Tuvalu nüfusunun üçte birinden fazlası, insanların yükselen deniz seviyelerinden kaçmasına yardımcı olmak için tasarlanan çığır açıcı vize programı kapsamında Avustralya'ya taşınmak için başvuruda bulundu.
Hawaii ile Avustralya'nın hemen hemen ortasında yer alan ada ülkesi, hükümetin son istatistiklerine göre yaklaşık 10.000 kişiye ev sahipliği yapıyor ve Güney Pasifik'teki küçük adacıklar ve mercan resiflerinde yaşıyor.
Topraklarının hiçbir bölümü altı metrenin üzerinde olmadığından , iklim değişikliğinden kaynaklanan yükselen deniz seviyelerine karşı dünyada en fazla risk altında olan yerlerden biri.
Avustralya, 16 Haziran'da iklim değişikliği nedeniyle gerekli olan benzersiz bir vize teklifi için yaklaşık bir aylık başvuru penceresi açtı. Yeni düzenlemeye göre Avustralya, Temmuz ve Ocak 2026 arasında rastgele bir oylamayla 280 vize kazananı kabul edecek. Tuvalulular, Avustralya'ya vardıklarında çalışma ve kamu sağlık hizmetlerine ve eğitime erişim hakkıyla birlikte daimi ikamet hakkı elde edecekler.
CNN'in gördüğü resmi rakamlara göre, program kapsamında 4 binden fazla kişi başvuruda bulundu.
Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong yaptığı açıklamada, "Falepili Hareketlilik Yolu'nun açılması, Tuvalululara iklim etkilerinin kötüleştiği bir dönemde Avustralya'da yaşama, eğitim görme ve çalışma fırsatı sunarak, onurlu hareketlilik konusundaki ortak vizyonumuzu yerine getiriyor" dedi.
Tuvalu Başbakanı Feleti Teo'ya göre Tuvalu'nun yarısından fazlası 2050 yılına kadar düzenli olarak gelgit dalgaları nedeniyle sular altında kalacak. 2100 yılına gelindiğinde ise ülkesinin %90'ı düzenli olarak sular altında kalacak.
Ülkenin başkenti olan Fongafale, Tuvalu'nun ana atolünde bulunan Funafuti'deki en büyük ve en kalabalık adacıktır. Bazı yerlerde sadece 65 fit (20 metre) genişliğinde pist benzeri bir kara şeridi vardır.
Teo, bu ay Fransa'nın Nice kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı'nda, "Kendinizi Tuvalu başbakanı olarak benim yerime koyabilirsiniz. Halkımızın temel ihtiyaçlarına yönelik kalkınmayı, hizmetleri düşünürken aynı zamanda çok rahatsız edici ve yüzleştirici bir tahminle karşı karşıyasınız." dedi.
Başbakan 12 Haziran'da "Tuvalu'da iç yer değiştirme bir seçenek değil, tamamen düz bir yerdeyiz" dedi. "İç kesimlere taşınma veya daha yüksek bir yere taşınma seçeneği yok, çünkü daha yüksek bir yer yok."
28 Kasım 2019'da Tuvalu'nun Funafuti kentinde Pasifik Okyanusu kıyısındaki evlerin havadan görünümü.
Mario Tama/Getty Images
Vize düzenlemesi, Avustralya ile Tuvalu arasında 2023 yılında imzalanan ve Avustralya'yı Tuvalu'yu hem askeri açıdan hem de yükselen deniz seviyelerine karşı savunmaya bağlayan daha kapsamlı bir anlaşmanın parçası.
Güney Pasifik'te 900 bin kilometrekarelik bir alana sahip olan Tuvalu, Canberra tarafından Çin'e karşı bölgesel nüfuz mücadelesinde önemli bir aktör olarak görülüyor.
Avustralya'nın Tuvalu için garanti edeceğini söylediği bir şey, gelecekte orada kimse yaşayamasa bile tanınmasıdır. Anlaşmalarında "Tuvalu'nun devletliği ve egemenliği devam edecek ve iklim değişikliğiyle ilişkili deniz seviyesinin yükselmesinin etkisine rağmen, buna içkin haklar ve görevler korunacaktır" ifadesi yer almaktadır.
Tuvalu, 2022'de Mısır'ın Şarm El-Şeyh kentinde düzenlenen COP27'de, dünyada tamamen çevrimiçi hareket eden ilk ülke olmayı hedeflediğini duyurdu. Hükümet o zamandan beri "topraklarını dijital olarak yeniden yaratmak, zengin tarihini ve kültürünü arşivlemek ve tüm hükümet işlevlerini dijital bir alana taşımak" için bir plan geliştirdi. Avustralya artık Tuvalu'nun "dijital egemenliğini" tanıyor ve ülkenin "fiziksel toprakları yok olduktan sonra bile kimliğini korumasına ve bir devlet olarak işlev görmeye devam etmesine" izin vereceğini umuyor.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, geçen yıl ülkesinin "barışçıl, istikrarlı, müreffeh ve birleşik bir bölge" vizyonunu paylaştığını söyledi.
"Pasifik'teki ortaklarımıza, Avustralya'nın güvenilir ve gerçek bir ortak olduğunu gösteriyor."
Avustralya'nın Pasifik ada ülkesine desteği, son aylarda iklim politikaları ve göç konusunda kapsamlı baskılar uygulayan ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle büyük bir tezat oluşturuyor.
Associated Press'e göre Tuvalu, Trump yönetiminin mevcut seyahat yasağı listesine eklemeyi düşündüğü 36 ülkeden biri .
Yasağın kapsamı 12 ülkenin vatandaşlarının girişini tamamen kısıtlıyor: Afganistan; Myanmar, diğer adıyla Burma; Çad; Kongo Cumhuriyeti; Ekvator Ginesi; Eritre; Haiti; İran; Libya; Somali; Sudan; ve Yemen. Yedi ülkeden gelenler de kısmi kısıtlamalarla karşı karşıya: Burundi, Küba, Laos, Sierra Leone, Togo, Türkmenistan ve Venezuela.
AP'nin Dışişleri Bakanlığı tarafından gönderilen diplomatik bir telgrafa dayandırdığı habere göre, Tuvalu'nun Pasifik komşuları Tonga ve Vanuatu'nun da aralarında bulunduğu 36 ülkeye, seyahat edenlerin güvenlik incelemelerini iyileştirmeleri ve ABD'de yasadışı olarak bulunan veya benzer kısıtlamalarla karşı karşıya kalan vatandaşlarının durumlarını ele almak için adımlar atmaları yönünde talimat verildi.
