Savaş öncesi statüko tamamen değişiyor! Akaryakıt fiyatlarını altüst edecek petrol planı için müzakerelere start verildi
Washington'ın itirazlarına rağmen, tarafsızlığıyla bilinen Umman’ın, İran ile birlikte boğazdan geçen ticari gemilerden "hizmet ve geçiş ücreti" tahsil edilmesini öngören resmi bir teklif hazırladığı ve batılı müttefiklere sunduğu iddia edildi.
The New York Times’ın konuyla ilgili bilgi sahibi bir İranlı yetkili ve dört diplomata dayandırdığı habere göre, Hürmüz Boğazı'nda savaş öncesindeki "ücretsiz geçiş" dönemi resmen kapanıyor.
28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail askeri müdahalesi sırasında İran’ın boğazı fiilen abluka altına alması ve petrol fiyatlarının fırlaması, Tahran’ın su yolunu kalıcı bir gelir kapısına dönüştürme iştahını kabarttı.
Bu ay imzalanan ve savaşı durduran çerçeve anlaşmasındaki "60 günlük ücretsiz ve güvenli geçiş" süresinin dolmasına az bir zaman kala, Umman ve İran’ın yeni bir denizcilik yönetim planı üzerinde uzlaştığı kaydedildi.
UMMAN’IN ÖNERİSİ ASYA’DAKİ MODELLERDEN ESİNLENİYOR
İddialara göre Umman, ABD ve diğer Batılı ortaklarına sunduğu resmi teklifte, nakliye şirketlerinin boğazı güvenli bir şekilde kullanabilmesi için belirli bir ücret ödemesini öngörüyor.
GÜNÜN ÖZETİ
Umman’ın bu planı hazırlarken, Malakka ve Singapur Boğazları’nda uygulanan ve özel bir vakıf aracılığıyla güvenli seyir için fon toplayan sistemden esinlendiği iddia edildi.
Ancak ücretin niteliği konusunda taraflar arasında görüş ayrılığı bulunuyor.
Umman tarafı alınacak ücretlerin uluslararası hukuka uygun şekilde "gönüllülük" esasına dayalı bir denizcilik hizmet bedeli (güvenlik, kirlilikle mücadele ve acil durum müdahalesi) olmasını savunuyor.
İran tarafı ise ödemelerin istisnasız tüm gemiler için "zorunlu" bir geçiş ücreti olacağı yönünde talepte bulundu.
TRUMP VE RUBİO NE DEMİŞTİ?
ABD yönetimi ise boğaz üzerinden maddi kazanç elde edilmesini öngören her türlü senaryoya kapıyı kesin bir dille kapatmış durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada boğazdan geçiş ücreti alınması fikrini "kabul edilemez" olarak nitelendirmiş ve Umman’ı açıkça tehdit etmişti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Bahreyn’de yaptığı açıklamada, "Adına ücret, geçiş ücreti ya da bağış densin, ABD bu senaryoların tamamına karşı çıkacaktır. Çatışma öncesindeki statüko aynen geri gelmelidir" diyerek Washington’ın kırmızı çizgisini paylaştı.
"MÜZAKERELER ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA BAŞLIYOR"
Körfez’deki diğer Arap ülkelerinin, özellikle de petrol ihracatında boğazı kullanan Suudi Arabistan’ın şiddetle karşı çıktığı plan için geri sayım başladı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Gharibabadi, Tahran’ın önceliğinin Umman ile ortak bir çerçevede anlaşmak olduğunu, aksi takdirde tek taraflı adım atacaklarını belirterek, önümüzdeki hafta yeni deniz rotaları ve ücretlendirme mekanizmalarını görüşmek üzere iki ülkenin resmi müzakerelere başlayacağını duyurdu.
