Yaşam
  • 18.9.2002 11:19

YENİ TİP KARA DELİKLER BULUNDU

KAYNAK : Haber Vitrini Amerikalı astronomlar, şimdiye dek hiç saptanmamış türden yeni bir kara delik keşfettiler. NASA uzmanları, ortanca boydaki yeni tip kara delikleri, Samanyolu ve Andromeda galaksilerindeki küremsi yıldız yığınları arasında saptadıklarını bildirdiler. Uzmanlar, Hubble uzay teleskopu sayesinde buldukları yeni tür kara deliğin, galaksiler ve yıldız yığınlarının milyarlarca yıl önce nasıl oluştuklarını çok daha iyi anlama olanağı vereceğini düşünüyorlar. Küremsi tipteki yıldız yığınlarında bazen yüzbinlerce yıldız bulunduğuna dikkati çeken uzmanlar, bu yığınların arasında kara delikler bulunmasının, bu deliklerin daha yıldız yığınları ortaya çıkmadan önce var olduklarını akla getirdiğini belirttiler. Uzman Roeland Van Der Marel, ''Bu sonuçlar belki de bize, evrenin ilk zamanlarındaki yıldız yığınları ve kara deliklerin oluşumu konusunda çok farklı şeyler anlatıyor. Kara delikler aslında evrende sanıldığından çok daha yaygın...'' dedi. Michael Rich adlı uzman da, keşfi değerlendirirken, ''Hubble'ın sağladığı bu veriler, bugünkü astronominin en büyük sorunlarından biri hakkında bize bilgi sunuyor:Evrende galaksiler nasıl oluşuyor..?'' diye konuştu. Araştırmacılar, daha önce iki tip kara delik saptamışlardı. Biri ''küçük'' boyutlardaki yıldız kara deliği, diğeri yıldızlar yutan dev kütleli kara delik. Yeni bulunan ''ortanca'' kara delik, bu nedenle üçüncü tip olarak nitelendirildi. Yeni tip kara deliklerin biri, Kanatlıat takımyıldızındaki M15 adı verilen küremsi yıldız yığınının ortasında bulundu. 32 bin ışık-yılı mesafedeki kara deliğin kütlesinin, güneşimizinkinin 4 bin katı olduğu sanılıyor. Diğer kara delik ise 2.2 milyon ışık-yılı uzakta Andromeda galaksisi içinde G1 adı verilen devasa küremsi yığın içinde tespit edildi. Bu deliğin kütlesinin ise güneşimizinkinden 20 bin kat fazla olduğu tahmin ediliyor. Yıldız kara deliği denen kara delikler, nisbeten küçük boyutlara sahipler, kütleleri de güneşimizinkinin 2-3 katı. Süper kütleli kara deliklerin kütleleri ise güneşimizinkinden milyarlarca kat büyük olabiliyor. Hubble'ın, yeni tip kara deliği, küremsi yığınların ortasındaki yıldız kasırgasının hızını ölçerek keşfettiği belirtildi. Hız sayesinde, kara deliğin kütlesi de hesaplanabiliyor.

İLGİLİ HABERLER