Kamuoyu yoklamaları, Trump'ın zihinsel yeteneklerine ilişkin endişelerin giderek arttığını gösteriyor.
Başkan Donald Trump, ilk rakibi olan dönemin Başkanı Joe Biden'ın yaşı ve zihinsel keskinliğiyle ilgili endişeler nedeniyle yarıştan çekilmesinin ardından 2024 başkanlık seçimini kazandı.
Ancak Trump'ın dört yıllık görev süresinin üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtikten sonra, anketler Amerikan halkının sadece iş performansından giderek daha fazla memnuniyetsiz olmadığını, aynı zamanda zihinsel kapasitesi konusunda da giderek daha fazla endişe duyduğunu gösteriyor.
Bu huzursuzluk, yarıştan çekildiğinde 81 yaşında olan Biden'daki kadar yüksek seviyelerde değil, ancak 79 yaşındaki Trump için giderek büyüyen bir sorun haline geliyor.
Aslında, son yapılan birçok anket, Amerikalıların çoğunluğunun bu konuda şu ya da bu şekilde soru işaretleri taşıdığını gösteriyor. Hatta birçok Cumhuriyetçi bile endişeli görünüyor.
Belki de en çarpıcı anket, Trump'ın ikinci döneminin ilk Birleşik Devletler Birliği konuşmasından önce, Salı günü yapıldı ve bu konuşma , Kongre'ye yaptığı en uzun konuşma rekorunu kırdı .
Reuters -Ipsos anketine göre Amerikalıların %61'i Trump'ın "yaşlandıkça daha dengesiz hale geldiği" görüşüne katılıyor. Cumhuriyetçilerin %30'u bile bu görüşe katılıyor.
Bu anket, Trump'ın ilk dönemindeki bazı anketleri hatırlatıyor; o dönemde birçok Amerikalı onun zihinsel yeteneklerinden şüphe duymaya başlamıştı . Ancak 2021'de ABD Kongre Binası'na yapılan saldırının ardından Quinnipiac Üniversitesi'nin yaptığı ankette, kayıtlı seçmenlerin %50'si Trump'ın "zihinsel olarak istikrarlı" olmadığını söylese de, bu oran hiçbir zaman çoğunluğu, hele ki %61'i aşmadı. ("Dengesiz" elbette "istikrarsız" ile aynı şey değil. Ama benzer anlamdalar.)
Reuters-Ipsos anketi ayrıca, Trump'ın "zihinsel olarak keskin ve zorluklarla başa çıkabilecek" olduğunu söyleyen Amerikalıların oranında da bir düşüş olduğunu gösterdi. Bu oran Eylül 2023'te %54 iken bugün %45'e düştü.
Ancak sık sık bilişsel testlerde yüksek puanlar aldığını övünen ve Salı gecesi 1 saat 47 dakika konuşan Trump, Biden'ın bulunduğu noktaya hâlâ yaklaşamadı; Temmuz 2024'te , yani yarıştan çekildiği ayda, Amerikalıların sadece dörtte biri Biden'ın zihinsel olarak keskin olduğunu ve zorluklarla başa çıkabileceğini söylemişti.
Diğer anketler de bu bulguları destekliyor; bunlardan biri de geçen ay CNN tarafından yapılmıştı.
Bu anket, Trump'ın "başkan olarak etkili bir şekilde görev yapabilecek dayanıklılığa ve zekaya sahip" olduğunu söyleyenlerin oranının 2023 sonlarında %53'ten bugün %46'ya düştüğünü gösterdi .
Bu %46'lık oran, Biden'ın 2023'te aldığı orandan ( %25 ile %32 arasında) hala oldukça yüksek.
Geçtiğimiz hafta Washington Post-ABC News-Ipsos tarafından yapılan bir ankette , çoğunluk Trump'ın etkili bir şekilde görev yapabilmek için gereken zihinsel keskinliğe (%56) veya fiziksel sağlığa (%51) sahip olmadığını söyledi.
İlki Mayıs 2023'e göre 13 puan artarken, ikincisi daha da fazla, 23 puan artış gösterdi.
Bu rakamlar, Biden'ın başkanlığının sonlarında her iki ölçümde de %60'larda olduğu zamanki seviyeyi yansıtmıyor. Ancak Trump'ın zihinsel keskinliğinden şüphe duyanların yüzdesi (%56), Biden'ın görev süresinin bu noktasındaki seviyesine aslında benzer. Şubat 2022'de Biden bu soruda %54'teydi.
Ve son olarak, geçen ay Pew Araştırma Merkezi tarafından yapılan bir anket var.
Bu, Trump'ın görevi yerine getirebilecek zihinsel yeterliliğe sahip olduğuna en azından "çok güvenen" Amerikalıların oranının bir yıl önce %39'dan bugün %32'ye düştüğünü gösterdi.
Fiziksel yeterliliğe sahip olduğundan en az "çok emin" olanların yüzdesi %35'ten %28'e düştü.
Reuters-Ipsos anketine benzer şekilde, Cumhuriyetçiler ve Cumhuriyetçi eğilimli bağımsızlar arasındaki rakamlar da bazı şüpheleri beraberinde getiriyor. Trump'ın zihinsel yeterliliğine "çok güvenen"lerin oranı %75'ten %66'ya düştü. Fiziksel yeterlilik konusunda ise bu oran %65'ten %55'e geriledi.
Dolayısıyla hem Reuters hem de Pew anketlerinde, Trump'ın kendi tabanındaki her 10 kişiden 3'ünün (veya daha fazlasının) bu konu hakkında endişe duyduğunu görüyoruz.
Yine de, Biden'ın genel rakamları daha kötüydü. Nisan 2024 itibarıyla , "çok güvenli" olduğunu söyleyen seçmenlerin yüzdesi zihinsel zindelik için sadece %21, fiziksel zindelik için ise %15'ti. CNN anketleri, tabanının yarısının Biden'ın gerekli dayanıklılığa ve keskinliğe sahip olmadığını düşündüğünü gösterdi.
Peki Trump'ın bu ölçütlerdeki rakamları neden kötüleşiyor olabilir?
Bir açıklama, bu durumun popülaritesinin azalmasıyla birlikte düşüşe geçmesidir. İnsanlar genel olarak Trump'a karşı olumsuz bir tavır takındıkça, onun sık sık sergilediği tuhaf kamuoyu performanslarını daha olumsuz bir ışıkta görme olasılıkları da artıyor olabilir.
Ancak bu endişelerin, Trump'a daha olumlu bakan bazı Amerikalılar arasında bile yankı bulduğunu görüyoruz. İzlanda ve Grönland'ı tekrar tekrar karıştırması gibi sözlü gaflarının dikkat çekmesi kesinlikle mümkün. Ayrıca Trump'ın ellerindeki morlukların ve kamu etkinlikleri sırasında uyuyakalıp uyuyakalmadığının incelenmesi - Beyaz Saray'ın tıbbi testleri ve daha sınırlı kamu programı hakkındaki yavaş açıklamaları da - bazı insanların normalde sorabileceklerinden daha fazla soru sormasına yol açıyor olabilir.
Her şeye rağmen, açık olan şu ki, şimdiye kadar seçilen en yaşlı başkan, tıpkı birkaç yıl önce bu unvanı taşıyan önceki başkan gibi, bu sorunla uğraşmak zorunda kalıyor.
