Dünya
  • 27.2.2003 10:51

SADDAM 28 ŞUBAT'TA BOYUN EĞDİ

İSMAİL BALLI BAĞDAT - 17 Ocak 1991 tarihinde ''Çöl Fırtınası'' adlı operasyon, dönemin ABD George Bush tarafından başlatılmıştı. Irak'ın Kuveyt'e girmesi üzerine 12 yıl önce ABD'nin Irak'a müdahalesi, uluslararası topluluk tarafından büyük destek görmüştü. Ancak bu kez, Irak'a açılması planlanan savaş için aynı destek söz konusu değil. Saddam Hüseyin, 2 Ağustos 1990'da Kuveyt'e girmiş ve birkaç hafta sonra da Kuveyt'i Irak'ın eyaleti olarak ilan etmişti. Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgal etmesinin ardında, İran Savaşı'ndan kalma yaklaşık 40 milyar dolar tutarında dış borçlarını ödeyememesi yatıyordu. Aynı zamanda, Irak Savaşı'na katılan genç Iraklı askerlere sivil iş olanağı sağlanamıyordu. Irak ekonomisi çok zayıftı ve Saddam Hüseyin petrolden sağladığı geliri silah endüstrisine yatırıyordu. IRAK'IN ALACAK HESABI Irak'ın başlıca alacaklıları Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ydi. Saddam Hüseyin bu ülkelerden, petrol üretim kapasitesini kısıtlamalarını ve böylelikle Irak'ın aynı fiyata daha fazla ihracat yapmasını sağlamalarını talep etti. Irak Devlet Başkanı, aynı zamanda Körfez ülkelerinden, Irak'ın borçlarını silmelerini istedi. Ancak Körfez ülkeleri aksine petrol üretimini artırarak Irak'ın daha fazla zarar etmesine yol açtılar. Saddam Hüseyin, Kuveyt'i petrol hırsızlığıyla suçlamaya başladı ve bu ülkeyi işgal ederek ekonomik sorunlarını çözeceğini ve Arap dünyasının en büyük lideri konunuma geleceğini umdu. SADDAM HÜSEYİN TEPKİLERİ DİKKATE ALMADI Ancak Saddam Hüseyin, uluslararası camianın tepkisini küçümsemişti. ABD, ekonomik ve jeostratejik önemi büyük olan Arap yarımadasında iktidar dengelerinin yeniden belirlenmesine razı olmadı. BM Güvenlik Konseyi, Irak'ın Kuveyt'i işgal ettiği gün, 2 Ağustos 1990'da Irak'ın derhal ve hiçbir koşul ileri sürmeksizin geri çekilmesini talep etti ve 4 gün sonra Irak'a karşı ekonomik ve askeri ambargo kararı aldı. Ve ABD Başkanı George Bush, Irak işgalinin altıncı gününde, Suudi Arabistan'ı savunmak üzere 400 bin askeri seferber etti. İTTİFAKTA 28 ÜLKE Irak'a karşı 28 ülkeden oluşan bir ittifak kuruldu. Bu ittifaka katılan Arap ülkeleri arasında Suriye ve Mısır da bulunuyordu. Çünkü batının yardımıyla silahlanan Saddam Hüseyin, bu ülkeler için de tehlike unsuruydu. Gittikçe daha fazla dışlandığını farkeden Irak lideri, bu kez Filistinliler'in savunucusu rolünü üstlendi. Saddam Hüseyin, bir Ortadoğu konferansı düzenlenmesini talep etti ve Kuveyt'ten çekilmek için Israil'in Filistin topraklarından çekilmesi koşulunu ileri sürdü. ABD bu talepleri reddedince Körfez bölgesindeki petrol yataklarını imha etme tehdidinde bulundu. VE SAVAŞ BAŞLADI Bunalımın barışçıl yollarla çözülmesine ilişkin son şans, dönemin Amerikan Dışişleri Bakanı James Baker ve Iraklı meslektaşı Tarık Aziz'in 9 Ocak 1991'de Cenevre'de yaptığı görüşmeyle ortadan kalktı. Saddam Hüseyin, 15 Ocak'ta Kuveyt'ten çekilmesi yönündeki ültimatoma uymadı ve ABD Başkanı George Bush, Genelkurmay Başkanı General Norman Schwarzkopf'un ''Çöl Fırtınası'' adlı operasyonu başlatması için emir verdi. Müttefik güçlerin savaş uçakları ilk 14 saat içinde 1300 uçuş yaparak Irak'ın askeri ve sanayi tesislerini yerle bir etti. Saddam Hüseyin önce bundan etkilenmiyormuş gibi davrandı ve tehditler savurmaya başladı. Birkaç saat sonra tüm dünyada radyo ve televizyonlar Irak'ın İsrail'e Scud füzeleriyle saldırdığını bildiriyordu. Füze saldırıları İsrail'de 13 kişinin ölümüne yol açtı. Dönemin İsrail Başbakanı İzak Şamir, bu saldırıya rağmen misilleme yapmadı ve böylece Saddam Hüseyin'in İsrail'i savaşa kışkırtarak tüm Arap ülkelerini kendi saflarına çekme planlarını bozdu. 28 ŞUBAT'TA SADDAM HÜSEYİN BOYUN EĞDİ Saddam Hüseyin, müttefik güçlerin kara operasyonunun ardından 28 Şubat 1991'de boyun eğmek zorunda kaldı ve tek taraflı ateşkes anlaşmasını imzalayarak BM'nin 12 kararını kabul etti. Ancak Kuveyt'ten çekilirken 700 petrol yatağını ateşe vermekten de çekinmedi. Körfez Savaşı'nda Irak'a, II. Dünya Savaşı'nda Almanya'ya atılandan çok daha fazla bomba yağdı. Bu savaşın yol açtığı insanlık trajedisinin boyutları bugüne kadar açıklığa kavuşmadı. Ölen Iraklı askerlerin sayısının 85 bin ile 250 bin, sivillerin sayısının ise 40 bin ile 180 bin arasında olduğu tahmin ediliyor. Ölen Kuveytliler'in sayısı ise tahminen 4 bin ila 7 bin civarında. Müttefikler ise Körfez Savaşı'nda 343 kayıp verdiklerini açıklasalar da, bu sayı pek inandırıcı değil. Bunca can kaybı ve tahribatın ardından Saddam Hüseyin halen iktidarda ve Iraklılar bir savaşın daha tehdidi altında.

İLGİLİ HABERLER