DOLARIN İMAJI SARSILDI EV SAHİBİ VE TURİZMCİ YTL'YE DÖNÜYOR
Doların uzun bir süredir kan kaybetmesi ve 6 yılın en düşük seviyesine gerilemesi YTL'ye olan ilgiyi artırmaya başladı. Uzun yıllar belirsizlikler nedeniyle kendini güvenceye almak isteyen ev sahipleri mülklerini dolar üzerinden kiraya vermeyi tercih ederken son yıllarda doların hızla kan kaybetmesi bu kesimin ciddi düzeylerde zarar etmesine neden oldu. Bu zarardan kurtulmaya çalışan ev sahipleri de çareyi YTL'ye geçmekte buldu. Uzmanlar, yeni kontratların kiracıların kabul etmesi durumunda YTL üzerinden yapıldığına dikkat çekti.
Ayrıca döviz cinsi borçlanılarak alınan ticari gayrimenkul kiralarında ise euroya geçiş hızlandı. Gerek konut gerekse ofis, işmerkezi gibi yerlerde finansmanı döviz cinsinden sağlayan ve kur riski almak istemeyen mülk sahiplerinin de çareyi euroya geçmekte buldu. Dolardan kaçış yapanlar arasında sadece ev sahipleri yok. Yıllardır düşük giden dolar kuru nedeniyle zor günler geçiren turizm sektörü de sadece Avrupa ülkelerine değil, Rusya, BDT ve diğer Asya ülkelerine euro ile satış yapmaya hazırlanıyor.
Garanti para algılaması bitti
İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Genel Müdürü Turgay Tanes, gayrimenkul şirketlerinin de artık alışveriş merkezleri, ofislerde kiracıların kabul etmesi durumunda YTL'yi tercih ettiklerinin altını çizdi. Tanes, "Her ne kadar dolar üzerinden verdiğimiz eski kontratlar varsa da yeni kiraya verdiğimiz ofis, alışveriş merkezlerinde YTL tercih ediyoruz. YTL'ye geçiş ciddi ölçüde arttı. Eskisi kadar mülk sahipleri kiraları döviz üzerinden yapmak konusunda ısrarlı değil" dedi. Yaşanan dalgalanmalara rağmen doların sürekli kan kaybettiğine dikkat çeken Tanes, bunun da YTL'nin değer kaybetmeyeceği algısını artırdığını söyledi. Tanes, doların 1.20 YTL'ye kadar gerilemesinin "garanti para, kontratlar dolar üzerinden yapılmalıdır" algısını kırdığını ileri sürdü.
Fiyatlar da YTL üzerinden
Krea Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı İcra Kurulu Başkanı Hakan Kodal ise konut kiralarında YTL'ye dönüşün yoğun olduğunu ancak alışveriş merkezlerinde ise daha çok euroya dönüşün olduğunu söyledi. Kodal, özellikle bireysel piyasada YTL'ye geçişin daha fazla olduğunu, ticari alanda da dolardan euroya kaçışın arttığını vurguladı. Kodal, "Konut kredisi döviz alınmışsa euro, YTL olarak alınmışsa YTL üzerinden kiraya verme eğilimi arttı. Özellikle alışveriş merkezleri ve ticari yatırımlar genellikle dövizle finanse edildiği için mümkün olduğu kadar döviz riski almadan euro üzerinden kiralama yöntemi var" dedi. Geçmişte özellikle orta ve üst kesime hitap eden konutların, ofislerin fiyatlarının daha çok dolar üzerinden belirlendiğini hatırlatan Kodal, artık fiyatların da dolar yerine YTL ve euro üzerinden belirleme eğiliminin arttığına dikkat çekti.
Restoran ve otobüslerin tercihi YTL Çırağan'ınki euro
Dolar kurunun olumsuz etkilediği sektörlerden biri de turizm ve alt sektörleri. Dolardaki dramatik düşüşün sektörü zor bıraktığını belirten Türkiye Otelciler Federasyonu Başkanı Ahmet Barut, bugüne kadar sözleşmelerini doları ile yaptıkları pazarda 2008’e yönelik olarak artık euroya dönüş hazırlıklarına başladıklarını söyledi.
Turizmcilerin temel girdilerinin tamamını yurtiçinden ve YTL ile sağladıklarına dikkat çeken Barut, şöyle devam etti: “Bu nedenle YTL'nin aşırı değer kazanması turizmciyi girdilerinin önemli bir bölümünü ithal eden ihracatçıdan daha fazla etkilemektedir.'' Turizme alt yapı hizmeti veren ulaştırma ve restoranlar satışlarında son yıllarda oldukça istikrarlı giden YTL'yi tercih ediyor. Dolardan euroya geçiş yapan sektörlerin başında havayollarının geldiğini belirten Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) İkinci Başkanı Rıza Epikmen, "Havayolları satışlarını yaklaşık 1 yıldır euro üstünden yapıyor. Bunun yanında acenteler eskiden Avrupa dışındaki destinasyonları dolar ile satıyorlardı. Ama artık uzak destinasyonlarda da euroyu kullanmaya başladı. Özellikle son yıllarda YTL bu kadar güçlü gidince piyasada daha küçük olan tedarikçiler, lokantalar ve otobüs kiralayan firmalar da dolar ve euro olan fiyatlarını bırakıp YTL'ye geçti" dedi.
Bunun yanında İstanbul'daki bütün beş yıldızlı oteller uzun bir süredir satışlarını euro üzerinden yapıyor. Dolar üzerinden satış yapan tek otel Çırağan Kempinski Oteli de yılbaşından itibaren euroya geçme kararı aldı.
