9 ülke, İsrail'in Somaliland'a diplomatik temsilci atama kararıyla ilgili ortak bir bildiri yayınladı.
Mısır, Somali, Sudan, Libya, Bangladeş, Cezayir, Filistin, Türkiye ve Endonezya dışişleri bakanları, İsrail'in Somaliland'a diplomatik temsilci atama kararını en sert şekilde kınadı.
İsrail'in Somaliland'a diplomatik temsilci atamasıyla ilgili ortak açıklama / AP
Bakanlar yaptıkları açıklamada, bunun Somali Federal Cumhuriyeti'nin egemenliğinin, birliğinin ve toprak bütünlüğünün açık bir ihlali olduğunu vurguladılar.
Mısır Dışişleri Bakanlığı sözcüsünden yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Bakanlar, devletlerin birliğini etkileyen veya egemenliklerini azaltan tüm tek taraflı önlemleri tamamen reddettiklerini teyit ederek, Somali'nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan sarsılmaz desteklerini ve Somali halkının iradesinin tek temsilcisi olan meşru Somali devlet kurumlarına olan desteklerini vurgulamaktadırlar.”
Açıklamada ayrıca, "Bakanlar, bu tür eylemlerin uluslararası hukuk ilkelerinin, Birleşmiş Milletler Şartı'nın ve Afrika Birliği Kurucu Yasası'nın açık bir ihlali olduğunu ve Afrika Boynuzu bölgesindeki istikrarı baltalayabilecek, genel olarak bölgesel barış ve güvenliği olumsuz etkileyebilecek tehlikeli bir emsal teşkil ettiğini de teyit etmektedirler." ifadelerine yer verildi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, 15 Nisan Çarşamba günü, Somali'nin kuzeybatısındaki ayrılıkçı Somaliland bölgesine ilk büyükelçi olarak Michael Lotem'in atandığını duyurdu. Çeşitli alanlarda yirmi yılı aşkın deneyime sahip bir diplomat olan Lotem, başlangıçta "yerleşik olmayan" bir büyükelçi olarak görev yapacak.
Bu atama, Mogadişu'daki Somali hükümetini öfkelendirdi. Dışişleri Bakanlığı, sert bir dille kaleme aldığı basın açıklamasında, "İsrail'in Somali'nin kuzeybatı bölgesine diplomatik temsilci atama eylemini kınadı ve bunun Somali'nin egemenliğini ve bütünlüğünü zedelediğini belirterek, İsrail'i kararı derhal geri almaya çağırdı."
Mogadişu, egemenliğini tüm siyasi, hukuki ve diplomatik yollarla koruma kararlılığını yineledi.
İsrail'in bu hamlesi, başta Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı olmak üzere uluslararası kuruluşlar tarafından da kınandı.
Bunun aksine, Somaliland bölgesinin yönetimi bu adımı hızla memnuniyetle karşıladı ve bölgenin Enformasyon Bakanı Barkhad Betun'un basın açıklamalarına göre bunu "Hargeisa'nın 1991'den beri beklediği arzu edilen tanınmaya ulaşma yolunda somut bir başarı ve tarihi bir olay" olarak değerlendirdi.
2025 yılının sonuna doğru İsrail, Somaliland bölgesinin bağımsızlığını tanıyan dünyadaki ilk ülke oldu; oysa bölge, 1991'de sorunlu Somali'den bağımsızlığını ilan ettiğinden beri fiilen bir devlet olarak faaliyet gösteriyordu.
İsrail'in bu tanıması, özellikle İbrahim Anlaşmaları'ndan sonra, Kızıldeniz güvenliği ve Yemen'deki Husi milisleriyle ilgili bölgesel gerilimlerin ortasında, Tel Aviv'in Afrika Boynuzu'ndaki artan etkisinin bir parçası olarak gerçekleşti.
Somaliland için bu adım, Somali'den bağımsızlığını ilan etmesinden 34 yıl sonra elde edilen diplomatik bir atılım anlamına geliyor. Somali ise müttefikleri Mısır ve Türkiye ile birlikte İsrail'in bu bağımsızlık bildirisini hızla kınamıştı.
Tarihsel olarak Somaliland'ın 1991'de Muhammed Siad Barre rejiminin düşmesinin ardından bağımsızlığını ilan ettiğini, ancak uluslararası tanınma kazanmadığını ve uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler'e göre Somali Federal Cumhuriyeti'nin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edildiğini belirtmekte fayda var.
Kaynak: RT + Ajanslar
