Merkezi Londra’da bulunan düşünce kuruluşu Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsünün 2007 yılı "Askeri Dengeler" raporunda, Türkiye’nin, Irak’ın kuzeyinden saldırılar düzenleyen terörist gruplara karşı mücadelesini ve terör örgütü PKK’ya karşı İran ile birlikte ortak mücadele çabalarını sürdürdüğü belirtildi.
Enstitü, çok sayıda uzmanın bir araya gelerek hazırladığı ve her yıl bir kez yayımladığı raporda, Türkiye’ye, askeri dengeler grafiklerinin yanı sıra Avrupa’daki çatışma bölgeleri ve terör bölümünde yer verdi.
Türkiye’nin, Irak’ın kuzeyinden giderek artan oranda saldırılar düzenleyen terörist gruplara karşı mücadelesini sürdürdüğüne dikkat çekilen raporda, Türk hükümetinin, İran’la PKK’ya karşı ortak mücadele çabalarına da devam ettiği bildirildi. Bu amaçla geçen mayıs ayının sonlarında Türk ve İranlı yetkililerin, teröristlerin sınır boyu faaliyetlerine karşı yapılacak ortak operasyonları görüşmek üzere Hakkari’de bir araya geldiğine işaret edilen raporda, Iraklı yetkililerin ise terör örgütünün sınır ötesi faaliyetlerine rağmen şu ana kadar Türkiye ile böyle bir anlaşma içine girmediğine dikkat çekildi.
Raporda, terör örgütü PKK’nın "uzaktan kumandayla idare edilen model uçaklarla seçilmiş hedeflere terör saldırısı planladığı" iddialarına da yer verildi. Rapor yazarları, bu bilgiyi "Türk istihbarat kaynaklarına" dayandırdı.
"Ulusal Terörizm" başlıklı bölümde de terör örgütünün geçen yaz Türkiye’de düzenlediği bombalı saldırılara işaret edildi.
DÜNYADAKİ ÇATIŞMA BÖLGELERİ
Raporda, dünyadaki genel askeri dengeler ve çatışma bölgeleriyle ilgili değerlendirmeler de geniş biçimde ele alındı.
Afganistan ve Irak’taki krizler, İran ve Kuzey Kore ile gerginlikler ve Çin’in jeopolitik ve askeri hırslarının, dünyanın önündeki önemli konu başlıklarını oluşturduğuna dikkat çekilen raporda, Afrika’da süregelen Sudan, Somali, Etiyopya, Eritre, Kongo, Namibya, Sierra Leone, Uganda ve Ruanda’daki çatışma ve sürtüşmelerin de altı çizildi.
Afganistan’da Taliban’ın güvenliğe karşı oluşturduğu ciddi tehdidin sürdüğü ve baharda direnişin güçleneceğine dair işaretler bulunduğu kaydedilen raporda, şimdi bu tehdide karşı NATO’nun bölgeye daha fazla asker gönderme seçeneğini değerlendirdiği belirtildi. Kararın detaylarının gelecek hafta İspanya’da yapılacak toplantıda netleşeceği ifade edilen raporda, direnişçi grupların elindeki haşhaş üretiminin Afganistan’ın güneyinde istikrar sağlama çabalarını güçleştirdiğine işaret edildi.
Raporda, Afganistan ile Pakistan arasındaki ilişkilerde gerginliğin sürdüğü de hatırlatıldı. Özellikle Pakistan hükümetinin Taliban’la mücadele konusunda yetersiz kaldığına dair suçlamaların da bu durumda etkili olduğu belirtilen raporda, iki ülke ilişkilerinin düzelebilmesi için Pakistan’ın Afganistan’daki Peştun toplumuna daha adil yaklaşım sağlanması talebi bulunduğu, aynı zamanda Afganistan’ın Hindistan ile daha ölçülü bir yakınlık kurmasının da beklendiği bildirildi.
IRAK
Irak konusundaki gelişmelerin de değerlendirildiği raporda, ülkedeki 132 bin Amerikan askerine 21 bin askerin eklendiği, Bağdat’taki Amerikan askeri sayısının 32 bine yükseldiği kaydedildi. Böylece her 184 Bağdatlıya 1 Amerikan askerinin
düşeceği belirtilen raporda, Bağdat’ta belli bölgelerin direnişçilerden temizlenmesinden sonra Irak hükümetinin kalıcı güvenliği sağlaması, yönetime hakim olması ve hukuk düzenini kurması gerektiği ifade edildi. Irak hükümetinin ise zayıflığı ya da isteksizliği yüzünden bu konularda yetersiz kaldığına işaret edilen raporda, siyasi irade eksikliğinin altında Başbakan Nuri El Maliki’nin zayıf pozisyonunun da etkili olduğu vurgulandı. Maliki’nin güçlenebilmek için olağanüstü hal ilan etmesi yolunda bazı öneriler bulunduğuna da dikkat çekilen raporda, Maliki’nin Irak’taki toplum liderleriyle ilişkilerini yumuşatmasının, durumun istikrara kavuşması için önemli olduğunun altı çizildi. Parlamentodaki Sünni, Şii ve Kürt gruplarının böyle bir sürece katılma taahhütleri bulunduğu halde henüz bir ilerleme sağlanamadığı belirtilen raporda, bu grupların halen parlamentoda sert üslup kullanmakta olduğuna işaret edildi.
İRAN
Raporun, İran konusundaki gelişmelere ilişkin bölümünde, Tahran’ın yeraltındaki uranyum zenginleştirme tesislerine 3 bin santrifüj yerleştirmeye hazırlandığını ilan ettiğine dikkat çekildi.
İran’ın bu faaliyetini mart ayı sonu ya da hemen takip eden günlerde tamamlayabileceği tahminine de yer verilen raporda, santrifüjleri elde etmekle bunların işler hale getirilmesinin iki ayrı süreç olduğu kaydedilerek, İran’ın sistemi işler hale getirmesi için bir yıl ya da daha fazla zamana ihtiyaç bulunduğu bildirildi.
Raporda, İran’ın 3 bin santrifüjü kolayca işler hale getirmesi halinde, bir nükleer başlık oluşturmak için 25 kilogram yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum elde etmesinin de 9-11 ay arasında zaman alacağı tahmininde bulunuldu ve İran’ın bu noktaya gelmesine en az 2-3 yıl zaman bulunduğu kaydedildi.
Raporun sonuç bölümünde, dünyada değişik kutuplar bulunmadığı, ABD’nin tek başına dünya gündemi oluşturacak güçte bulunduğu kaydedildi, "Ancak ABD, bu gündemi tek başına uygulamak için çok zayıf" denildi.
Diğer ülkelerin ABD’ye direnecek gücü bulunduğu ifade edilen raporda, ancak bu ülkelerin uluslararası alternatif yaratacak ya da bunu uygulayacak gücü olmadığı belirtildi.
