Washington’ın deniz ablukası sonrası Hürmüz Boğazı’nda kedi-fare oyunu başladı. Bloomberg'e İran, önümüzdeki hafta yapılacak 2. tur müzakereler öncesi elindeki en büyük kozu sahaya sürecek.
Washington’ın İran limanlarına yönelik askeri ablukası resmen yürürlüğe girdi ancak Basra Körfezi’nde sular durulmuyor.
Ablukanın başlamasından sadece iki saat sonra, İran limanlarından kalkan iki gemi Hürmüz Boğazı’nı geçerek ABD donanmasına meydan okudu.
İKİ GEMİ RADARA TAKILDI
ABD ordusunun Pazartesi öğleden sonra başlattığı "İran limanlarına giriş-çıkış yasağı", ilk saatlerinde delinmişti.
Liberya bayraklı dökme yük gemisi, İran’ın Bandar Imam Khomeini limanındaki yükünü boşalttıktan hemen sonra stratejik boğazı geçti.
Komorlar bayraklı tanker de ablukanın ilan edildiği saatlerde Larak Adası yakınlarındaydı ve akşam saatlerinde Hürmüz’ün en kritik virajını dönerek açık denize ulaştı.
SOFİSTİKE KAMUFLAJ: GÖLGE FİLO SAHADA
ABD kuvvetleri için en büyük zorluk, giderek karmaşıklaşan kamuflaj yöntemleri.
Bölgedeki gemi trafiği içinde hedef tanımlamak adeta imkansız hale gelirken, "gölge filo" olarak adlandırılan gemiler, yüklerinin menşeini gizlemek için sahte bayraklar taşıyor veya konum verileriyle oynuyor.
Yaptırım listesindeki Çinli şirket, Rich Starry isimli tankerde sahte Malavi bayrağı kullanarak kimliğini gizledi. Uluslararası kısıtlamaları sahte belgelerle baypas eden gemi, Hürmüz'de ilk olarak ablukayı delmiş oldu.
HARAÇ GERİLİMİ BİTMEDİ
Washington ekonomik kıskacı daraltmaya çalışsa da, Tahran’ın elindeki en büyük koz coğrafya.
İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini kullanarak gemilerden "geçiş ücreti" talep etmeye başladı. Başkan Trump’ın "haraç" olarak nitelediği bu duruma karşı ABD ablukası başlarken, gemi operatörleri büyük bir ikilemde: Geçiş ücreti ödeyip güvenli geçmek veya mahsur kalmak.
İran, düzenli olarak saldırıya uğraması halinde kapama tehdidinde bulunmasına karşın, daha önce hiç bu şekilde tamamen kapatılmamıştı.
1980-1988 İran-Irak Savaşı sırasında petrol tankerlerine saldırıldığında bile boğaz açıktı.
2. TUR MÜZAKELERİNDE YENİ İRAN KOZU
Bloomberg’in haberine göre İran, ABD ablukasını test etmek ve masadaki barış görüşmelerini korumak adına Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği geçici olarak tamamen durdurmayı planlıyor.
Önümüzdeki hafta sona erecek ateşkes öncesi Washington ile yapılacak yeni görüşmelerde, sahada yaşanabilecek ani bir çatışmanın diplomatik süreci rayından çıkarmasını engellemek için Hürmüz’deki nakliye trafiğini geçici olarak tamamen durduracak.
Bloomberg'e konuşan kaynaklar, "İran, bir yandan ABD’nin ilan ettiği deniz ablukasına karşı "kararlılık" gösterisi yaparak gövde gösterisi yapmayı hedeflerken, diğer yandan süreci tamamen koparmayacak kadar kontrollü hareket etmeye çalışıyor." dedi.
DEVRİM MUHAFIZLARI ANLIK OLARAK TAKİPTE
Planın en kritik ayağını ise bölgedeki "Gölge Filo" ve Devrim Muhafızları oluşturuyor. Diplomatik temasları zora sokacak bir kazayı önlemek için sevkiyatların durdurulması en güvenli liman olarak görülse de, Devrim Muhafızları’nın her an rota değiştirerek ablukaya müdahele etmesi söz konusu.
GEMİLER MAHSUR KALDI
Savaş öncesi günde ortalama 130 geminin geçtiği Hürmüz’de, şu an bu sayı sadece 7'ye düşmüş durumda. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), arz kısıtlaması nedeniyle küresel petrol talebinin daralacağını öngörüyor. Bölgede 700’den fazla gemi hala mahsur beklerken, nakliye devi Hapag-Lloyd gibi şirketler risk değerlendirmesi nedeniyle boğazdan uzak durmaya devam ediyor.
