ABD ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yol açabilecek bir ateşkes uzatması konusunda anlaşmasının ardından, ham petrol fiyatları Pazar günü %4'ün üzerinde düşerek üç aydan fazla bir sürenin en düşük seviyelerine geriledi.
Önemi: Şubat ayı sonlarında çatışmaların başlamasından bu yana boğazdan petrol trafiğine getirilen ciddi kısıtlamalar, küresel ekonomiyi olumsuz etkileyen benzeri görülmemiş bir enerji şokuna yol açtı.
Petrol fiyatlarındaki artış, ABD'de benzin fiyatlarının 2022'den bu yana en yüksek seviyelerine çıkmasına neden olarak, ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti'nin siyasi durumunu daha da zorlaştırdı.
Son gelişmeler: Küresel gösterge Brent petrolün varil fiyatı %3,6 düşüşle 84,21 dolara geriledi. Başlangıçta daha da sert bir düşüş yaşayan fiyat, daha sonra düşüşün bir kısmını telafi etti.
ABD referans petrol fiyatı olan WTI, %4'ün üzerinde düşüşle varil başına 81,38 dolara geriledi.
Pazar günkü düşüş, cuma günü bir anlaşmanın yakın olduğuna dair haberler üzerine zaten gerilemiş olan fiyatların ardından geldi.
Görünürdeki anlaşma, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birini karşılayan dar su yolundan geçen tanker trafiğini büyük ölçüde artırabilir. Axios'tan Barak Ravid, anlaşmayla ilgili son gelişmeleri aktarıyor .
Özetle: Mutabakat zaptı, savaşın en büyük diplomatik atılımı olacak ve İran'ın nükleer programıyla ilgili en zor soruları çözmek için zaman kazandıracaktı.
Şu anki durum: AAA verilerine göre, ABD'de ortalama benzin fiyatları Mayıs ayında yaklaşık 4,56 dolar/galon seviyesine kadar yükselmişti, ancak son haftalarda gerileyerek ortalama 4,07 dolara düştü.
Bu rakam, özellikle ara seçimlerde satın alınabilirlik konusunun ön planda olduğu bir dönemde, savaş öncesi seviyelerin hala 1 dolardan fazla üzerinde.
Ancak, perakende benzin fiyatlarındaki en büyük değişken olan ham petrol fiyatları düşmeye devam ederse, fiyatlar muhtemelen gerileyecektir.
Sırada ne var: Bozulan piyasanın tamamen çözülmesi aylar sürecek, ancak görünen anlaşma tanker taşımacılığında büyük bir artışa olanak sağlayabilir.
Ancak kaç gemi sahibi ve işletmecinin bu su yolundan geçme konusunda hızla güven duyacağı belli değil.
Ayrıca, boğaz tamamen açılsa bile, ana ihracat yolu kesildiğinde üretimi azaltan Basra Körfezi petrol üreticilerinin üretimi yeniden canlandırmaları zaman alacaktır.
Bu durum petrol fiyatları için bundan sonra ne anlama gelecek?
Normalde, dünyanın petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor ve trafiğin fiilen durması petrol fiyatlarını artırdı. Bu da benzin, dizel ve jet yakıtı fiyatlarında zincirleme bir etki yarattı.
Çatışma sırasında, küresel petrol göstergesi olan Brent petrolünün fiyatı varil başına yaklaşık 120 dolara kadar yükseldi; oysa savaş başlamadan önce 70 doların biraz altındaydı.
Çerçeve anlaşmasının duyurulmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı 83,55 dolara düştü.
Başkan Trump, "anlaşma" Cuma günü imzalandığında Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söyledi. Rabobank'ın kıdemli enerji stratejisti Florence Schmit, anlaşmanın imzalanmasına kadar geçen süreçte "çok fazla dalgalanma görme olasılığının yüksek olduğunu" belirtti.
"Bazı şeyler her iki tarafta da henüz doğrulanmadı - önemli şeyler: anlaşmanın imzalanıp imzalanmayacağını bilmiyoruz," dedi BBC'ye.
"Şimdiye kadar gördüğümüz şey, boğazın 60 gün süreyle açılması için yapılan bir anlaşma; peki ya sonrasında ne olacak? Ya İranlılar yeniden geçiş ücreti sistemi getirmek isterlerse?"
"Tam kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşmak hâlâ uzun zaman alabilir."
Daha detaylı bilgi: Doğalgaz fiyatları yakın zamanda savaş öncesi seviyelere dönmeyecek.
