Fransa, 2018 yılında İstanbul'da öldürülen Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetine ilişkin olarak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı doğrudan hedef alan resmi bir soruşturma başlattı.
Fransa Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı (PNAT) tarafından yapılan duyuruya göre, Cemal Kaşıkçı cinayetini soruşturmak üzere bir yargıç görevlendirildi.
ABD'de yaşayan ve muhalif kimliğiyle bilinen gazeteci Cemal Kaşıkçı, 2018 yılında evlilik işlemleri için gittiği İstanbul'daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu'nda vahşice katledilmiş ve parçalanan cesedi hiçbir zaman bulunamamıştı.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
"İNSANLIĞA KARŞI SUÇ OLASILIĞI GÖZ ARDI EDİLEMEZ"
Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı, sivil toplum kuruluşlarının bu tür uluslararası davalarda doğrudan şikayet yetkisi olmadığını öne sürerek Fransa'da soruşturma açılmasına karşı çıkmıştı.
Temyiz Mahkemesi, Kaşıkçı'nın astları tarafından boğularak öldürülmesi emrini Muhammed bin Selman'ın verdiğine dair iddiaları içeren şikayet dilekçesini kabul ederek, "Eylemlerin insanlığa karşı suç olarak sınıflandırılma olasılığı göz ardı edilemez" hükmüne vardı.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
PARİS-RİYAD HATTINDA "EKONOMİK ÇIKAR" TARTIŞMASI
Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın Temmuz 2022'de gerçekleştirdiği Fransa ziyareti sırasında hukuki adımları başlatan insan hakları örgütleri, lideri organize bir grubun parçası olarak işkence ve zorla kaybedilme eylemlerine suç ortaklığı yapmakla suçladı.
Terörle mücadele savcılığı, insanlığa karşı suçlar biriminden bir soruşturma hakiminin artık şikayeti resmen incelemeye başladığını doğruladı.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
TRUMP İLE GÖRÜŞMESİNDE "BÜYÜK BİR HATA" DEMİŞTİ
Cinayetin ardından uluslararası toplum tarafından bir dönem dışlanan Suudi Arabistan, son yıllarda diplomatik ilişkilerini yeniden normalleştirdi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 2025 yılının sonlarında Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede İstanbul'daki konsoloslukta yaşanan vahşete değinmişti. Ortadoğu jeopolitiği ve diplomasi trafiği içerisinde yeniden kabul gören Veliaht Prens, Beyaz Saray'daki görüşme sırasında cinayeti "büyük bir hata" olarak nitelendirmiş ancak olaydaki kendi doğrudan rolünü ve sorumluluğunu kesin bir dille reddetmişti.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
NELER OLDU?
Kaşıkçı, 28 Eylül 2018 Cuma günü evlilik işlemleri için başkonsolosluk binasına gidince, cinayet planı devreye sokularak, işlemleri için 2 Ekim'e randevu verildi.
Bunun üzerine harekete geçen ve aralarında güvenlikçi, istihbaratçı ve adli tıpçının bulunduğu cinayet ekibi, farklı gruplar halinde İstanbul'a geldi.
Aynı gün erken saatlerde Londra'dan İstanbul'a dönen Kaşıkçı'dan, saat 13.08'de konsolosluk binasına yaya olarak girdikten sonra bir daha haber alınamadı.
Türkiye'ye farklı uçaklarla gelen 15 kişilik Suudi heyet, cinayetin ardından iki ayrı uçakla akşam saatlerinde Türkiye'den ayrıldı.
Kaşıkçı'nın başkonsolosluktan çıkmaması üzerine dışarıda kendisini bekleyen nişanlısı Hatice Cengiz, AK Parti Genel Başkan Danışmanı Yasin Aktay ve gazeteci Turan Kışlakçı'yı aradı. Konsolosluk önünde gece saatlerinde yapılan basın açıklamasıyla Kaşıkçı'nın kaybolduğu haberi, dünya ve Türkiye kamuoyuna duyuruldu.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Kaşıkçı'nın alıkonulduğuna dair iddiayla ilgili hemen soruşturma başlatırken, olayı inkar eden Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu, Kaşıkçı'nın binadan çıktıktan sonra kaybolduğunu öne sürdü. Cumhurbaşkanı Erdoğan yakından takip etti.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olaya ilişkin yaptığı ilk açıklamada, "Cumhurbaşkanı olarak takibindeyim, kovalıyorum, buradan çıkacak sonuç neyse onu da dünyaya bizler bildireceğiz." dedi.
Sonrasındaki tüm süreci yakından izleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, cinayetle ilgili ABD Başkanı Donald Trump ile Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdulaziz ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile faklı tarihlerde telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
Vahşice işlenen cinayetle ilgili dünya liderleri ile de sık sık görüşmeler yapan Erdoğan, oluşturduğu uluslararası kamuoyu sayesinde ilk başlarda inkar yolunu seçen Suudi Arabistan'ın cinayeti itiraf etmesini sağladı.
Açıklamalarında da cinayetle ilgili ayrıntılar veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad yönetiminin cinayeti itiraf etmesinin ardından Cemal Kaşıkçı'nın ailesini telefonla arayarak taziyelerini bildirdi.
Uluslararası kamuoyunun da en önemli gündem maddelerinden biri olan cinayetle ilgili BM, AB, Almanya, İngiltere ve Fransa, Kanada, Rusya ve İran başta olmak üzere birçok ülke, cinayete tepki gösterdi. Bazı ülkeler de cinayetle ilgili adı geçen kişilerle ilgili yaptırım kararı aldı.
FRANSA EVRENSEL YARGI YETKİSİNİ DEVREYE SOKTU
Fransa yargısının Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman hakkında bu soruşturmayı açabilmesinin arkasında, uluslararası hukukta "evrensel yargı yetkisi" olarak bilinen yasal bir zemin yer alıyor.
Fransa; Birleşmiş Milletler’in "İşkenceye Karşı Sözleşme" ile "Zorla Kaybetmelere Karşı Sözleşme"sine taraf ülkeler arasında bulunuyor. Söz konusu uluslararası sözleşmeler uyarınca Fransa, suç dünyada nerede işlenirse işlensin, işkence ve zorla kaybetme şüphelisi bir kişi kendi topraklarına ayak bastığı an o kişiyi soruşturmak ve yargılamakla yükümlü kılınıyor.
Avrupa’da bir ilk! Cemal Kaşıkçı dosyası yeniden açılıyor: Hedefte Veliaht Prens MBS var
PARİS ZİYARETİ DOSYANIN AÇILMASINI SAĞLADI
İnsan hakları örgütleri TRIAL International ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın 2022 yılında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşmek üzere Paris’e geldiği gün, Fransız yargısına jet hızıyla suç duyurusunda bulunmuştu. Suudi liderin o dönem Fransa topraklarında bulunması, mahkemenin yasal olarak bu dosyayı açabilmesine ve soruşturma hakiminin bugün göreve başlayabilmesine imkan sağladı.
CİNAYET İTİRAFI 18 GÜN SONRA
Cinayetle ilgili itirafını 20 Ekim'de yapan Riyad yönetimi, Kaşıkçı'nın "konsolosluk binasında yaşanan arbede sonucunda öldüğünü" açıkladı.
Suudi Arabistan Başsavcılığının dosya hakkındaki soruşturmasının sürdüğü ve olayla ilişkili 18 Suudi Arabistan vatandaşının gözaltına alındığı aktarıldı.
Aynı gece yayımlanan kraliyet kararnamesiyle, Suudi Arabistan Genel İstihbarat Başkan Yardımcısı Ahmed el-Asiri görevden alındı. Bunun yanı sıra Suudi Arabistan, üst düzey 3 istihbarat görevlisinin görevden alındığı bilgisini paylaştı.
Suudi Arabistan Başsavcı Sözcüsü Şelan eş-Şelan, başkent Riyad'da 15 Kasım'da düzenlediği basın toplantısında, soruşturmanın sonuçlarını paylaştı.
Buna göre soruşturma sonuçlarının bazıları şöyle:
"Kaşıkçı'nın öldürülmesi olayında 5 kişinin idamı istendi, Kaşıkçı'yı öldüren ekibi kurma emrini eski İstihbarat Başkan Yardımcısı Ahmed el-Asiri verdi, zanlılardan biri konsolosluktaki kameraları bozdu, Kaşıkçı'nın cesedi konsoloslukta parçalanarak dışarı çıkarıldı, cesedi teslim alan yerel iş birlikçinin robot resmine ulaşıldı, 21 şüpheliden 11'ine suç isnat edilerek dava dosyası mahkemeye gönderildi, görevden alınan eski Kraliyet Divanı Müsteşarı Suud el-Kahtani hakkında ise yurt dışına çıkış yasağı getirildi."
Kaşıkçı'nın öldürülmesinin ardından cesedinin konsolosluğun rezidansına taşınmasına ait olduğu belirtilen anların yer aldığı görüntüler, 30 Aralık'ta bazı medya organlarınca yayınlandı.
Suudi Arabistan'da, Kaşıkçı cinayeti davasında beşi idam talepli olmak üzere 11 sanığın yargılanmasına 3 Ocak'ta başlandı.
VELİAHT PRENS SORUMLULUĞUNU KABUL ETTİ
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın, Amerikan PBS televizyon kanalının "Frontline" haber programının yapımcısı, gazeteci Martin Smith'e, Aralık 2018'de Riyad'da bir elektrikli otomobil yarışı sırasında Kaşıkçı cinayetine ilişkin yaptığı açıklamalar programda yayımlandı. Bin Selman'ın Kaşıkçı cinayetiyle ilgili sorulara ilk kez bir söyleşide cevap verdiği belirtilerek Veliaht Prens'in gazeteci Smith ile diyaloğundan parçalar ekrana taşındı.
Gazeteci Smith, "Ona Kaşıkçı cinayetindeki rolünü sorduğumda bana, 'Olay benim sorumluluğum altında oldu. Tüm sorumluluğu üstleniyorum çünkü benim sorumluluğum altında oldu' ifadesini kullandı" diyerek tarihi diyalogu aktardı.
