduğunu belirterek, yeni yönetmeliklerde kendilerine tanınan yetki çerçevesinde bu konuda bir esnekliğe gitmeyi planladıklarını bildirdi. Kurum yetkilileri, ''Diyelim vergi veya prim borcu var. Ama müteahhit bunu takside bağlamış. Ya da 3 taksit vergi borcu var ama vadesi gelmemiş. Ya da prim borcunu taksitlendirmiş. Şimdi bu durumdaki müteahhitleri, borcu yok statüsünde değerlendirmek gerektiğini düşünüyoruz'' dediler. İÇİ BOŞ ŞİRKETE İŞ YOK Aynı düzenleme kapsamında, kamu ihalelerine katılan müteahhitlerin belirli bir mali performansa sahip olmaları gerekecek. Bu kriterler arasında, özkaynakların toplam aktif içinde yüzde 45-50'lik bir orana sahip bulunması, belirli bir nakit gücü olması gibi şartlar da yeralacak. Yine ikincil mevzuatla, ihalenin kurallarının sayıldığı Tip Şartname ile nihai akite ilişkin Tip Sözleşme de bulunacak. Burada idare ile müteahhit arasında eşitlik ilkesi gözönünde tutulacak ve diğer taraf lehine hükümlere yer verilmeyecek. Ancak kurumlar, uygulamada, eşitlik ilkesini baz almak kaydıyla farklılaştırmaya gidebilecek. MUAYENE VE KONTROL YÖNETMELİĞİ Yüzde 15'lik fiyat avantajının olacağı yerli mallar konusunda tanımlama çalışmalarını sürdüren Kamu İhale Kurumu, ikincil mevzuat çerçevesinde ayrı bir Muayene ve Kabul Yönetmeliği de çıkaracak. Bu Yönetmelikte, bir mal veya hizmetin kesin kabulü için gerekli olar şartlar sayılacak. Kurum yetkilileri, kesin kabulde ''uygundur, sağlamdır'' kararı için, ilgili idare dışında üçüncü bir tarafın uzmanlığına başvurulmasını düşünüyor. Teknik Müşavirlik kuruluşları ile meslek odalarının bu işi yapıp yapamayacağı araştırılıyor.

İLGİLİ HABERLER