(AP Fotoğrafı/Francisco Seco)
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Washington ile Tahran arasında yeniden alevlenen düşmanlıklar ve İsrail'in Amerikan yapımı F-35 hayalet savaş uçaklarının Türkiye'ye olası satışı konusundaki endişeleri nedeniyle Çarşamba günü İsrail'e yapmayı planladığı ziyareti iptal etti.
İsrailli bir yetkili, konuyla ilgili haberlerin ardından Times of Israel'e yaptığı açıklamada, planlanan ziyaretin ve iptalinin doğrulandığını teyit etti.
Yetkili, Hegseth'in seyahat sırasında Başbakan Benjamin Netanyahu ile görüşmesinin beklendiğini doğruladı, ancak görüşmenin neye odaklanacağı veya iptalin nedenine ilişkin bilgi vermedi.
Axios ve CNN Salı günü, Hegseth'in Çarşamba günü Netanyahu ve Savunma Bakanı Israel Katz ile görüşmesinin muhtemel olduğunu, bunun kısmen İsrail'in Türkiye'ye olası F-35 satışıyla ilgili endişelerini gidermeyi amaçladığını bildirmişti. Ancak, İbranice yayın yapan medya kuruluşları, konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara atıfta bulunarak, Çarşamba sabahı geç saatlerde, Hegseth'in Pentagon başkanı olarak ilk ziyareti olacak olan bu görüşmenin iptal edildiğini bildirdi.
Ynet haber sitesi, ABD ve İran arasında artan gerilimler ortamında İsrail'in iptalden haberdar edildiğini belirtti.
Bu haberler, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD-İran mutabakat zaptının "sona erdiğini" düşündüğünü söylemesinden kısa bir süre sonra geldi.
İran'ın başkenti Kum'da, merhum İran Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamenei için düzenlenen günlerce süren cenaze törenlerinin bir parçası olarak kılınan cenaze namazına katılanlar, 7 Temmuz 2026. (İran Yüksek Lideri Ofisi aracılığıyla AP)
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda üç tanker gemisinin füzelerle vurulmasının ardından Salı günü İran rejimine karşı yeni bir saldırı dalgası başlattı ve bu durum zaten kırılgan olan ateşkesi daha da baskı altına aldı.
İran'ın en üst düzey ortak askeri komutanlığı, İran silahlı kuvvetlerinin saldırılara "ezici bir yanıt" vereceğini söyledi ve ABD müttefikleri Bahreyn ve Kuveyt'e saldırılar düzenledi.
Hegseth'in, Trump'ın Salı günü NATO zirvesi öncesinde Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile bir araya gelerek Ankara'ya F-35 savaş uçakları satmayı "kesinlikle değerlendireceğini" söylediği Türkiye'den İsrail'e gelmesi bekleniyordu.
Trump, "Bu vereceğimiz bir karar... Kesinlikle değerlendireceğimiz bir şey," dedi ve "Türkiye ile daha iyi bir ilişkimiz var ve Türkiye birçok açıdan diğer ülkelerden çok daha sadık oldu" diye ekledi.
Trump'ın açıklamaları hâlâ bu hamleyi düşündüğünü gösterse de, Reuters Salı günü erken saatlerde, konuyla ilgili bilgi sahibi iki kaynağa atıfta bulunarak, Trump'ın satışa destek vermesinin beklendiğini bildirmişti.
Başbakan Benjamin Netanyahu Pazartesi günü verdiği bir röportajda İsrail'in satışa karşı olduğunu söyledi ve Salı günü de Trump'ı bu adımdan vazgeçmeye çağırdığını doğruladı.
ABD Başkanı Donald Trump (solda), 7 Temmuz 2026 Salı günü Ankara'da düzenlenen NATO zirvesine gelirken Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile el sıkışıyor. (Osmancan Gürdoğan, AP aracılığıyla Pool Fotoğrafı)
Türkiye liderleri, İsrail'in Gazze'deki davranışlarını Holokost sırasında Nazilerin davranışlarına benzetti. Kudüs ayrıca, Ankara'ya gizli savaş uçakları satılmasının, ABD yasalarının korumayı taahhüt ettiği İsrail'in bölgedeki niteliksel askeri üstünlüğünü zayıflatacağı konusunda uyardı.
Yunanistan'ın da satışa karşı olduğu söyleniyor.
Düşman tarafından tespit edilmekten kaçınmasını sağlayan gizlilik teknolojisiyle donatılan F-35, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı olarak kabul ediliyor.
İsrail, on yılı aşkın süredir bu uçağı kullanıyor, birçok filo kurdu ve daha önce Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de dahil olmak üzere diğer komşu ülkelere F-35 satışını engellemek için çalıştı.
Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri'nden F-35 savaş uçakları satın almak için çok uluslu bir programa katılmıştı, ancak Rus S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle 2020 yılında bu programdan çıkarıldı.
Türkiye'nin ABD'nin F-35 programına tam olarak yeniden kabul edilmesinden önce yasal engeller devam ediyor, ancak Amerika'nın Düşmanlarına Karşı Yaptırımlar Yasası kapsamında uygulanan yaptırımların kaldırılması bu süreci kolaylaştırmaya yardımcı olacaktır. Trump Salı günü yaptığı açıklamada, Hegseth'in bu konu üzerinde çalışan yetkililer arasında olduğunu söyledi.
Jacob Magid bu rapora katkıda bulunmuştur.
