Nisan ayında İran üzerinde düşürüldükten sonra özel kuvvetler tarafından kurtarılan bir ABD savaş uçağı pilotu, uçaktan fırlatılmadan önce şok edici bir manzarayı şöyle anlattı: Konuyla ilgili bilgi sahibi dört kaynağa göre, havada tek bir vücut gibi hareket eden, denizanasına benzeyen bir formasyonda çok sayıda İran insansız hava aracı bulunuyordu.
Daha önce haberlerde yer almayan bu açıklama, F-15 pilotu tarafından olaydan sonra yapılan bir bilgilendirme toplantısında istihbarat yetkilileriyle paylaşıldı. Bu açıklama, ABD istihbarat camiasında henüz çözüme kavuşmamış bir tartışma fırtınasına yol açtı.
Eğer pilot gerçekten de tarif ettiği şeyi, yani senkronize hareket eden bir filoyu gördüyse, bu İran'ın insansız hava aracı yeteneklerinde endişe verici bir ilerleme olurdu.
Pilotun görgü tanığı ifadesine aşina kaynaklardan biri CNN'e şunları söyledi: "Birbirine bağlı ve tek bir vücut gibi hareket eden çok sayıda insansız hava aracı vardı; daha büyük insansız hava araçlarının altında bacaklar gibi duran daha küçük insansız hava araçları bulunuyordu. Tam bir uzaylı işi."
CNN'e konuşan başka bir kaynak ise pilotun havada "drone'lardan oluşan bir mayın tarlası" gördüğünü anlattığını söyledi.
F-15'in düşürülmesinin kesin nedeni hala araştırılırken, iki kaynağa göre ilk raporlar, insansız hava aracı filosunun bir şekilde İran'ın Amerikan uçağını düşürmesine olanak sağlamış olabileceğini gösteriyor.
CNN'in daha önce bildirdiğine göre , F-15 uçağı iki kişilik mürettebat taşıyordu: bir pilot ve bir silah sistemleri subayı. ABD kuvvetleri derhal arama ve kurtarma çalışmalarına başladı .
F-15 savaş uçağının düşürülmesi, çatışma sırasında İran üzerinde bir ABD uçağının ilk kez düşürülmesi anlamına geliyordu.
Pilot, uçaktan fırlatıldıktan saatler sonra kurtarıldı; silah sistemleri subayı ise dağlarda bir günden fazla süre İranlıların elinden kaçtıktan sonra kurtarıldı. Silah sistemleri subayının da insansız hava aracı oluşumunu görüp görmediği belli değil.
Kurtarma çalışmaları sırasında ikinci bir uçak, bir A-10, düşürüldü ancak o uçağın pilotu İran hava sahasının dışında güvenli bir şekilde fırlatma koltuğunu kullanarak uçaktan ayrılmayı başardı.
ABD istihbarat yetkilileri, F-15 pilotunun anlattıklarını nasıl yorumlayacakları ve pilotun olayı net bir şekilde anlatıp anlatamayacağı konusunda fikir ayrılığına düştüler.
ABD'nin İran üzerinde düşürülen savaş uçağının pilotunun verdiği ifade, Washington'da yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. CNN'in dört farklı kaynağa dayandırdığı özel haberine göre, F-15 savaş uçağından fırlatılmadan hemen önce pilot, gökyüzünde "denizanasını" andıran bir formasyonda hareket eden İran insansız hava araçları (İHA) gördüğünü söyledi.
KURTARILDIKTAN SONRA ŞOKE EDEN İFADE
Nisan ayında İran üzerinde düşürülen F-15'in pilotu, özel kuvvetler tarafından kurtarıldıktan sonra istihbarat yetkililerine verdiği ifadede, havada tek bir organizma gibi hareket eden çok sayıda İHA gördüğünü anlattı.
"UZAYLILAR SİLAH YAPMIŞ GİBİYDİ"
CNN'e konuşan kaynaklardan biri, pilotun tarifini şöyle aktardı:
"Birbirine bağlı çok sayıda drone vardı. Büyük dronların altında bacakları andıran daha küçük dronlar bulunuyordu. Gerçekten uzaylı işi gibiydi."
Bir başka kaynak ise pilotun havada bir "İHA mayın tarlası" gördüğünü söylediğini aktardı.
"DENİZANASI" FORMASYONU İSTİHBARATI ALARMA GEÇİRDİ
Pilotun verdiği ifade, ABD istihbarat kurumlarında büyük bir tartışma başlattı. Çünkü eğer pilotun gördüğü yapı gerçekten mevcutsa, bu durum İran'ın İHA teknolojisinde çok önemli bir sıçrama yaptığı anlamına gelebilir.
Kaynaklara göre, ilk değerlendirmelerde söz konusu İHA formasyonunun, F-15'in düşürülmesinde rol oynamış olabileceği ihtimali de masaya yatırıldı.
Ancak olayın kesin nedeni halen soruşturuluyor.
İSTİHBARAT O SORULARA YANIT ARIYOR
Pilotun ifadelerinin ardından istihbarat yetkilileri şu sorulara yanıt aramaya başladı:
Pilot gerçekten ABD'nin haberdar olmadığı gelişmiş bir İran teknolojisi mi gördü?
Bu, yeni bir sistemin test aşaması mıydı?
Yoksa çöl üzerinde oluşan bir yanılsama mı söz konusuydu?
Bir kaynak, sorgulama sırasında yetkililerin pilota, "Gördüğünü söylediğin şeyi gerçekten gördüğünden emin misin?" şeklinde sorular yönelttiğini aktardı.
"DENİZANASI İHA" NASIL ÇALIŞIYOR?
Kaynaklara göre pilotun tarif ettiği teknolojinin teknik adı "one-to-many meshed networking" yani "birden çoğa örgü ağ bağlantısı."
Bu sistemde birden fazla İHA birbirine bağlı şekilde hareket ediyor ve tek bir ağ üzerinden koordineli biçimde yönetilebiliyor.
Uzmanlara göre bu teknoloji İHA sürülerinin birlikte hareket etmesini, belirli bir formasyonu korumasını, görevleri kendi aralarında paylaşmasını ve bir hedefe koordineli saldırı düzenlemesini mümkün kılıyor.
ABD istihbaratının değerlendirmesine göre Rusya ve Çin'in bu kabiliyete sahip olduğu düşünülüyor.
İRAN'A RUSYA VE ÇİN DESTEĞİ İDDİASI
CNN'e konuşan iki kaynak, İran'ın İHA teknolojisini geliştirmek için Rusya ve Çin'den destek aldığına dair daha önce de çeşitli raporlar bulunduğunu belirtti.
Pilotun anlattığı sistemin İran tarafından gerçekten kullanılıyor olması halinde, bunun ABD ve bölgedeki müttefikleri açısından ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturabileceği değerlendiriliyor.
UZMANLARDAN UYARI: ÇOK TEHLİKELİ BİR KABİLİYET
İHA savaşı ve savunma modernizasyonu uzmanı Emma Bates, söz konusu teknolojiyle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
"Eğer bu sistem kendisini tanınabilir bir şekil içinde koordine edebiliyor, bu şekli koruyabiliyor ve patlayıcı taşıyorsa, ilk saldırının yok edemediği hedefler için elinde yedek güç de bulundurabiliyorsa, bu son derece gelişmiş ve tehlikeli bir yaklaşım anlamına gelir."
Bates, bu tür sürü teknolojilerine karşı savunma geliştirebilmek için ülkelerin çok büyük maliyetler üstlenmek zorunda kalacağını da söyledi.
F-15 MÜRETTEBATI AYRI AYRI KURTARILDI
Düşürülen F-15'te iki kişilik mürettebat bulunuyordu: pilot ve silah sistemleri subayı.
ABD güçleri uçağın düşmesinin ardından derhal arama-kurtarma operasyonu başlattı.
Pilot, fırlatıldıktan saatler sonra kurtarılırken, silah sistemleri subayının İran güçlerinden kaçarak dağlık bölgede bir günden fazla saklandığı ve daha sonra kurtarıldığı belirtildi.
Silah sistemleri subayının da aynı İHA formasyonunu görüp görmediği ise bilinmiyor.
KURTARMA OPERASYONUNDA BİR UÇAK DAHA DÜŞÜRÜLDÜ
CNN'in haberine göre, kurtarma operasyonu sırasında bir A-10 savaş uçağı da düşürüldü. Ancak bu uçağın pilotu İran hava sahasının dışında güvenli şekilde fırlatılmayı başardı.
F-15'in vurulması, İran ile yaşanan çatışmalarda bir ABD savaş uçağının ilk kez İran üzerinde düşürülmesi olarak kayıtlara geçti.
İRAN İLE ABD MASADA
Haberde, ABD ile İran'ın geçen hafta ilan edilen ateşkes kapsamında 60 günlük bir müzakere sürecine başladığı da belirtildi.
Görüşmelerin ağırlıklı olarak İran'ın nükleer programına odaklanması beklenirken, iki tarafın gündeme başka güvenlik başlıklarını da taşıdığı ifade edildi.
CNN'e göre, İran'ın "denizanası" şeklinde hareket ettiği öne sürülen yeni İHA kabiliyeti de Washington'da yakından takip edilen konular arasında yer alıyor.
