Ev sahipliği yaptığı bir önceki zirvede savunması dışa tam bağımlı olan Türkiye, bugün oyun kurucu kapasitesiyle masaya oturuyor. Tesadüf olmayan bu başarı, Erdoğan’ın 2004’teki NATO zirvesinden önce aldığı kararla geldi. Ahmet Necdet Sezer’in Cumhurbaşkanı olduğu o günün Türkiye’sinde eşi, başörtülü diye zirvede yer alamayan Erdoğan, 11 milyar dolarlık tank, helikopter ve İHA alımını iptal etti. Bu, tarihî dönüm noktası oldu.
Türkiye, 22 yıl sonra NATO zirvesine ev sahipliği yapıyor. Bugün başlayan tarihî zirvede ittifakın yeni yol haritası çıkarılacak. Savunma sanayiinde elde ettiği büyük ivme ile göz dolduran Türkiye, 2004 NATO zirvesinden bu yana âdeta çağ atladı. 22 yılda dünya dengeleri kökten sarsıldı. Türkiye ise krizleri fırsata çevirip küresel oyun kurucu ülke hâline geldi. Kırılma noktası 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi’nden 45 gün önce yapılan Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısı oldu.
22 sene sonra zirvedeyiz! Onlar başörtüsü ile uğraşırken...
Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, yabancılardan alınacak toplam değeri 11 milyar doları bulan tank, helikopter ve insansız hava aracı projelerini cesur bir hamle yaparak tek kalemde iptal etti. Bu, o dönem Batı merkezli savunma çevrelerinde şaşkınlıkla karşılansa da Türkiye için savunmada millileşme hamlesinin başlangıcı oldu. Türkiye o yıl sistem entegrasyonu kabiliyetini kazanmaya karar verdi. Ve peş peşe devrim niteliğinde adımlar atıldı. ASELSAN, HAVELSAN ve ROKETSAN gibi yerli kurumlar ana yüklenici oldu. MİLGEM, Altay Tankı, Atak Helikopteri ve Anka insansız hava araçları gibi projelerin önü açıldı. Araştırma ve geliştirme bütçesi ciddi oranda artırıldı. Baykar gibi firmaların önündeki engeller kaldırıldı. Başkalarının tasarımlarını üreterek başlayan savunma sanayii sektörü kendi orijinal ürünlerine yöneldi.
2004'TEN 2026'YA
- Savunmada yerlilik oranı yüzde 20’den yüzde 80’e çıkarıldı. Yerlilik oranı kara araçlarında yüzde 80, deniz araçlarında yüzde 65 seviyelerine ulaştı.
- Türkiye müşteri olmaktan çıkıp satan konuma geldi. 2004 yılında 250 milyon civarında olan savunma ürünleri ihracatı Bayraktar TB2/Akıncı, Kaan, Anka, Altay ve yerli fırkateynlerin rüzgarıyla 22 yılda 10,9 milyar dolara yükseldi. Bunun yüzde 60’a yakını NATO üyesi ülkelere gerçekleşti. Bugün 178 ülke Türk savunma ve havacılık ürünü kullanıyor.
- Türk insansız hava araçları Libya, Suriye, Karabağ ve Ukrayna’da savaşların seyrini değiştirdi.
- Savunma sanayii sektörünün kilogram başına ihracat değeri, Türkiye ortalamasını 40’a katladı. 2004’te 5,5 milyar dolar bütçeli 200 civarında savunma projesi yürütülürken, bugün 100 milyar doları aşan bütçeyle 1.000’e yakın yerli proje hayata geçiriliyor.
- O dönem İsrail’in Heron, ABD’nin Predator’üne muhtaç olan Türkiye, yirmi yılda insansız hava aracında dünyanın bir numara ülkesi olmakla kalmadı, kendi savaş uçağını, balistik füzesini, uçak gemisini ve Çelik Kubbe isimli savunma sistemini yaptı.
- Türkiye, aynı anda 50 askerî gemi inşa eden Avrupa’daki tek ülke oldu. Pakistan, Ukrayna, Katar, Nijerya, Malezya, Portekiz, Romanya gibi ülkelere askerî gemi inşa edildi. Türkiye, tarihinde ilk defa bir NATO ve Avrupa Birliği üyesi ülkeye (Romanya) savaş gemisi ihraç etti.
- İki NATO zirvesi arasında sadece askerî alanda başarı gösterilmedi. 2004 yılında 390 milyar dolar olan gayrisafi yurt içi hasıla dörde katlayarak 1,6 trilyon dolara ulaştı. 62,7 milyar dolar olan ihracat, 273 milyar dolara çıktı.
22 sene sonra zirvedeyiz! Onlar başörtüsü ile uğraşırken...
- Türk Uzay Ajansı kuruldu. İmece, Türksat 6A gibi yerli haberleşme uyduları uzaya gönderildi. Türkiye, kendi haberleşme uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri hâline geldi.
- Kronik problemler halledildi. 2004’te başörtüsü sebebiyle Başbakan’ın eşi zirveye katılamamıştı. Demokratik adımlarla engeller kaldırıldı. Başkanlık sistemine geçildi. Ülkeyi sömüren Uluslararası Para Fonu ile bağ kesildi. Askerî vesayet bitti. İstihbaratta çok başlılık bitirildi.
- Modern silahlarla donatılmış ordu, sınır ötesi operasyonlar ve inşa edilen kalekollar sayesinde terör kaynağında yok edildi.
- 2004 yılında Avrupa Birliği önünde üyelik tarihi bekleyen Türkiye, Avrupalıların güvenlikleri için muhtaç olduğu bir ülke hâline geldi.
- Türkiye, dünyanın en büyük ilk beş diplomatik ağından birine sahip ülkesi oldu. 163 olan yurt dışı temsilcilik sayısı 264’e çıkarıldı. 148 büyükelçilik, 14 daimî temsilcilik, 99 başkonsoloslukla bayrağımız dalgalanıyor.
- TANAP, TürkAkım gibi dev projeler, Karadeniz’de keşfedilen yerli doğalgaz ve Gabar’daki petrol keşifl eri enerjide dışa bağımlılığı azaltırken Türkiye’yi NATO ve AB için vazgeçilmez bir kilit taşı konumuna getirdi. İlk nükleer santralimizi inşa ettik. Orta Koridor, Kalkınma Yolu, Hicaz Demir Yolu ve Zengezur Koridoru bu stratejik konumu perçinledi.
22 sene sonra zirvedeyiz! Onlar başörtüsü ile uğraşırken...
- Depremlere rağmen şehirlerin çehresi değiştirildi. Türkiye duble yollarla örüldü. Çanakkale 1915, Yavuz Sultan Selim, Osmangazi Köprüleriyle, Marmaray ve Avrasya Tünelleri ile Kuzey Marmara Otoyolu’yla, İstanbul Havalimanı ve deniz limanlarıyla ticaret damarı oldu.
NOTLAR
- Ankara’daki NATO Zirvesi anısına 5 liralık hatıra parası basıldı.
- Zirve kapsamında 49 bin polis ve 7 bin jandarma olmak üzere toplam 56 bin güvenlik personeli görev yapacak.
- Toplantıyı takip edecek basın mensupları için Uluslararası Medya Merkez hazırlandı.
- Zirvenin sloganları olan “Barışta Ortak Gelecek”, “Güvenliğin Anahtarı” ve “Barışın Anahtarı” yazılı pankartlar havalimanı yoluna asıldı.
22 sene sonra zirvedeyiz! Onlar başörtüsü ile uğraşırken...
- Donald Trump’ın “Canavar” olarak bilinen makam aracı Ankara yollarında görüntülendi.
- Türk-Amerikan ilişklerindeki gelişmelerden rahatsız olan İsrail Başbakanı Binyamn Netanyahu, Donald Trump’ın Ankara ziyareti arifesnde ABD basınına yaptığı açıklamada, Türkiye’ye F-35 ve jet motorlarının verilmemesi çağrısında bulundu.
- THY, yaşanabilecek aksaklıklardan ötürü Ankara kalkışlı ve varışlı uçuşlarda yolcuların rezervasyon le parkur değişikliklerinin ücretsiz olarak yapılacağını açıkladı.
