500 MİLYON DOLARLIK İLAÇ ÇÖPE GİDİYOR

BİLGİN ŞAŞMAZ
ANKARA - Ankara Ticaret Odası'nın (ATO), Sağlık Bakanlığı, Tıp Kurumu Derneği ve Türkiye Eczacılar Birliği'nin verilerinden yararlanarak hazırladığı rapora göre, eczanelerde bulunan ilaçların ortalama yüzde 7'si kullanma süresi dolduğu için çöpe atılıyor. Evlerde ise ecza dolaplarındaki ilaçların yüzde 60'ı, kutusu dahi açılmadan son kullanım tarihi geçtiği için çöpe gidiyor.
ATO'nun raporuna göre, en çok israf edilen ilaç grubunu antibiyotikler oluşturuyor. Antibiyotiklerin yüzde 44'ü çöpe atılıyor. Reçetesiz ilaç kullanımının yaygın olduğu Türkiye'de grip olan bile antibiyotiğe sarılıyor. Antibiyotiğin yanlış kullanımı hem sağlığı tehdit ediyor, hem de ekonomiyi zarara sokuyor. Türkiye, ilaç tüketiminde dünya lideri. Devletin sağlığa ayırdığı bütçenin yüzde 80'ini, toplam sağlık harcamalarının ise yarısını ilaç oluşturuyor.
Türkiye'deki kişi başına düşen ilaç tüketimi hızla artıyor. 2003'te 60 dolar, 2004'te 79 dolar olan kişi başına yıllık ilaç tüketimi 2005'te 93 dolara tırmandı. Kişi başına yıllık ilaç harcaması İtalya, İspanya ve İngiltere'de 250 dolar, Almanya'da 325 dolar, Fransa'da 375 dolar, Japonya'da 480 dolar, Amerika'da ise 670 dolar. Bu ülkelerle kıyaslandığında kişi başına ilaç tüketimi Türkiye'de az gibi görünse de ilaç harcamalarının milli gelire oranı bakımından Türkiye dünyada birinci ülke.
Türkiye'de ilaç tüketiminin milli gelire oranı üretici fiyatlarıyla yüzde 1.93'e ulaştı. Bu oran diğer bazı ülkelerde şöyle:
"ABD 1.46, Japonya 1.29, Arjantin 1.20, Kanada 1.15, Brezilya 1.10, Fransa 1.06, Meksika 1.01, Almanya 0.97, İspanya 0.95, İtalya 0.85, İngiltere 0.69."

TÜRKİYE, 2005'TE 12 KATRİLYON LİRALIK İLAÇ TÜKETTİ
2004 yılında üretici fiyatlarıyla 6 katrilyon lira olan ilaç pazarı, 2005 yılında 9 katrilyon liraya çıktı. Tüketici fiyatlarıyla ise eczane pazarı 2005'te 12 katrilyon lira. Tıp Kurumu, 2006 yılında daha büyük bir artış bekliyor. Hastanelerin ilaç harcamaları bu rakamlara dahil değil. Türkiye'nin 2005 yılı ilaç ve eczacılık ürünleri ithalatı 3 milyar doları buldu. İlaç ihracatının ithalatı karşılama oranı ise yüzde 8.5 olarak gerçekleşti. İhracat kapasitesinin artırılması için Gayri Safi Milli Hasıla'nın yüzde 1 veya 1.5'i oranında Ar-Ge yatırımı yapılması gerekiyor. Ancak Türkiye'de ilaç için Ar-Ge'ye ayrılan miktar 100 milyon doları geçmiyor. Üretici fiyatlarıyla ilaç sektörünün yıllık cirosu 6.6 milyar dolar. Yılda yaklaşık 1.2 milyar kutu ilaç satılıyor. Türkiye'nin ulusal ilaç pazarı da yabancı tekellerin güdümünde bulunuyor. Türk ilaç pazarının yüzde 65'ine ulusötesi şirketler hakim. Türkiye, ilacın yüzde 40'ını ithal ediyor, yüzde 60'ını ise kendisi üretiyor.
Türkiye'de en fazla antibiyotik, romatizma ilacı ve ağrı kesici tüketiliyor. Pazar payı 2005 yılında yüzde 17.8 olan antibiyotikler en çok tüketilen ilaç grubu. Yüzde 12.4 ile romatizma ilaçları ikinci sırada, yüzde 9.5 ile ağrı kesiciler üçüncü sırada, yüzde 8.5 ile soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları dördüncü sırada yer alıyor.
Türkiye'de ilaç tüketimiyle birlikte ilaç israfının da her geçen yıl arttığını kaydeden ATO Başkanı Sinan Aygün, Avrupa'da ve gelişmiş pek çok ülkede, ilaçların kutuyla değil, hastanın kullanacağı miktarda 'taneyle' reçetelendirildiğini söyledi. Aygün, "Örneğin doktor hastaya 5 gün kullanması tavsiyesiyle ilaç yazıyor. Kutunun içinden 20 günlük ya da bir aylık ilaç çıkıyor. Hastanın kullanmadığı ilaç çöpe gidiyor" diye konuştu. Gelişmiş ülkelerde doktorların reçeteye ilacın piyasa adı (markası) yerine etken maddesini yazdıklarını da kaydeden Aygün, "Eczaneler, reçetedeki tarife uygun şekilde ve miktarda hazırladıkları ilacı şişeleyerek ya da poşetleyerek hastaya veriyorlar" dedi.
Türkiye'de reçetesiz ilaç satılmasını da eleştiren Aygün, "Bu hatalı politika, tüketicilerin bilinçsizliğiyle birleşince önemli ölçüde ilaç israfı ve yanlış ilaç kullanımından kaynaklanan sağlık sorunları ortaya çıkıyor. İnsanlar doktor reçetesiyle değil eş-dost önerisiyle ilaç alıyor. Bir yandan milyonlarca kutu ilaç çöpe atılırken, pek çok insanımız ilaca ulaşamıyor" açıklamasında bulundu.
Türkiye'nin sadece 2005 yılında 3 milyar dolarlık ilaç ithal ettiğini hatırlatan Aygün, "Türkiye'nin ilaç politikalarının gözden geçirilmesi gerekiyor. Ulusal bir ilaç politikasına ihtiyacımız var. Araştırma ve geliştirmeye yeteri kadar kaynak ayırmıyoruz" şeklinde sözlerini tamamladı.
Güncellenme Tarihi : 25.3.2016 05:03