Yetkililerin verdiği bilgiye göre, referandumda yerel saatle 12.00 (TSİ 13.00) itibarıyla katılım oranının yüzde 25,08 olduğu belirlendi.
Fransa’da 1992 yılında Maastricht Sözleşmesi için düzenlenen referandumda öğle saatlerine kadar katılım oranı yüzde 20,39 olarak gerçekleşmişti.
AB Anayasası referandumundan önce yapılan kamuoyu araştırmaları, katılım oranının yüzde 70 olacağını gösteriyordu.
Sandıklar küçük yerlerim birimlerinde yerel saatle 20.00’de, büyük kentlerde ise 22.00’de kapanacak.
Sandıklar, küçük yerleşim birimlerinde saat 20.00’ye, Paris, Lyon gibi büyük kentlerde ise saat 22.00’ye kadar açık kalacak.
Sandıklar büyük kentlerde de kapandıktan sonra, yerel saatle 22.00’de resmi olmayan ilk sonuçlar televizyondan açıklanmaya başlanacak.
İçişleri Bakanı Dominique de Villepin’in, yerel saatle 23.00 ile 00.01 arasında kesin olmayan ilk resmi sonuçları bir bildiriyle açıklaması bekleniyor.
Kesin sonuçlar ise perşembe günü Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanacak.
Fransa’da düzenlenen son kamuoyu araştırmaları, referandumda ''''hayır'''' oylarının daha fazla çıkacağını gösteriyor.
Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ın, AB Anayasası referandumunun sonucu ne çıkarsa çıksın, popülaritesi giderek azalan hükümette önemli değişiklikler yapması bekleniyor. Referandumun ardından Başbakan Jean-Pierre Raffarin’in yerine İçişleri Bakanı Dominique de Villepin’in getirilebileceği ifade ediliyor.
Referandum sonucu diğer AB ülkelerinde de yakından izleniyor.
Referandumda ''''hayır'''' sonucu çıkması halinde AB’nin daha önce eşine görülmemiş bir kriz ile karşı karşıya kalacağı yorumları yapılırken, sonuçların, Fransız siyaset sahnesindeki dengeleri önemli ölçüde değiştireceği dile getiriliyor.
Referandumda AB Anayasası’nın reddedilmesinden en fazla mağdur olacak liderlerin başında, Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve Sosyalist Parti Genel Sekreteri François Hollande geliyor.
Piyasalarda euro satışı
Önceki gün piyasa ve borsalar da ''''hayır'''' sonucuna göre önlemlerini aldılar. AP, New York mahreçli haberinde referandumdan önceki en popüler trendin euro''ları satmak olduğunu bildirdi. ''''Hayır'''' sonucunun euro''da değer kaybına yol açacağı, dolar ve yen''in yanı sıra İsviçre Frangı ve İngiliz sterlininde değer artışlarına neden olacağı öne sürülüyor.
Türkiye''ye ne olur?
Müzakereler etkilenmez
Fransa''daki Avrupa Anayasası tartışmalarında iç politika malzemesi olarak kullanılan Türkiye''nin olası bir ''''hayır''''dan siyasi anlamda nasıl etkileneceğini, Avrupa Birliği''nin (AB) olası ''''hayır''''ı nasıl hazmedeceği belirleyecek. Hukuk ve belge temelinde bakıldığında ise ne Anayasa''ya verilecek ''''evet'''' oyunun ne de ''''hayır'''' oyunun Türkiye''nin AB süreci açısından doğrudan etkisi yok.
Türkiye açısından en önemli endişeyi gelecekteki genişlemelere yönelik tepki ortamının oluşması ve bazı kesimlerin bunun arkasına saklanarak Türkiye''yi bloke etmesi oluşturuyor.
Önce ''ev ödevi''
Brüksel''de, referandumdan çıkacak sonuç ne olursa olsun, Türkiye''nin üzerine düşenleri yerine getirmesi şartıyla müzakerelerin 17 Aralık''ta belirlendiği gibi 3 Ekim''de başlayacağı görüşü hâkim. Fransa''dan çıkacak olası bir ''''hayır''''ın bahane edilerek Türkiye''nin müzakerelere başlamasının engellenmesinin AB''nin inandırıcılığı açısından ağır darbe niteliği taşıyacağı yorumu yapılıyor.
AB''nin Türkiye''yi bloke etmek için Anayasa referandumuna ihtiyacı olmadığı, teknik yönü ağır basan müzakere sürecinin bu yöndeki eğilimler açısından çok daha ''''elverişli'''' bir ortam yarattığı da dikkat çekilen unsurlar arasında yer alıyor. Müzakere sürecinde Türkiye''nin 35 başlığı açıp kapamak için her defasında üye ülkelerin onayına ihtiyaç duyacak olması da bu görüşü destekliyor.
''Hayır''ın etkileri
Ekonomiden siyasete deprem yaşanır
''''Fransız hayırı''''nın AB açısından pratikte gündeme getirebileceği olası gelişmeleri şu şekilde sıralamak mümkün:
EKONOMİK ETKİ: Anayasa''ya hayır denmesinin, piyasalar üzerinde kısa süreli olumsuz etki yaratması bekleniyor. Son dönemde dolar karşısında güç kaybeden euro''nun biraz daha değer yitirebileceği, aynı senaryonun YTL için de geçerli olacağı da yapılan tahminler arasında.
SİYASİ ETKİ: Fransa''dan gelecek bir ''''hayır''''ın ''''AB''nin mevcut yapısının sorgulanmasını'''' gündeme getireceğine kesin gözüyle bakılıyor. Bazı yorumcular, AB''nin ''''kimlik bunalımı içine girebileceğine'''' vurgu yapıyor. Uzmanların çoğu, AB açısından işlerin daha karmaşık hale geleceği, entegrasyonun hızının kesileceği, daha önce belirlenmiş ekonomik ve siyasi hedeflere daha yavaş ulaşılacağı görüşünü savunuyorlar.
GENİŞLEMEYE FREN: ''''Evet''''e destek veren birçok uzman, ''''hayır'''' durumunda frene basılacak alanların başında kısa ve orta vade için düşünülen genişlemeyi gösteriyor. Bulgaristan ve Romanya dışındaki ülkelere yönelik genişlemeye ''''daha soğuk'''' bakılması ihtimali üzerinde duruluyor.
DOMİNO TEORİSİ: Olası bir ''''hayır'''' sonrası referandumlara devam etme kararı verilirse ''''Fransız hayırı'''' diğer referandumlar üzerinde domino etkisi yaratabilir.
''Hayır''dan çıkış
Anayasa uzun süre unutulacak
Avrupa Anayasası''nın uygulamaya girebilmesi için tüm üye ülkeler tarafından istisnasız bir şekilde onaylanması gerekli. Üye ülkelerden birinin onay vermemesi, belgenin yürürlüğe girmesini engelliyor. ''''Hayır'''' sonucu halinde, ''''çıkış yolu senaryoları'''' şu şekilde belirginleşiyor:
1. YENİDEN OYLAMA: Bu senaryo ''''hayır'''' çıkan ülkelerin yeniden oylamaya teşvik edilmesine dayanıyor. Bu konuda herhangi bir kural yok. Referandumu yenileyip yenilememe kararı tamamen üye ülkelere bırakılıyor. Ancak bu opsiyonun şansı hayli az görünüyor. Fransa Başbakanı Jean Pierre Raffarin de Fransa''dan ''''hayır'''' cevabı çıkması halinde bunun ''''hayır'''' anlamı taşıyacağını belirterek, ikinci bir referandum için yolu şimdiden kapadı.
2. YENİDEN MÜZAKERE: Anayasa metninin tekrar müzakere edilmesinin büyük zorlukları var. Metin, üzerinde çok çalışılmış ve tüm ülkelerin karşılıklı tavizleri üzerine kurulmuş bir yapıya sahip. Bu nedenle Anayasa''nın kısa vadede yeniden müzakere edilme şansı sıfıra yakın olarak görülüyor. Bu yolun ancak ''''makul bir süre sonra'''' gündeme gelmesi mümkün.
3. NİCE''LE DEVAM: AB''nin ''''günü kurtarmak'''' için uygulayabileceği formül ise ''''Nice, artı'''' formülü oluşturuyor. Bu çerçevede AB, Nice Antlaşması temelinde işlemeye devam edecek. Anayasa''nın 25''lerin pratik işleyişine katkıda bulunacak unsurları da AB Konseyi''nce yürürlüğe sokulabilir.
ANAYASA NE GETİRİYOR
Birçok Avrupa Birliği (AB) ülkesinde halkın oyuna sunulmasına karşın Avrupa Anayasası''nın Birlik vatandaşlarının günlük yaşamlarını doğrudan etkileyebileceğini söylemek zor. 1 Kasım 2006''da yürürlüğe girmesi öngörülen belgenin getireceği değişiklik daha çok AB kurumlarının işleyişinde hissedilecek. Anayasa''nın öne çıkan unsurları şu şekilde sıralanabilir:
AB''NİN BAŞKANI OLACAK: 2.5 yıllığına seçilecek ve görev süresi bir kez uzatılabilecek olan Başkan, Dönem Başkanlığı uygulamasının yerini alacak.
DIŞİŞLERİ BAKANI: AB, bir dışişleri bakanına sahip olacak. Dışişleri bakanı ortak dış politika ve güvenlik yüksek temsilcisiyle, AB Komisyonu''nun dış ilişkilerden sorumlu üyesinin görevlerini üstlenecek.
OYBİRLİĞİNE VEDA: AB, çoğu alanda oybirliğine veda edecek. Bunun yerini 2009''da alacak ''''çifte çoğunluk'''' uygulaması gereği AB Konseyi''nde bir kararın alınabilmesi için nüfusu, toplam AB nüfusunun en az yüzde 65''ini oluşturan, en az 15 ülkenin onayı gerekecek.
AP''DE SINIRLI KOLTUK: 2009''dan itibaren Avrupa Parlamentosu''ndaki (AP) koltuk sayısı, üye ülke sayısı kaç olursa olsun 750''yle sınırlanacak.
DİNE ATIF: Anayasa metninde bazı üye ülkelerin ısrarlarına karşın dine atıf yapılmadı. Bunun yerine ''''Avrupa''nın kültürel, dini ve insani mirası''''na atıfta bulunuldu.
AB''NİN BAYRAĞI VE MARŞI: 12 yıldızlı bayrak AB''nin resmi bayrağı, Ludwig van Beethoven''ın 9. Senfonisi AB marşı, euro resmi para birimi ve 9 Mayıs Avrupa Günü, Birlik''in resmi sembolleri olarak belirlendi. ''''Çeşitlilikte birleşmiş'''' ise Birlik''in resmi sloganı oldu.
(MİLLİYET)
Güncellenme Tarihi : 17.3.2016 12:13
