Alabama eyaletinde Yüksek Mahkeme, dondurulmuş embriyoların "çocuk" sayılması gerektiğine ve bunları yanlışlıkla yok eden bir kişinin sorumlu tutulabileceğine dair karar aldı.
ABD'nin Alabama eyaletinde ilginç bir yargı kararına imza atıldı.
Alabama Yüksek Mahkemesi, dondurulmuş embriyoların "çocuk" sayılması gerektiği ve bunları yanlışlıkla yok eden bir kişinin sorumlu tutulabileceği hükmünü verdi.
Bu karar, eyalet genelinde birçok kliniğin, tüp bebek tedavisi olarak bilinen 'In Vitro Fertilizasyon (IVF)' yöntemini durdurmasına neden oldu.
"Tüp bebek tedavisini olumsuz etkileyebilir"
Tıp uzmanları ve üreme tedavilerini destekleyen gruplar, kararın Alabama ve diğer eyaletlerde tüp bebek tedavisi açısından olumsuz etkiler doğurabileceği konusunda uyarıda bulundu. Bazı kürtaj karşıtı gruplar ise embriyoların yasal olarak daha fazla korunması gerektiğini savundu.
Mahkeme kararının, IVF'ye yönelik herhangi bir yasak veya kısıtlama getirmemesine rağmen embriyoların 'çocuk' olarak kabul edilmesi nedeniyle, kliniklerin embriyoları kullanma ve saklama konusunda uzmanlar arasında karışıklık yarattığı belirtildi.
BBC'nin haberine göre, Alabama Üreme Hakları Merkezi politika direktörü Elisabeth Smith,
IVF embriyolarının tümü kullanılmıyor, kullanılması da mümkün değil. Embriyolara yasal kişilik kazandıran bir yasanın çıkarılması, birçok insanın ailelerini kurmak için güvendiği bir bilim olan IVF'nin kullanımı açısından feci sonuçlara yol açabilir.
açıklamasını yaptı.
Alabama Tabipler Birliği ise açıklamasında,
Bu karar tüm Alabamalıları etkiliyor ve aile kurmak isteyenler için doğurganlık seçenekleri sınırlı hale geldiğinden muhtemelen daha az bebek yani çocuk, torun ile amca, hala, dayı, teyze kızı veya oğlunun doğmasına yol açacak.
ifadelerine yer verdi.
ABD yönetimi karara karşı
ABD yönetimi ise Alabama kararını, Yüksek Mahkeme Roe v. Wade, "İçtihadından döndüğünde ve politikacıların, ailelerin alabileceği en kişisel kararlardan bazılarını dikte etmesinin önünü açtığında beklediğimiz türden bir kaos." olarak nitelendirdi.
Alabama Yüksek Mahkemesinin kararının yalnızca eyalet içinde geçerli olmasına karşın uzmanlar, diğer eyaletlerde de donmuş embriyoların "çocuk" veya "insan" olarak kabul edilmesi gerektiğine ilişkin yasal girişimler veya davalar görülebileceğini vurguluyor.
Olayın geçmişi
Karar, 2020'de bir doğurganlık kliniğinde embriyoları kazaen kaybedilen 3 çiftin açtığı dava sonucunda alındı.
Davaya göre, bir hasta, embriyoların saklandığı yere girmiş, onları eline almış ve kazara düşürmüştü. Düşen embriyolar kaybedilmişti.
Çiftler, eyaletin "Küçüğün Yanlışlıkla Öldürülmesi Yasası"na dayanarak Üreme Tıbbı Merkezi ve Gezici Revir Derneğine dava açmıştı.
Bu yasa, anne karnındaki fetüsleri kapsıyor ancak IVF ile elde edilen embriyoları kapsamıyor.
Bir alt mahkeme, embriyoların kişi veya çocuk olarak nitelendirilemeyeceğine ve haksız ölüm davasının durdurulmasına karar vermişti.
Çiftler kararı temyiz etmişti.
ABD Yüksek Mahkemesi 2022'de kürtaj karşıtı karar aldı
ABD Yüksek Mahkemesi, 24 Haziran 2022'de ülke çapında kürtaj hakkını iptal etmiş ve eyaletlerin bu konuda kendi yasalarını yapmalarının kapısını açmıştı.
Kararın ardından Demokratların yasama organında çoğunlukta olduğu eyaletlerde kürtaj serbest kalmaya devam ederken, Cumhuriyetçilerin eyaletlerinde yasaklanmıştı.
Alabama'da hamileliğin her aşamasında kürtaj tamamen yasaklanmış durumda bulunuyor.
