Uluslararası Alarm: Gezi Gemisinde Hantavirüs Salgını
Dünyanın çeşitli ülkelerinden yolcuları taşıyan bir gezi gemisinde görülen hantavirüs vakaları, yetkililer tarafından son derece ciddiyetle ele alınan bir durum olarak nitelendiriliyor. Bir ay önce Arjantin'den sefere başlayan gemideki yolculardan üçü, seyahat esnasında veya sonrasında hayatını kaybetti. Dört yolcu ise tedavi altına alınmak üzere gemiden tıbbi tahliye edildi.
Virüse maruz kalmış olabileceği düşünülen ve aralarında İngiltere, Güney Afrika, Hollanda, ABD ve İsviçre'nin de bulunduğu çok sayıda ülkeye uçakla dönen kişilerin izinin sürülmesi için geniş çaplı bir operasyon yürütülüyor. Ancak sağlık uzmanları, genel halka yönelik riskin düşük olduğunun altını çiziyor.
'Bu Covid Değil'
Perşembe günü bir güncelleme yapan Dünya Sağlık Örgütü'nden (DSÖ) Dr. Maria Van Kerkhove, durumun bir pandemi başlangıcı olmadığını vurguladı.
"Bu Covid değil, bu influenza değil, çok çok farklı bir şekilde yayılıyor."
Vaka kümesinin arkasındaki Andes suşu hantavirüsünün, kızamık gibi yüksek derecede bulaşıcı hastalıkların aksine, bulaşıcılığı o kadar yüksek değil. DSÖ, insandan insana bulaşmanın mümkün olduğunu ancak küresel çapta enfeksiyon riskinin düşük kaldığını belirtiyor.
DSÖ'nün son güncellemesine göre, gemide bulunan kişiler arasında üçü doğrulanmış, beşi şüpheli olmak üzere toplam sekiz vaka tespit edildi. Salgının nasıl başladığı ise henüz netlik kazanmış değil.
Hantavirüs genellikle kemirgenlerden bulaşır ve insanlar virüsü, kemirgen idrarı, dışkısı veya salyasından kaynaklanan virüs partikülleriyle kirlenmiş havayı soluyarak kapar. Gezi gemisinin uzak yaban hayatı bölgelerini ziyaret etmiş olması nedeniyle, bir yolcunun virüsle o zaman veya gemiye binmeden önce temas etmiş olabileceği düşünülüyor.
Uzmanlar, önceki salgınlarda Andes suşunun hastalar arasında çok yakın temas yoluyla yayıldığını gözlemlemişti. Sağlık uzmanları, MV Hondius gemisindeki bazı enfeksiyonların insanlar arasında geçmiş olabileceğine inanıyor. Lüks gezi gemilerinde dahi insanların kabinleri ve yemek alanlarını paylaştığı, enfeksiyonların yayılabileceği nispeten dar ve kısıtlı yaşam koşulları bulunuyor. İnsanlar, yakın fiziki mesafede uzun süre vakit geçirdikleri birinden virüsü kapabilirler.
Yaşamını yitiren üç kişi arasında, 24 Nisan'da gemi St. Helena adasına uğradığında ayrılan Hollandalı bir kadın da yer alıyor. Bu kadının, daha önce 11 Nisan'da gemide hayatını kaybeden eşiyle aynı kabini paylaştığı biliniyor, ancak eşinin doğrulanmış hantavirüs vakalarından biri olup olmadığı henüz kesinleşmedi. Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), hantavirüsün halka açık alanlarda, mağazalarda, iş yerlerinde veya okullarda yürümek gibi gündelik sosyal temaslarla dış dünyada yayılmadığını belirtiyor.
Temaslı Takibi ve Önlemler
Belirtiler genellikle virüse maruz kaldıktan iki ila dört hafta sonra ortaya çıksa da, bir aydan daha uzun bir süre sonra da görülebilir. Gemide, hastanede veya yolcuların kullandığı uçuşlarda enfeksiyona maruz kalmış olabilecek kişiler veya "temaslılar" izlemeye alınacak.
UKHSA'nın baş bilimsel sorumlusu Prof. Robin May, BBC'ye yaptığı açıklamada, yürütülmekte olan temaslı takibi çalışmalarının "oldukça devasa bir çaba" olduğunu ve bunun "bir süre daha devam edeceğini" söyledi. UKHSA, gemiden dönen tüm İngiliz yolculardan önlem olarak İngiltere'de 45 gün boyunca kendilerini tecrit etmelerinin isteneceğini duyurdu. Prof. May, bu gezi gemisiyle doğrudan ilgisi olmayan geniş halk kitlesi için "riskin gerçekten ihmal edilebilir düzeyde" olduğunu ekledi.
Andes suşu ile hastalanan kişilerde ateş, yorgunluk, kas ağrıları gibi gribe benzer belirtiler görülebilir. Ayrıca nefes darlığı, karın ağrısı, mide bulantısı, kusma veya ishal de yaşayabilirler. Enfeksiyonu teşhis etmek için testler mevcut olsa da, özel bir tedavisi bulunmamaktadır; ancak hastanede erken tıbbi destek hayatta kalma şansını artırabilir. Tedavi, gösterilen semptomlara yöneliktir.
UKHSA'dan salgın ve yeni ortaya çıkan enfeksiyonlar direktör yardımcısı Dr. Meera Chand, "Halkı, genel riskin çok düşük kaldığı konusunda temin etmek önemlidir. İleriye dönük bulaşma riskini sınırlamak için gemiyle veya hantavirüs vakalarıyla temas etmiş olabilecek herkesin takibini yapıyoruz" dedi.
Geminin Son Durumu
Batı Afrika kıyılarındaki bir takımada ülkesi olan Cape Verde yakınlarında üç gün demirledikten sonra MV Hondius, şimdi İspanya'nın Kanarya Adaları'na doğru seyrediyor. Plan, kalan yolcu ve mürettebatın kendi ülkelerine uçakla gönderilmesi. Yerel sağlık yetkilileri gemiyi ziyaret ederek durumu değerlendirdi. Yolcular gemide tecrit altında tutulurken, planlanan tahliye öncesinde gemi profesyoneller tarafından derinlemesine temizlendi.
Oceanwide Expeditions şirketi Perşembe günü yaptığı açıklamada, gemide kalan hiç kimsede semptom görülmediğini bildirdi. Şirket, gemi 24 Nisan'da St. Helena'ya yanaştığında yedi İngiliz dahil 30 yolcunun indiğini ve o zamandan beri hepsiyle temas kurulduğunu belirtti.
UKHSA, St. Helena'da gemiden ayrılan iki İngiliz vatandaşının, Johannesburg'dan eve uçtuktan sonra vakaları duyunca sağlık yetkilileriyle iletişime geçtiğini ve şu anda İngiltere'de gönüllü olarak kendilerini tecrit ettiklerini açıkladı. Bu kişilerin semptomları bulunmuyor. UKHSA daha sonra, St. Helena'da inen diğer beş İngiliz'in henüz İngiltere'ye dönmediğini belirtti. ABD'de ise Georgia ve Arizona'daki sağlık yetkilileri BBC'ye, gemiden indikten sonra ABD'ye dönen üç yolcuyu izlediklerini ve hiçbirinde şu an için semptom olmadığını doğruladı.
