Ekonomi
  • 28.4.2003 18:10

TÜRKİYE'NİN DOĞALGAZ ÇIKMAZI

ANKARA - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı pahalı elektrik ve doğalgaz sarmalından kurtulmak için sektörü yeniden düzenleyen bir çözüm planı hazırlıyor. Hükümet Rusya'dan alınan doğalgazın fiyatını düşürmeye çalışırken, İran doğalgazının da Avrupa'ya pazarlanması planlanıyor. Doğalgazla çalışan yap-işlet-devret santralleri ise kademeli olarak devre dışı bırakılacak. Türkiye'de enerji sektörünün içinde bulunduğu kaos ortamı tarifelere de artış olarak yansıyor. Enerji Bakanlığı bu sorunu çözmek için yeni bir sistemle yola çıkıyor. Türkiye halen Rusya ve İran'dan 3 ayrı fiyattan doğalgaz alıyor. İlk olarak doğalgazın fiyatı aşağı çekilerek, tek bir tarife belirlenecek. Ayrıca yüksek maliyetli doğalgazdan üretilen elektrik de yüksek ücretten satılıyor. Doğalgazda indirim için yapılan görüşmeler sonunda Rusya birkaç dolarlık indirim yapmayı kabul etti. İran doğalgazında henüz indirim sağlanamadı. Ekonominin küçülmesiyle birlikte doğalgaz ve elektrik kullanımındaki büyük düşüş alınan doğalgazın kullanılamaması tehlikesini doğurdu. Ancak ''al ya da öde'' anlaşmaları nedeniyle Türkiye aldığı gazı azaltamayacağı için, baraj ve termik santralleri durdurarak, elektrik üretimini tamamen doğalgaza çevirdi. Bu durum da elektrikte indirimi zora soktu. TERMİK SANTRALLER DEVREDE Doğalgaz fazlası Türkiye'nin önümüzdeki yıllarda başını daha fazla ağrıtacak. Ancak Enerji Bakanlığı bu fazlalığa ve tüm ''al ya da öde'' anlaşmalarına karşın aldığı doğalgaz miktarını azaltmaya kararlı. Bu nedenle Rusya'dan mavi akımla gelecek doğalgazın sevkiyatını Ağustos'a kadar durduran hükümet, İran doğalgazını ise Güney Avrupa gaz ringi projesi ile Avrupa'ya taşımayı düşünüyor. Bu çerçevede Yunanistan-Türkiye doğalgaz boru hattı yapımı için çalışmalar sürüyor. Doğalgaz ve elektriğin fiyatını arttıran bir başka husus özel sektörün elindeki santrallerle yapılmış garantili sözleşmeler. Enerji Bakanlığı uluslararası tahkime gitmeyi göze alarak bu sözleşmelerde değişiklik yapmak istiyor. Enerji Bakanlığı tüm olumsuzluklara rağmen elektrik üretiminde kullanılan doğalgazın payını azaltacak. Devletin işlettiği maliyeti son derece düşük olan linyit santralleri devreye girecek. Hükümet hazırlanan bu plan doğrultusunda ilk radikal adımı attı ve Bulgaristan'dan 2008'e kadar alımı öngörülen elektriği geçtiğimiz hafta kesti. Yerineyse üretimi durdurulan baraj ve termik santraller devreye sokuldu. Enerji Bakanlığı bu planla birlikte geçmiş dönemlere yönelik çok sayıda yolsuzluk dosyası hazırlayarak Meclis Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu'na verdi. Dosyaların kısa süre içinde komisyonda ele alınması bekleniyor.

İLGİLİ HABERLER