Ekonomi
  • 31.3.2009 11:53

KRİZ TÜRKİYE'Yİ VURDU! BÜYÜME DURDU

ANKARA - Türkiye, geçen yılın son çeyreğinde sabit fiyatlarla yüzde 6.2 küçüldü. Böylece 27 çeyrektir büyüyen Türkiye, küçülmeye yüzde 6.2 gibi yüksek oranlı bir daralma ile geçti.

Sabit fiyatlarla son çeyrekte imalat sanayi yüzde 10.8, inşaat yüzde 13.4, toptan ve perakende ticaret yüzde 15.4 küçülme yaşadı.

Hanehalklarının yurtiçi tüketimi 184 milyar 727 milyon TL’den 172 milyar 948 milyon TL’ye geriledi.

Türkiye 2008 yılının tamamında ise yüzde 1.1 büyüdü. 2008 yılında kişi başı gelir ise cari fiyatlarla 13 bin 367 YTL, ABD doları cinsinden 10 bin 436 dolar olarak hesaplandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), GSYH IV. Dönem: Ekim, Kasım, Aralık 2008 verilerini açıkladı. Buna göre; sabit fiyatlarla 2008’in ilk çeyreğinde yüzde 7.3, ikinci çeyreğinde yüzde 2.8, üçüncü çeyreğinde yüzde 1.2 büyüyen Türkiye ekonomisi, son çeyrekte yüzde 6.2 daralma yaşadı. Böylece 27 çeyrektir süren kesintisiz büyüme de son bulurken, son çeyrekte sabit fiyatlarla GSYH 24 milyar 448 milyon TL’ye indi. Cari fiyatlarla ise son çeyrekte yüzde 5.7 büyüyen GSYH 232 milyar 149 milyon TL oldu.

-SANAYİ YÜZDE 11, İNŞAAT YÜZDE 13, TİCARET YÜZDE 15 KÜÇÜLDÜ-

Sabit fiyatlarla son çeyrekte imalat sanayi yüzde 10.8, inşaat yüzde 13.4, toptan ve perakende ticaret yüzde 15.4 küçülme yaşadı. Tarımda yüzde 4.6 büyüme görüldü.

Yurtiçi tüketim de son çeyrekte azaldı. Cari fiyatlarla hanehalklarının yurtiçi tüketimi bir önceki çeyreğe göre 184 milyar 727 milyon TL’den 172 milyar 948 milyon TL’ye geriledi. Gıda içki ve tütün harcamaları 47 milyar 840 milyon TL’den 46 milyar 192 milyon TL’ye, giyim ve ayakkabı harcamaları 10 milyar 956 milyon TL’den 8 milyar 856 milyon TL’ye düştü.

Devletin nihai tüketim harcamaları son çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla 30 milyar 516 milyon TL’den 36 milyar 944 milyon TL’ye, mal ve hizmet alımları 13 milyar 377 milyon TL’den 20 milyar 44 milyon TL’ye çıktı. Gayri Safi sabit sermaye oluşumu 47 milyar 506 milyon TL’den 45 milyar 229 milyon TL’ye indi. Kamu sektöründe GSYH 9 milyar 389 milyon TL’den 10 milyar 983 milyon TL’ye çıkarken, özel sektörde 38 milyar 117 milyon TL’den 34 milyar 246 milyon TL’ye indi.

-YILLIK BÜYÜME YÜZDE 1.1-

Türkiye ekonomisi 2008’in tamamında yüzde 1.1 büyüdü. GSYH sabit fiyatlarla 102 milyar 328 milyon TL olurken, cari fiyatlarla yüzde 12.7 artan GSYH 950 milyar 144 milyon TL oldu. Türkiye 2007 yılının tamamında ise yüzde 4.7 büyümüştü. 2008 yılında kişi başı gelir ise cari fiyatlarla 13 bin 367 YTL, ABD doları cinsinden 10 bin 436 dolar olarak hesaplandı.

2008’in tamamında sabit fiyatlarla imalat sanayi yüzde 0.8 büyürken, inşaat yüzde 7.6, ticaret yüzde 0.9 daralma gördü. Tarımda ise yüzde 4.1 büyüme yaşandı.

2008 yılında bir önceki yıla göre cari fiyatlarla hanehalklarının yurtiçi tüketimi 625 milyar 216 milyon TL’den 693 milyar 831 milyon TL’ye, gıda içki ve tütün harcamaları 160 milyar 2878 milyon TL’den 181 milyar 166 milyon TL’ye, giyim ve ayakkabı harcamaları 38 milyar 985 milyon TL’den 40 milyar 103 milyon TL’ye yükseldi. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıt harcamaları 119 milyar 516 milyon TL’den 141 milyar 194 milyon TL’ye çıktı.

Devletin nihai tüketim harcamaları 2008’de bir önceki yıla kıyasla 107 milyar 815 milyon TL’den 121 milyar 813 milyon TL’ye, mal ve hizmet alımları 48 milyar 214 milyon TL’den 54 milyar 893 milyon TL’ye çıktı. Gayri Safi sabit sermaye oluşumu 184 milyar 118 milyon TL’den 192 milyar 831 milyon TL’ye yükseldi. Kamu sektöründe GSYH 28 milyar 674 milyon TL’den 36 milyar 586 milyon TL’ye, özel sektörde 155 milyar 443 milyon TL’den 156 milyar 244 milyon TL’ye yükseldi.

-KRİZ SONRASI DÖNEMİN EN DÜŞÜK BÜYÜMESİ

Türkiye 2008’de, Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizinin yaşadığı ve hızlı bir küçülmenin yaşandığı 2001 yılından bu yana en düşük büyümeyi gördü. 2001 yılındaki yüzde 5.7’lik küçülmenin ardından büyüme oranı 2002’de yüzde 6.2, 2003’te yüzde 5.3, 2004’te yüzde 9.4, 2005’te yüzde 8.4, 2006 yılında yüzde 6.9, 2007’de yüzde 4.5 olmuştu.

-ESKİ BÜYÜME ORANLARINDA YUKARI YÖNLÜ REVİZYON-

Bu arada, 2007 ve 2008’e ait daha önce açıklanmış büyüme oranlarında yukarı yönlü revizyon yapılması dikkat çekti. 2007 büyümesi sabit fiyatlarda yüzde 4.5’ken yüzde 4.7’ye çekildi. 2008 birinci çeyrek büyümesi yüzde 6.7’yken yüzde 7.3’e, ikinci çeyrek büyümesi yüzde 2.3’ken yüzde 2.8’e, üçüncü çeyrek büyümesi yüzde 0.5’ken yüzde 1.2’ye çıkarıldı.

/**
Gayri safi yurt içi hasıla ve büyüme oranı
Cari fiy. Büyüme Sabit fiy. Büyüme
(MilyonTL) (%) (MilyonTL) (%)
1998 70.203 - 70.203 -
1999 104.596 49.0 67.841 -3.4
2000 166.658 59.3 72.436 6.8
2001 240.224 44.1 68.309 -5.7
2002 350.476 45.9 72.520 6.2
2003 454.781 29.8 76.338 5.3
2004 559.033 22.9 83.486 9.4
2005 648.932 16.1 90.500 8.4
2006 758.391 16.9 96.738 6.9
2007 843.178 11.2 101.255 4.7
2008 950.144 12.7 102.328 1.1

İLGİLİ HABERLER