Seçim Hezimetinin Ardından Lidere Yönelik Baskı Artıyor
İşçi Partisi'nin seçimlerde yaşadığı yıkıcı performansın ardından, Cuma akşamı itibarıyla Sir Keir Starmer'ın istifa etmesi veya liderliğine bir son tarih koyması gerektiğini açıkça ifade eden İşçi Partisi milletvekillerinin sayısı 20'yi geçmişti. Bu tutumun parti içinde yaygınlaşıp yaygınlaşmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
Çok sayıda İşçi Partili vekile göre, pek çok seçmen için bizzat başbakanın kendisi itici bir figürdü. Bir İşçi Partisi milletvekili BBC'ye durumu şöyle özetledi:
"Kapıyı çaldığımızda tek bir mesele vardı, o da Keir'di. Şayet gelecekteki bir seçime onun liderliğinde girersek, sonumuz gelmiş demektir."
Perşembe günkü oylamada Reform Partisi'nin güçlü olduğu bir bölgede, partisine genellikle sadık olan bir başka vekil ise seçmenlerin İşçi Partisi'nden ziyade "Keir'den nefret ettiğini" belirtti. Galler'deki üst düzey bir İşçi Partisi mensubu tarafından da "herkesin bu faturayı Starmer'a kestiği" dile getirildi.
Öte yandan, parti hükümetteyken bir liderlik yarışının getireceği olumsuzluklardan endişe duyan ve bunun bir çözüm olup olmayacağını sorgulayan sesler de mevcut. Bir başka İşçi Partili vekil, "Görevi kim devralırsa alsın aynı sorunla yüzleşeceği görüşündeyim: vergi indirimi ve neredeyse her alanda harcama artışı isteyen sabırsız ve neredeyse yönetilemez bir ülke," dedi.
Kabine bakanlarının çoğu ise liderin etrafında kenetlenerek, Sir Keir'in Başbakanlık Konutu'ndan ayrılmayacağı mesajını güçlendirmek için televizyon stüdyolarına çıktı ve sosyal medyada destek mesajları yayımladı. Örneğin, İş Dünyası Bakanı Peter Kyle, "Bu sonuçları tersine çevirmek, sadece patronu suçlamakla değil, kolektif bir çabayla mümkündür," ifadelerini kullandı. Ancak az sayıda vekil faturayı tamamen lidere kesse de, önemli bir kesim onun problemin bir parçası olduğunu düşünüyor.
'İsyankar Bir Hava' ve Burnham Senaryosu
Gün boyunca partinin merkez sol kanadından bazı isimlerin, mülakatlar ve sosyal medya paylaşımlarıyla başbakan üzerinde ayrılışına yönelik bir takvim açıklaması için organize bir baskı kurma çabası gözlemlendi. Bu baskının arkasında, Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın siyasete dönerek liderlik için yarışabilmesine olanak tanıma hedefi yatıyor.
Bir İşçi Partisi lideri olabilmek için milletvekili olma şartı bulunuyor ve Burnham şu an milletvekili değil. Acil bir istifa yerine bir takvim belirlenmesinin, Burnham'ın Westminster'a dönüşü için gerekli zamanı sağlayacağı hesaplanıyor. Burnham'ın birkaç ay önceki milletvekili olma girişimi parti tarafından engellenmişti. İşçi Partisi Ulusal Yürütme Komitesi'nin bazı üyeleri, BBC'ye adaylığını tekrar engellemeye hazır olduklarını söyledi. Bu ihtimal karşısında Burnham destekçilerinin B planının ne olduğu bilinmiyor. Ancak beklendiği üzere, bazı milletvekilleri bu engelin kaldırılması çağrısında bulunuyor. Bu vekillerden biri, Burnham'ın tekrar engellenmesi durumunda "Parlamenter İşçi Partisi'ndeki havanın isyankar olacağını" öne sürdü.
Eski kabine bakanı Louise Haigh, BBC'ye verdiği demeçte, şu anın karmaşık bir iç liderlik yarışının zamanı olmadığını savunarak Sir Keir'in İran savaşı konusundaki tavrını takdir etti. Fakat sözlerinin sonunda şu uyarıyı yaptı:
"Halktan gelen mesaj netti. Hükümet acil ve önemli bir değişiklik sunmazsa, başbakanın bizi bir sonraki seçime götüremeyeceği açıktır."
Meslektaşı Sarah Owen ise daha da ileri giderek, "Keir Starmer somut bir değişiklik sağlamadığı sürece... bizi başka bir seçime (yerel veya ulusal) götüremez" dedi. Her iki milletvekili de partinin "ılımlı sol" kanadını temsil eden Tribune grubunun önde gelen isimleri arasında yer alıyor.
Tarihi ve Parçalı Sonuçlar
Downing Street'teki mevcut endişe, çok sayıda kabine bakanının sosyal medyada başbakana bağlılıklarını bildirmesiyle de kendini gösteriyor; zira bu durum, normal siyasi koşullarda gereksiz bir eylem olarak kabul edilir. Bu seçimler, parçalanma, istikrarsızlık, çok partili siyaset ve rekorların kırıldığı olağanüstü bir süreç oldu.
Büyük resmi en iyi yansıtanlar bazen küçük detaylardır: Başbakanın kendi yerel idaresi olan Camden'da İşçi Partili lider, Yeşiller'e karşı koltuğunu kaybetti. Muhafazakarlar, Kemi Badenoch'un bölgesi Essex'te Reform Partisi'ne yenildi. Kirklees'te ise Westminster'ın üç büyük partisinin yerel liderleri aynı meclisteki sandalyelerini kaybetti. İşçi Partisi, Sir David Attenborough'nun doğumundan bu yana ilk kez Galler'de bir seçimi kaybetti. Sir John Major'ın başbakanlığından beri Barnsley Belediye Meclisi'nin İşçi Partili lideri olan Sir Steve Houghton da koltuğunu devretti. İskoçya'da ise İskoç Ulusal Partisi, iPhone'un icadından bu yana süren seçim zaferleri serisine devam etti.
Mevcut durumda, başbakanın Başbakanlık Konutu'nda "siper aldığı" bildiriliyor. Sir Keir'in gelecek hafta kapsamlı bir konuşma yapması ve yeni bir yasama paketi açıklaması bekleniyor. Kendi müttefikleri dahi bu adımların kamuoyunda nasıl yankı bulacağının, onun Downing Street'teki geleceğini tayin edebileceğini kabul ediyor.
