Müslüman ülkeler Dağlık Karabağ çatışmalarında nasıl bir tutum sergiledi?
Müslüman ülke hükümetleri Dağlık Karabağ çatışmasında hangi açıklamaları yaptı, Azerbaycan'a hangi ülkeler destek verdi?
Azerbaycan'la Ermenistan arasında 27 Eylül'de patlak veren çatışmalarda Türkiye, tarafını Bakü yönetiminden yana açıkça ortaya koydu. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuoğlu, hem masada hem de sahada Azerbaycan'ın yanında olduklarını söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'le görüşmesinde Türkiye'nin Azerbaycan'ın yanında olduğunu söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda AK Parti, CHP, MHP ve İyi Parti TBMM grupları 'Ermenistan'ın Azerbaycan'a yönelik saldırısını kınayan' ortak bildiri yayımladı.
Müslüman ülke hükümetleri Dağlık Karabağ çatışmasında hangi açıklamaları yaptı? Azerbaycan'a hangi ülkeler destek verdi?
Pakistan
Çatışmaların başlamasının ardından İslamabad yönetimi, Azerbaycan'a tam desteğini sundu ve Pakistan'ın Bakü'nün yanında yer aldığı belirtildi. Pakistan hükümetinin yaptığı açıklamada, "Pakistan kardeş ülke Azerbaycan'ın yanında ve meşru müdafaa hakkını destekliyor. Azerbaycan’ın Nagorno-Karabağ’a (Dağlık Karabağ) ilişkin, oy birliğiyle kabul edilen birkaç BM Güvenlik Konseyi kararına uygun tutumunu destekliyoruz." ifadelerine yer verildi.
Bosna Hersek
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Sefik Dzaferovic, Azerbaycan'a destek mesajı gönderdi. 'Ermenistan'ın Dağlık Karabağ'daki saldırılarını kınadığını' kaydeden Dzaferovic, Bosna Hersek ile Azerbaycan'ın son derece iyi, dostane ilişkilere sahip iki ülke olduğunu belirtti. Azerbaycan'ın bugün yaşadıklarıyla Bosna Hersek'in 1990'lı yıllarda karşı karşıya kaldığını aktaran Demokratik Eylem Partisinin (SDA) Genel Başkanı Bakir İzetbegovic de, "Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü korumaya hakkı vardır. Uluslararası kuruluşlar Ermenistan'ın yaptıklarına son vermekle yükümlüdür." dedi.
Afganistan
Afganistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, 'Azerbaycan hükümeti ve halkının, Dağlık Karabağ'ın işgalden kurtarılması çabalarına destek verdiği' bildirildi. Açıklamada, Afganistan'ın, Ermenistan'la Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ bölgesinde devam eden şiddetli çatışmalardan endişe duyduğu aktarıldı. Dağlık Karabağ'ın uluslararası alanda Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanındığı ifade edilen açıklamada, 'Afganistan'ın Dağlık Karabağ'ın işgalden kurtulmasını istediği' dile getirildi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ersin Tatar,gelişmelerin ardından açıklamalarda bulundu. Facebook üzerinden yapılan açıklamada, "Ermenistan'ın, kardeş Azerbaycan'a yönelik saldırılarını şiddetle kınıyor, şehitlerimize Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyoruz. Belli ki birileri bölgeyle ilgili emellerini gerçekleştirme hayaliyle Ermenistan'ı da piyon olarak kullanmaktadır. Ancak şu bilinsin ki; Azerbaycan asla yalnız değildir ve Ermenistan’la onu saldırıya teşvik edenler hayallerine ulaşamayacaktır."
Malezya
Malezya yönetimi, 27 Eylül'deki çatışmaların ardından açıklama yapmış değil ancak temmuz ayında Ermenistan'la Azerbaycan arasında yaşanan çatışmanın ardından Malezya Parlamentosu, Malezya-Azerbaycan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Rozman Isli, yazılı bir açıklama yaparak, "12 Temmuz'da Tovuz bölgesinde Azerbaycan mevzilerine yapılan saldırıları kınadığını" belirterek, "Malezya, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini mutlak suretle desteklemektedir." ifadelerini kullanmıştı.
İslam İşbirliği Teşkilatı
İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliğinden yapılan açıklamada, "ateşkesi ihlal eden Ermenistan güçlerinin, Azerbaycan topraklarındaki çeşitli noktalara düzenlediği, sivil can kayıplarına sebep olan saldırılarının yakından takip edildiği" belirtildi. "Ermenistan ordusunun Azerbaycan'a yönelik tekrar eden kışkırtma ve saldırılarının şiddetle kınandığı" açıklamada, teşkilatın "Azerbaycan halkının yanında olduğu" ifade edildi. "Ermenistan silahlı kuvvetlerine işgal ettiği Azerbaycan topraklarından şartsız olarak tamamen çekilme çağrısı" yapılan açıklamada, "iki ülke arasındaki çatışmanın Azerbaycan'ın uluslararası olarak tanınan sınırlarına, toprak bütünlüğüne ve otoritesine saygı duyularak siyasi yollardan çözülmesi" çağrısında bulunuldu.
Diplomatik çözüm çağrısında bulunan Müslüman ülkeler
Suudi Arabistan
Suudi Arabistan'dan yapılan açıklamada, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki çatışmanın "barışçıl yollarla" çözülmesi çağrısında bulunuldu. "Suudi Arabistan Krallığı, Ermenistan'la Azerbaycan arasındaki duruma ilişkin gelişmeleri büyük bir endişeyle takip ediyor." denilen açıklamada, ilgili Güvenlik Konseyi kararlarının esas alınması istendi.
Mısır
Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Ermenistan ve Azerbaycan'a çatışmadan kaçınma çağrısı yapıldı. Açıklamanın devamında, "Mısır, AGİT-Minsk grubu çerçevesinde uluslararası meşruiyet kararlarına uygun, barışçıl yollarla bir çözüme ulaşmak için tüm tarafları diyalog kurmaya çağırıyor." ifadesi yer aldı. Öte yandan Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah el Sisi'ye bir mektup göndererek, çatışmalarla ilgili soruna diplomatik çözüm bulunması amacıyla devreye girme çağrısı yaptı.
İran
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "İstikrar ve güvenlik kalkınmanın temelini oluşturabilir ve bölgemiz istikrarsızlığa ve yeni savaşlara tahammül edemez." dedi. İran'ın iki ülke tarafından arzu edilen her türlü yapıcı rolü üstlenmeye hazır olduğunu kaydeden altını Ruhani, "Çatışmaların bir an önce durdurulmasını istiyoruz. Hepimiz bölgesel sorunların siyasi yollarla, uluslararası hukuk ve toprak bütünlüğü çerçevesinde çözümü için çalışmalıyız." ifadelerini kullandı. Diğer yandan İran'da Türklerin yoğun yaşadığı Erdebi'de İran polisi, Dağlık Karabağ'a destek için toplanan aktivistlere müdahale etti ve en az 11 kişi gözaltına alındı.
Kazakistan
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, Dağlık Karabağ'da çatışmaların başlamasının hemen ardından yaptığı açıklamada, Azerbaycan ve Ermenistan'a, gerilimi düşürüp müzakere başlatmaları çağrısında bulundu. Bakanlığın açıklamasında, Dağlık Karabağ'daki Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki gerginlikten endişe duyulduğu belirtilerek, "Bizim için dost Azerbaycan'ı ve Ermenistan'ı istikrarın sağlanması için tüm tedbirleri almaya, güç kullanmaktan vazgeçmeye ve müzakereleri başlatmaya çağırıyoruz." denildi.
