Gıdalarımızda bulunan yüksek seviyelerdeki kurşun hakkında yayımlanan raporlar, tarçın ve protein tozları gibi ürünler üzerinden maruziyetin nasıl azaltılabileceği konusunu gündeme taşımıştır. Bu hafta, Consumer Reports tarafından yürütülen bir araştırma neticesinde, bazı protein tozu ve içeceklerinde sağlığa zararlı seviyelerde kurşun bulunduğu ortaya konulmuştur.
Ayrıca, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından kısa süre önce, yüksek miktarda kurşun içerdiği saptanan dört yeni öğütülmüş tarçın üreticisi daha belirlenmiştir. Bu gelişmeyle birlikte, ajansın endişe verici düzeyde kurşun içerdiğini tespit ettiği marka sayısı toplamda 16'ya ulaşmıştır.
Kurşunun Sağlık Üzerindeki Etkileri
Uzmanlar, kurşunun doğal olarak bulunan bir metal olmasına rağmen, insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, kurşun maruziyeti özellikle çocuklar için bir dizi sağlık sorununa neden olabilir:
Beyin ve sinir sisteminde hasar
Büyüme ve gelişimde yavaşlama
Öğrenme ve davranış problemleri
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise kurşunun yetişkinlerde de uzun vadeli zararlara yol açabileceğini belirtmektedir. Bu zararlar arasında aşağıdakiler yer alır:
Yüksek tansiyon riskinde artış
Kardiyovasküler sorunlar
Böbrek hasarı
DSÖ ayrıca, "Hamilelik sırasında kurşuna maruz kalmak, fetüsün gelişiminin yavaşlamasına ve erken doğuma neden olabilir" bilgisini eklemiştir.
Ne Kadar Kurşun Fazla Sayılır?
Bir kişinin kurşunun olumsuz etkileriyle karşılaşıp karşılaşmayacağı, maruz kaldığı miktara bağlıdır. Harvard Tıp Fakültesi'nde doçent ve Cambridge Health Alliance'da pratisyen hekim olan Pieter Cohen, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştur.
"Normal çevrede zaten kurşun mevcut, bu yüzden üzerine daha fazlasını eklemek istemiyoruz. Genel olarak sağlıklı gıdalar tüketerek ve diyetinize gereksiz kurşun ekleyen takviyeler gibi ürünlerden kaçınarak kurşun maruziyetini mümkün olan en düşük seviyede tutmak çok önemlidir."
Cohen, ABD'deki insanların günlük yaşamları ve beslenmeleri yoluyla günde ortalama altı mikrogram kurşun aldığını açıklamıştır. Bu nedenle kendisi için altı mikrogramın üzerindeki her değerin yüksek olduğunu ifade etmiştir. FDA'nın yetişkinler ve doğurganlık çağındaki kadınlar için tavsiye ettiği günlük kurşun limiti 8.8 mikrogram, çocuklar için ise 2.2 mikrogramdır.
Asıl sorun, takviyeler gibi FDA tarafından denetlenmeyen belirli ürünlerin çok daha yüksek seviyelerde kurşun içerebilmesidir. Cohen, bu takviyelerin haftalar, aylar veya yıllar boyunca düzenli olarak alınmasının, zamanla vücutta birikime yol açabileceğini ve bunun endişe kaynağı olduğunu belirtmiştir.
Maruziyetten Korunma ve Önleyici Tedbirler
Vücuttaki kurşun seviyelerini ölçebilen kan testleri mevcut olsa da, Cohen bunun güvenilir bir yöntem olmadığını ifade etmektedir. Seviyelerin doktorları endişelendirecek kadar yükselmesinin zaman alabileceğini, dolayısıyla normal bir test sonucunun takviyelerden aşırı kurşun alınmadığını kanıtlamayacağını açıklamıştır.
Önleyici adımlar atmak bu noktada büyük önem taşımaktadır. Örneğin, protein ihtiyacı için içeriği belirsiz olabilen protein tozları yerine, işlenmemiş veya az işlenmiş et, yumurta, fasulye ve tofu gibi bütün gıdalara öncelik verilebilir. Eğer takviye ürünler kullanılacaksa, güvenliği daha iyi temin etmek için ürünlerin üzerindeki belirli üçüncü taraf test etiketleri kontrol edilebilir.
Cohen, bu konuda Birleşik Devletler Farmakopesi (USP) gibi kuruluşları yüksek kaliteli bir operasyon olarak değerlendirmektedir. Ancak diğer üçüncü taraf sertifikasyon programlarının her birinin kurşun güvenliği için kendi sınırlarını belirleyebileceğini, bu nedenle USP tarafından onaylanmış bir ürüne güvenilebileceğini, fakat diğer sertifikalara sahip ürünlerde ne kadar kurşun olduğunun bilinemeyeceğini eklemiştir. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) da gıdaların ve ellerin doğru şekilde yıkanmasından, evdeki kurşun bazlı materyaller için profesyonel test yaptırmaya kadar hem dışarıda hem de ev içinde kurşun maruziyetini azaltmanın çeşitli yollarını listelemektedir.
