Filmde, Kürt sorunu da işleniyor. Mustafa Kemal 16 Ocak 1923’de, İzmit Kasrı’na davet ettiği dönemin ünlü 9 gazetecisiyle ’yazılmamak’üzere sabaha kadar görüşlerini açıklıyor. Doğu’daki görevi sırasında bölgeyi inceleyen Büyük Önder, Cumhuriyet’i ilan etmesine 9 ay kala Kürt meselesiyle ilgili şunları anlatıyor: “Başlı başına bir Kürtlük düşünmektense, bizim Teşkilat-ı Esasiye Kanunu(Anayasa) gereğince zaten birtür yerel özellikler oluşacaktır. O halde hangi livanın(sancağın) halkı Kürt ise, onlar kendi kendilerini özerk olarak idare edeceklerdir.Ayrı bir sınır çizmeye kalkışmak doğru olmaz.”
VATAN’IN NOTU: Bu toplantıda şu gazeteciler bulundu: Vakit’ten Ahmet Emin (Yalman), Tevhid-i Efkar’dan Velit Ebuzziya, İleri’den Suphi Nuri (İleri), Tanin’den İsmail Müştak (Mayakon), Akşam’dan Falih Rıfkı (Atay), İkdam’dan Yakup Kadri (Karaosmanoğlu), İzmit İleri’den Kılıçzade İsmail Hakkı ile Dr. Adnan (Adıvar) ve Halide Edip’in (Adıvar).
Ölmeden heykelini meydanlara diktirdi
Mustafa filminde tartışma yaratacak bir bölüm ise Atatürk’ün 1926’dan itibaren kendi heykellerini büyük kentlere diktirmesi... İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica bu amaçla Ankara’ya davet ediliyor ve İzmir Cumhuriyet Meydanı’ndaki atlı Atatürk Heykeli ile Ankara Sıhhiye Meydanı’ndaki Atatürk heykelini yaptı.
VATAN’IN NOTU:
Canonica tarafından yapılan ilk eseri Atatürk’ün at üstünde tasarlandığı tunç heykel,Etnografya Müzesi’nin önüne 29 Ekim 1927’de dikildi. Başkentteki ikinci eseri Zafer Meydanı’ndaki, Atatürk’ü askeri kıyafetle ayakta tasarladığı heykeli oldu. Bu da 4 Kasım 1927’de yapıldı. Canonica İstanbul’da Taksim Meydanı’ndaki Cumhuriyet Anıtı’nı tasarladı. Anıt 9 Ağustos 1928 günü açıldı. Canonica’nın Türkiye’deki son eseri İzmir’de Cumhuriyet Meydanı’ndaki atlı Atatürk heykelidir. Heykelin açılışı 28 Temmuz 1932’de yapıldı.
(VATAN)
