Aylar öncesinden 8 Ekim tarihli yüklü dolar alım-satım emri verilmişti. Analistler “Ne olduğunu bilemiyoruz” diyerek uyarmıştı. O gün geldiğinde Trump’ın Tweet’leri ve dolarda yukarı hareketler sıralandı. Günlük ortalamanın 5-10 milyar dolar üzerinde döviz işlemleri gerçekleşti. Türkiye’nin itidalli davranması, muhtemel bir saldırının etkisini kırdı.
Türkiye hem siyaset hem ekonomi cephesinde hareketli günler yaşıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri, Fırat’ın doğusuna operasyon için hazırlanırken, piyasalar da harekâtın etkilerini takip ediyor. Bu süreçte oldukça dikkat çekici gelişmeler yaşanıyor. ABD Başkanı Trump; önce “Suriye’deki operasyon bölgesinden çekilmeye başladıklarını” ve “anlamsız bir mücadelenin içinde olduklarını” duyurdu. Ardından “Belirlediğim sınırları aşarlarsa, Türkiye’nin ekonomisini mahvederim, bunu daha önce de yaptım” şeklinde açıklama yaptı. Böylece dolarda hareketli saatler başladı. Takvimler, Türkiye saati ile 8 Ekim’i gösterdiğinde kur hızla yükselerek 5,85 TL sınırına dayandı. 7 Ekim’de en düşük 5,70’i gören dolar, böylece yüzde 3’e varan prime ulaştı. Bu aralıkta yüklü alım-satım emirleri gerçekleşti. 7-8 Ekim tarihli işlemlerde toplam hacim 100 milyar doları aştı. Rakam, normal günlerin 5-10 milyar dolar daha üzerinde gerçekleşti. Türkiye’nin eylem ve söylemlerinde itidalli davranması, muhtemel bir ekonomik saldırının da önüne geçti.
Trump’ın hem Türkiye’nin yolunu açan hem de kışkırtan söylemleri şüphe uyandırdı.
8 Ekim'i işaret etmişti
Mayıs ayında bir televizyon programına katılan Ekonomist Şant Manukyan, o günlerde 8 Ekim’le ilgili çarpıcı açıklamalarda bulunmuştu. İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Müdürü Şant Manukyan “İlginç bir şekilde, ne olduğunu hakikaten bilmiyorum; Ekim’in 8’ine her türlü, yani alma tarafında da satma tarafında da çok ciddi miktarda opsiyon yazılmış durumda. 150 milyon, 180 milyon, 200 milyon gibi... 8 Ekim’e yığılan bir TL opsiyon piyasası var” demişti.
Opsiyon işlemlerinden para kazanmak için, o opsiyonun yazıldığı fiyat seviyelerinin görülmesi gerekiyor. Şayet o seviyeler görülmezse, opsiyon işlemi de gerçekleşmemiş oluyor. Trump’ın Tweet’leriyle yön bulan ve 5,85’e kadar yükselen dolar, bu seviyelerde yazılı işlemlerin gerçekleşmesine sebep oldu. Söz konusu işlem miktarının yaklaşık 5-10 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.
Piyasalar dik durdu
Trump’ın önceki akşam attığı Tweet’lere bütün Türkiye’den sert tepki geldi. Rahip Brunson olayından tecrübeli piyasalar da gelişmeleri olgunlukla karşıladı. Dün akşam saatlerine doğru ise ABD Başkanı, söylemlerini hafifleterek Türkiye hakkında daha ılımlı mesajlar verdi. Yaşananlar üzerine dolar, 5,85 seviyesini aşmakta zorlandı. Borsadaki kayıplar yüzde 2’yi geçmedi. Analistler; 5,85’in aşılması hâlinde, dolarda 5,92’nin hedef olabileceğini, her iki taraftan gelecek açıklamaların dikkatle takip edileceğini ancak ana senaryoda dolarda yükselişi destekleyecek faktörlerin zayıf olduğunu belirtiyor. Borsa tarafında da 100 bin desteğinin sağlam olduğu vurgulanıyor.
(Türkiye Gazetesi)
