BM'nin Gazze taslağında ana metinde Filistin devleti kavramına yer veriliyor
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ilk kez, Gazze'ye uluslararası istikrar gücü kurulmasını öngören bir taslakta, Filistin devletine giden yolun sadece ekte değil, kararın ana metninde açıkça yer aldığı belirtiliyor.
Madde, ABD destekli Gazze planındaki dili yansıtıyor ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin etmelerine yönelik güvenilir bir yolun, Filistin Yönetimi reformlarının başarılı bir şekilde uygulanmasına ve Gazze'nin yeniden inşasında ilerleme kaydedilmesine bağlı olduğunu belirtiyor.
Taslakta, "PA reform programı sadakatle uygulandıktan ve Gazze'nin yeniden kalkınması ilerledikten sonra, Filistinliler için güvenilir bir kendi kaderini tayin ve devlet kurma yolu için koşullar nihayet oluşmuş olabilir. ABD, barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmak üzere İsrail ve Filistinliler arasında bir diyalog başlatacaktır" ifadesi yer alıyor.
Yerleşimin önemi nedir?
Gözlemciler, kararın ekine yerleştirilmek yerine ana metinde yer almasının sembolik ve önemli bir değişimi temsil ettiğini söylüyor: Bu, devlet olma ihtimalini Güvenlik Konseyi'nin Gazze'nin istikrarı ve siyasi takibine yönelik yaklaşımının temel unsurlarından biri haline getiriyor.
Rekabet eden taslaklar ve uluslararası yanıt
Rusya bu hafta, metnini "ABD taslağından esinlenerek" hazırladığını, ancak düşmanlıkların kalıcı olarak sona ermesini sağlamak için daha dengeli ve birleşik bir Konsey tepkisi üretmeyi amaçladığını belirten rakip bir taslak yayımladı. Haber ajanslarının gördüğü kopyalara göre, Rus önerisi BM Genel Sekreteri'nden Gazze için uluslararası bir istikrar gücü seçeneklerini açıklamasını istiyor ve ABD'nin önerdiği "Barış Kurulu" geçiş yönetimini içermiyor.
ABD, geçen hafta kendi taslağını resmen dağıttı ve geçiş dönemi yönetim organı ve uluslararası bir istikrar gücü için iki yıllık bir yetki yetkisi verecek bir karar için bölgesel desteğe sahip olduğunu açıkladı. ABD'nin BM misyonu, Konsey üyelerini ilerlemeye çağırarak, müzakereleri aksatma çabalarının "Gazze'deki Filistinliler için ciddi, somut ve tamamen önlenebilir sonuçlar" doğurabileceği konusunda uyardı ve ateşkesin kırılganlığını koruduğunu vurguladı.
Gazze planı ve güç görüşmelerine ilişkin bağlam
İsrail ve Filistinli grup Hamas, Ekim ayında ABD taslağına ek olarak sunulan 20 maddelik Gazze planının ilk aşaması üzerinde anlaştılar; bu anlaşma, iki yıllık bir çatışma ve ilgili rehinelerin serbest bırakılması anlaşmasının ardından sağlandı. Başkan Donald Trump, ABD'nin Gazze'ye Amerikan askeri konuşlandırmayacağını söylese de, yetkililer olası istikrar gücü büyüklüklerinin on binlerce olduğunu açıkladı ve Endonezya, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Katar, Türkiye ve Azerbaycan ile olası katkılar konusunda görüşmelerde bulundu.
Önemli nokta: Güvenlik Konseyi taslağındaki yeni ifadeler, Filistin devleti tartışmasını kararın birincil metni haline getiriyor ve Gazze'deki güvenlik düzenlemelerinin yanı sıra siyasi sonuçlara daha geniş bir uluslararası ilginin gösterilmesini sağlıyor.
