Axios'un ulaştığı, arabuluculuk çabalarına dahil iki yetkiliye göre ABD ve İranlı müzakereciler, ateşkesi uzatmak ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereleri başlatmak amacıyla 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardı.
Axios’un ulaştığı ABD’li yetkililere göre, Washington ile Tahran arasında ateşkesi uzatacak ve nükleer müzakereleri başlatacak 60 günlük kritik mutabakat üzerinde anlaşma sağlandı.
TRUMP KARARI BEKLEMEYE ALDI
Arabuluculuk sürecine dahil olan iki ABD’li yetkili, anlaşma şartlarında büyük ölçüde uzlaşı sağlandığını ancak son kararın Trump’a kaldığını söyledi:
"Anlaşma şartlarının Salı günü itibarıyla büyük ölçüde sağlandığını ve her iki tarafın da üst düzey liderlerin onayını alması gerektiğini söyleyebilirim. İranlı müzakereciler gerekli onayları alarak imzalamaya hazır olduklarını bildirdiler ancak nihai anlaşmanın ayrıntılarını alan Başkan Trump hemen onay vermedi. Başkan, arabuluculara bu konuyu düşünmek için birkaç gün zamana ihtiyacı olduğunu iletti."
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ MAYINLAR TEMİZLENECEK
Müzakerelerin sızan detaylarına göre, 60 günlük mutabakat metninde Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin kısıtlanmayacağı maddesi yer alıyor.
Müzakerelerin detaylarına ilişkin ABD basınına açıklamalarda bulunan yetkili, Hürmüz Boğazı maddesiyle ilgili şu ifadeleri kullandı:
"Bu madde, boğazdan geçişlerde hiçbir şekilde ücret talep edilmeyeceği ve herhangi bir taciz olayının yaşanmayacağı anlamına geliyor. İran ise 30 gün içinde boğazdaki tüm deniz mayınlarını kaldırmak zorunda kalacak."
Buna paralel olarak ticari deniz taşımacılığının yeniden başlamasıyla birlikte, ABD'nin bölgedeki deniz ablukası da kademeli olarak kaldırılacak.
URANYUM FAALİYETLERİ MASAYA YATIRILIYOR
Yetkililer, mutabakat metninde İran'ın nükleer silah peşinde koşmayacağına dair net bir taahhüdün yer alacağını aktardı. 60 günlük süre içinde taraflar arasında müzakere edilecek ilk öncelikli konular ise İran'ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun nasıl bertaraf edileceği ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin geleceği olacak.
ABD ise bu nükleer müzakerelerin bir parçası olarak, Tahran yönetimine yönelik ekonomik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması konularını masaya getirmeyi taahhüt edecek.
Mutabakat zaptı kapsamında ayrıca İran'ın uluslararası alandan mal ve insani yardım almaya başlamasını kolaylaştıracak özel bir mekanizmanın kurulması da tartışılacak.
İSRAİL BASINI 'MÜCTEBA HAMANEY HENÜZ ONAYLAMADI' DEDİ! İRAN'DAN 'KISMEN ANLAŞTIK' CEVABI GELDİ
İsrail merkezli Israel Hayom gazetesinden Dani Zaken ABD ile varılan 60 günlük mutabakat zaptına İran yönetiminden henüz resmi bir onay gelmediğini iddia etti:
"İran'ın dini lideri anlaşmayı onaylamadı ve bu nedenle Trump da onaylamayacak. İran Parlamento Sözcüsü ve Dışişleri Bakanı, anlaşmayı onaylasalar bile anlaşmazlıklar devam ediyor"
İran cephesinden sürece dair ilk resmi açıklama geldi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Feda Hüseyin Maliki, yürütülen müzakerelere ve masadaki şartlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
"ÖNERİLERİMİZİN BÜYÜK KISMI KABUL EDİLDİ"
Hüseyin Maliki, diploması trafiğinde ciddi adımların atıldığını belirterek, "Görüşmeler süreci önemli ilerlemelerle devam etmekte ve İran'ın önerilerinin büyük bir kısmı kabul edilmiştir" ifadesini kullandı.
Sürecin mali boyutuna ve dondurulan varlıklara da değinen Maliki, "İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Katar'a yaptığı ziyaret de bu konulardan biriyle ilgiliydi. İran'ın bloke edilen mali kaynaklarının serbest bırakılacağından emin olunması için bu diplomatik hamle yapıldı ve gerçekleştirilen değerlendirmeler de oldukça olumlu oldu" dedi.
"TEK ENDİŞE TRUMP'IN ÖNGÖRÜLEMEZLİĞİ"
Anlaşmanın önündeki en büyük engelin Washington'ın tavrı olduğunu öne çıkaran Maliki, "Şu anki tek endişe, Trump'ın öngörülemezliği ve şimdiye kadar ABD tarafından görülen sözünde durmama durumlarıdır." diye konuştu.
