Kurban Bayramı'nın ülke ekonomisi için taşıdığı ehemmiyet, Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar tarafından yapılan bir açıklamada vurgulandı. Bayraktar, kurbanlık hayvan alım satım sürecinin, yem endüstrisinden veterinerlik hizmetlerine, ulaşımdan pazar yeri kiralarına ve kesim hizmetlerinden deri ile sakatat ekonomisine dek uzanan geniş bir ticari canlılık yarattığının altını çizdi.
Bayraktar tarafından yapılan değerlendirmeye göre, halkın yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvan için toplamda 192 milyar liraya yakın bir ödeme yapacağı öngörülüyor. Bu meblağın ayrıntılarına bakıldığında, ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir büyükbaşın canlı kilogram fiyatının 411 lira 19 kuruş olacağı hesaba katıldığında, kesilecek yaklaşık 750 bin hayvan için ödenecek meblağın 123 milyar 357 milyon liraya erişeceği tahmin ediliyor. Küçükbaş hayvanlarda ise ortalama satış bedelinin 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla, kesilmesi beklenen 2 milyon 550 bin hayvan için yapılacak ödemenin 68 milyar 595 milyon lirayı bulması bekleniyor.
Son yıllardaki kurban satış istatistikleri baz alındığında 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesileceği öngörülüyor. Bu kurbanlıkların 750 bininin büyükbaş, 2 milyon 550 bininin ise küçükbaş olacağı tahmin ediliyor. Kurbanlık hayvan bedelleri ve satış usulleri vilayetlere göre değişiklik arz ediyor. Bazı yörelerde satışlar canlı kilogram ya da karkas et bedeli üzerinden gerçekleştirilirken, diğer bölgelerde pazarlık yöntemiyle canlı hayvan satışı veya hisseli satış metodu tatbik ediliyor. Bilhassa metropollerde kesim ücretlerinin de satış bedeline eklendiği gözlemleniyor.
Ziraat odalarından temin edilen verilere göre, büyükbaş kurbanlıkların fiyat aralığının 120 bin lira ile 450 bin lira arasında olduğu, küçükbaşların ise 15 bin lira ile 45 bin lira civarında seyrettiği aktarıldı. Bayraktar, hisse bedellerinin de ortalama 25 bin ile 60 bin lira arasında değiştiğini ifade etti.
Yan Sektörler ve Ekonomik Değerler
Bayram süresince kesilecek milyonlarca hayvandan elde edilecek derilerin, deri ve tekstil sanayisi için mühim bir hammadde niteliği taşıdığı hatırlatıldı. Ancak Bayraktar, son dönemlerde deri toplama ve işleme aşamalarındaki problemler sebebiyle bu ekonomik kıymetin yeterince değerlendirilemediğini belirtti. Artan toplama maliyetleri, piyasadaki durgunluk ve deri toplayanların sayısındaki düşüş neticesinde pek çok bölgede derilerin ya çok cüzi bedellerle el değiştirdiği ya da toplanmayarak israf olduğu dile getirildi. Özellikle küçükbaş hayvan derilerindeki kayıpların ciddi boyutlara ulaştığına dikkat çekildi.
Kasaplık hizmetlerinin de Kurban Bayramı döneminde önemli bir ekonomik faaliyet alanı teşkil ettiğine değinildi. Kasapların kesim, yüzme ve parçalama gibi işlemlere göre farklı ücretler istediği belirtildi. Büyükbaş hayvanlar için sadece kesim, yüzme ve dörde ayırma işlemlerinin 10 bin ile 15 bin lira arasında, daha detaylı parçalama hizmetlerinin ise 15 bin ile 20 bin lira arasında bir maliyeti olduğu ifade edildi. Küçükbaş hayvanlar için kesim hizmeti bedellerinin 1.500 lira ile 2.500 lira arasında değiştiği kaydedildi. Bu hizmetler için ödenecek toplam meblağın yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Ayrıca kelle, işkembe ve bağırsak gibi sakatat ürünlerinin de mühim bir ekonomik kıymet oluşturduğu vurgulandı.
Bayraktar, bayram döneminde satışların beklenen seviyede olmaması durumunda, elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumu tarafından, üreticinin yaptığı ilave masraflar da gözetilerek ve mağduriyet yaratmayacak fiyatlarla alınmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
