Kaynaklara göre İran, İsrail tarafından tahrip edilen kapasitesini yeniden inşa etmek için petrol karşılığında Çin'den hava savunma sistemleri satın alıyor.
Middle East Eye'a (MEE) konuşan kaynaklara göre, Tahran 12 gün süren çatışmalar sırasında İsrail tarafından tahrip edilen savunma sistemlerini yeniden inşa etmek için Çin'den karadan havaya füze bataryaları aldı.
Konuyla ilgili bilgi sahibi bir Arap yetkilinin MEE'ye verdiği bilgiye göre Çin'den karadan havaya füze bataryalarının sevkiyatı 24 Haziran'da İran ve İsrail arasında fiili ateşkesin sağlanmasının ardından gerçekleşti.
İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir başka Arap yetkili ise ABD'nin Arap müttefiklerinin Tahran'ın hava savunmasını “destekleme ve güçlendirme” çabalarından haberdar olduğunu ve Beyaz Saray'ın İran'ın kaydettiği ilerleme konusunda bilgilendirildiğini söyledi.
Yetkililer, çatışmaların sona ermesinden bu yana İran'ın Çin'den kaç adet karadan havaya füze sistemi aldığını söylemedi. Ancak Arap yetkililerden biri İran'ın söz konudu sistemin bedelini petrol sevkiyatıyla ödediğini söyledi.
Çin, İran petrolünün en büyük ithalatçısı ve ABD Enerji Enformasyon İdaresi Mayıs ayında yayınladığı bir raporda İran'ın ham petrol ve kondensat ihracatının yaklaşık yüzde 90'ının Pekin'e aktığını öne sürdü.
Birkaç yıldır Çin, ABD yaptırımlarına rağmen rekor miktarda İran petrolü ithal etti ve ham petrolün menşeini gizlemek için Malezya gibi ülkeleri aktarma merkezi olarak kullandı.
İkinci Arap yetkili MEE'ye yaptığı açıklamada “İranlılar yaratıcı ticaret yöntemleri kullanıyorlar” dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Başkanı Donald Trump'ın yapacakları görüşmede İran ve nükleer programını ele almaları bekleniyor.
Derinleşen ilişkiler
Sevkiyatlar Pekin'in Tahran'la ilişkilerinin derinleştiğine işaret ediyor ve Batı'da bazılarının İsrail'in benzeri görülmemiş saldırıları sırasında Çin ve Rusya'nın İran'a mesafeli durduğunu belirttiği bir döneme denk geliyor.
İsrail çatışma sırasında İran semalarında hava üstünlüğünü ele geçirerek balistik füze fırlatma rampalarını imha etti ve İranlı general ve bilim adamlarına suikastlar düzenledi.
Buna rağmen İran saldırılara karşı direndi. Ayrıca İsrail'e balistik füze atmaya devam ederek, ateşkes sağlanmadan önce Tel Aviv ve Hayfa'daki birçok hassas noktayı vurdu.
1980'lerin sonunda İran, Irak ile savaş halindeyken Kuzey Kore üzerinden Çin'den HY-2 Silkworm seyir füzeleri almıştı.
İran bu füzeleri Kuveyt'e saldırmak ve "tanker savaşları" sırasında ABD bandıralı bir petrol tankerini vurmak için kullandı. 2010 yılında İran'ın Çin'den HQ9 uçaksavar füzeleri aldığına dair haberler çıkmıştı.
İran'ın bazı seyir ve balistik füze savunma kabiliyetlerinin yanı sıra uçak ve İHA'lara angaje olabilen Rusya'nın S-300'lerini, eski Çin sistemlerini ve Khordad serisi ve Bavar-373 gibi yerel olarak üretilen bataryaları kullandığına inanılıyor.
Bu sistemlerin İsrail'in kullandığı ABD üretimi F-35 hayalet savaş uçağını düşürme kabiliyetinin sınırlı olduğuna inanılıyor.
Çin halihazırda HQ-9 ve HQ-16 hava savunma sistemlerini Pakistan'a satıyor. Raporlara göre Mısır'ın da Çin'in HQ-9 sistemine sahip olduğu ifade ediliyor.
