Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen en yaygın kalıtsal kalp hastalığı olan hipertrofik kardiyomiyopati (HCM) için, hastaların ölümcül komplikasyon riskini önceden belirleyebilen basit bir kan testi geliştirildi. Aralarında Harvard Tıp Okulu ve Oxford Üniversitesi’nin de bulunduğu uluslararası bir bilim insanı ekibi, NT-Pro-BNP adlı bir proteinin kandaki seviyeleri ölçülerek, yüksek risk altındaki hastaların tespit edilmesi ve hayat kurtarıcı tedavilere erken yönlendirilmesi hedefliyor.
Hipertrofik Kardiyomiyopati (HCM), kalp kasının anormal şekilde kalınlaşmasıyla karakterize edilen ve genellikle kalıtsal yolla aktarılan, dünya üzerindeki en yaygın genetik kalp hastalığına deniliyor. Hastaların büyük bir kısmı semptomsuz yaşarken, bazıları kalp yetmezliği ve ani kardiyak arrest gibi ölümcül komplikasyonlarla karşı karşıya kalabiliyor. Bu durum, daha önce doktorların hangi hastanın yüksek risk altında olduğunu belirlemesini neredeyse imkânsız hale getiriyordu.
Ancak, aralarında Harvard ve Oxford gibi dünyanın önde gelen üniversitelerinden bilim insanlarının bulunduğu bir ekip, bu belirsizliği ortadan kaldıracak yeni bir buluşa imza attı: Basit bir kan testi.
Uzmanlar, bu kan testinin HCM tanısı konmuş milyonlarca kişi için yeni bir umut kapısı açacağını belirtiyor. Türkiye’de de on binlerce kişiyi ilgilendiren bu gelişme, tedavi yaklaşımlarını kökten değiştirebilir.
ÇALIŞMANIN SIRRI: NT-PRO-BNP PROTEİNİ
Bilim insanları, 700 HCM hastasıyla gerçekleştirdikleri dönüm noktası niteliğindeki bu çalışmada, kanda bulunan N-terminal Pro-B-tipi natriüretik peptit (NT-Pro-BNP) adlı bir proteinin seviyelerini inceledi.
Bu protein, kalbin normal pompalama işlevinin bir parçası olarak salınıyor. Ancak kandaki yüksek seviyeleri, kalbin normalden çok daha fazla çalıştığının ve zorlandığının en açık işareti. Araştırmacılar, bu protein seviyeleri en yüksek olan hastaların:Daha kötü kan akışına sahip olduğunu, Kalplerinde daha fazla skar dokusu (yara izi) bulunduğunu ve atriyal fibrilasyon veya kalp yetmezliğine yol açabilecek kalp değişiklikleri yaşadığını tespit etti.
ERKEN TEŞHİS, HAYAT KURTARACAK
Çalışmanın lideri, Harvard Tıp Okulu Kardiyovasküler Genetik Merkezi Tıbbi Direktörü Prof. Carolyn Ho, testin en büyük katkısının, risk altındaki hastaların erken tespit edilmesini sağlaması olduğunu belirterek, “Bu test, doğru tedaviyi doğru hastaya, doğru zamanda yönlendirmemize yardımcı olabilir” ifadelerini kullandı.
Ho, "En yüksek risk altındaki insanlar potansiyel olarak hayat kurtarıcı tedavileri hedeflenebilirken, en düşük riskli olanlar gereksiz tedavilerden kaçınabilir" ifadeleriyle, testin hem etkinliği artıracağını hem de maliyetleri düşüreceğini vurguladı.
Araştırmanın finansmanına destek veren British Heart Foundation'ın baş bilimsel ve tıbbi yetkilisi Prof. Bryan Williams ise, testin tüm dünyadaki hastalar için büyük fayda sağlayacağını belirterek, "Bu yeni yöntem, HCM'li kişilerde kalbin yapısına ve işlevine dair içgörüler sağlayarak, gelecekteki riski azaltmak için yeni tedavi yollarına öncülük edebilir" değerlendirmesinde bulundu.
