5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi kültür ve miras ünitesi ders notlarıdır. Ders notlarına çalıştıktan sonra Testkolik adresinden test çözebilirsiniz.
1- Mezopotomya Uygarlıkları
Geçmişte Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölgeye Mezopotamya (iki ırmak arası) adı verilmiştir.
Geçmişte Mezopotamya’da; Sümerler, Babiller, Asurlular, Elamlar, Akadlar gibi uygarlıklar kurulmuştur.
İlk medeniyetlerin Mezopotamya’da kurulmuş olmasında,
• iklim şartlarının uygun olması,
• su kaynaklarının bol olması,
• toprağın verimli olması,
• göç ve ticaret yolları üzerinde bulunması etkili olmuştur.
Püf noktası: Mezopotamya uygarlıklarından günümüze fazla eser kalmamıştır. Bunda çevrede taş bulunmaması nedeniyle mimari eserlerin topraktan yapılması ve bölgenin sık sık istilalara uğraması etkili olmuştur.
Sümerler (M.Ö 3500-2000)
Mezopotamya’da kurulmuşlardır.
Dünyanın bilinen ilk uygarlığıdır.
Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. ü
Ülke Patesi adı verilen krallar tarafından yönetilirdi.
Yazıyı icat etmişler ve ilk yazılı kanunları (Urgakina Kanunları) yapmışlardır.
Tekerleği icat ederek ulaşımı kolaylaştırmışlardır.
Ziggurat adı verilen tapınakları yapmışlar, bu tapınakları ibadet dışında; depo, okul ve rasathane olarak da kullanmışlardır. (Çok amaçlı yapılardır) Zigguratların rasathane (gözlemevi) olarak kullanılmaları astronominin gelişmesini sağlamıştır.
Dört işlemi kullanmışlar ve ay takvimini bulmuşlardır.
Gılgamış ve Yaradılış destanları Sümerlere aittir.
Babiller
Başkentleri Babil’dir.
· Merkeziyetçi bir krallıkla yönetilmişlerdir.
· En ünlü kralları Hammurabi’dir.
· Kral Hammurabi tarafından hazırlanan Hammurabi Kanunları tarihteki ilk anayasa olarak bilinir. · Hammurabi Kanunları kısasa kısas esasına dayandığı için çok serttir.
Asurlular
Başkentleri Ninova’dır.
Bugünkü Irak topraklarında kurulmuşlardır.
Ticaretle uğraşmışlar ve büyük bir ticaret imparatorluğu kurmuşlardır.
Ticaret için geldikleri Anadolu’ya yazıyı getirmişler ve Anadolu’nun tarih çağlarına girmesini sağlamışlardır.
Karum adı verilen ticaret merkezleri kurmuşlardır.
Kayseri Kültepe’de Asurlulara ait kil tabletler bulunmuştur. Asurlular;
İlk kütüphaneyi kurmuşlar,
İlk defa arşivcilik faaliyetlerini başlatmışlardır.
2- Anadolu Uygarlıkları
Ülkemiz, uygarlıkların beşiği olarak adlandırılmaktadır. Çünkü ülkemiz toprakları üzerinde ve bulunduğumuz coğrafyada birçok uygarlık kurulmuştur.
Anadolu’da Hititler, Frigler, Lidyalılar, İyonlar ve Urartular kurulmuştur.
Bunda: Anadolu’nun iklim şartlarının uygun olması, su kaynaklarının bol olması, toprağın verimli olması, göç ve ticaret yolları üzerinde bulunmaları etkili olmuştur.
Hititler
Bugünkü Orta Anadolu’da Kızılırmak çevresinde kurulmuşlardır.
· Merkezi krallıkla yönetilmişlerdir. · Başkentleri Hattuşaş (BoğazköyÇorum)’tır.
· Pankuş adı verilen soylulardan oluşan bir meclisleri vardır.
· Tavananna adı verilen kraliçe de yönetimde etkilidir.
· Dinleri çok tanrılıdır. O nedenle Hitit ülkesi “Bin Tanrı İli” olarak adlandırılmıştır.
Frigler
Sakarya nehri çevresinde Ankara-Eskişehir civarında kurulmuşlardır.
Başkentleri Gordion (Polatlı)dur.
Merkezi krallıkla yönetilmişlerdir.
Krallarına Midas adı verilirdi
5. Sınıf sosyal bilgiler kültür ve miras testlerini https://www.testkolik.com/5-sinif-sosyal-bilgiler-kultur-ve-miras.html adresinden çözebilirsiniz.
