Sporun yönetim organı Dünya Atletizm tarafından yapılan açıklamada, Türkiye hükümetinin yurt dışından sporcuları cezbedici sözleşmelerle ülkeye çekmeye yönelik “eşgüdümlü bir işe alım stratejisi” yürüttüğü gerekçesiyle, Türkiye adına yarışmak için yapılan 11 vatandaşlık değişikliği talebinin reddedildiği duyuruldu.
Geri çevrilen başvurular arasında, kadınlar maratonunda eski dünya rekoru sahibi Brigid Kosgei dahil olmak üzere beş Kenyalı atlet, Olimpiyat disk atma altın madalyalı Roje Stona ve Olimpiyat gülle atma bronz madalyalı Rajindra Campbell'in de yer aldığı dört Jamaikalı sporcu bulunuyor.
Listede yer alan diğer iki isim ise Nijeryalı sprinter Favour Ofili ve Rus heptatlet Sophia Yakushina olarak kayıtlara geçti.
Dünya Atletizm Vatandaşlık İnceleme Paneli, bu başvuruların onaylanmasının uygunluk kurallarını ve vatandaşlık değişikliği yönetmeliklerini zedeleyeceği kanısına vardığını belirtti.
Dünya Atletizm'in açıklamasında, “Panel, başvuruların Türkiye hükümeti tarafından tamamen devlete ait ve finanse edilen bir kulüp aracılığıyla yürütülen, yurt dışındaki sporcuları cazip sözleşmelerle çekmeye yönelik organize bir işe alım stratejisinin parçası olduğu sonucuna varmıştır. Amaç, vatandaşlık değişikliklerini kolaylaştırmak ve bu sporcuların Los Angeles 2028 Olimpiyat Oyunları da dahil olmak üzere gelecekteki uluslararası müsabakalarda Türkiye'yi temsil etmelerini sağlamaktır.” ifadelerine yer verildi.
Dünya Atletizm'in vatandaşlık değişikliği yönetmelikleri, sporcuların temsil ettikleri ülke ile gerçek bir bağ kurmalarını sağlamayı ve sporun küresel düzeyde bütünlüğünü, güvenilirliğini ve gelişimini korumayı hedefleyen kriterler içermektedir.
Bu kurallar, Dünya Atletizm Başkanı Sebastian Coe'nin genç sporcuların ülke değiştirmesini insan kaçakçılığına benzeten açıklamalarının ardından 2019 yılında daha da sıkılaştırılmıştı.
Geçmişte de benzer durumlar yaşanmıştı. Örneğin, 2016 Avrupa Şampiyonası'nda Türkiye'nin kadrosunda yedi Kenyalı, iki Jamaikalı, bir Etiyopyalı, bir Kübalı, bir Ukraynalı, bir Güney Afrikalı ve bir Azerbaycanlı sporcu yer alıyordu. Azerbaycan'dan ayrılarak Türkiye adına yarışan Ramil Guliyev, 2017 Dünya Şampiyonası'nda 200 metrede altın madalya kazanmıştı.
Benzer şekilde Katar, Mısır doğumlu halterci Fares Ibrahim Hassouna gibi yabancı sporcuları mali teşviklerle ülkesine çekmiş ve Hassouna, 2021 Tokyo'da Katar'a tarihindeki ilk Olimpiyat altın madalyasını kazandırmıştı. Winfred Yavi ise 15 yaşında Kenya'dan Bahreyn'e geçerek 3.000 metre su engellide Olimpiyat ve dünya altın madalyaları elde etmişti.
Dünya Atletizm, vatandaşlık değişikliği taleplerinin reddedilmesinin, söz konusu 11 sporcunun kişisel veya kulüp düzeyinde günübirlik organizasyonlarda ya da yol yarışlarında mücadele etmesine veya Türkiye'de yaşayıp antrenman yapmasına bir engel teşkil etmediğini de vurguladı.
