İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu Pazartesi akşamı yaptığı açıklamada, Hamas liderliğinde 7 Ekim saldırısının mimarlarından yalnızca bir kişinin kaldığını ve onu öldüreceklerini söyledi.
Netanyahu şunları ekledi: "Deif'i, Haniyeh'i, Sinwar'ı ve 7 Ekim'deki olaylara katılan herkesi öldürdük ve Gazze'deki tüm rehinelerimizi geri getirdik."
İsrail Başbakanı sözlerine şöyle devam etti: "Gazze şehrine girdik ve tüm rehineleri geri aldık."
Siyasi açıdan bakıldığında, Kahire'de devam eden görüşmelerle ilgili siyasi değerlendirmeler, Gazze düzenlemelerinin ikinci aşamasına ilişkin Filistin iç mutabakatında ilerleme kaydedildiğini gösterirken, Hamas'ın silahları konusundaki anlaşmazlık şu ana kadar nihai bir anlaşmaya varılmasını engellemeye devam ediyor.
Bu toplantılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze için hazırladığı, savaş sonrası döneme yönelik siyasi, güvenlik ve idari düzenlemelerin yanı sıra yeniden yapılanmayı ve İsrail'in Şeridin bazı bölgelerinden kademeli olarak çekilmesini içeren planını ilerletme çabalarının bir parçası olarak Mısır, Katar ve Türkiye'nin himayesinde düzenleniyor.
14 maddede anlaşmaya varıldı... ancak silahlar hâlâ engel teşkil ediyor.
Filistin ve Mısır kaynaklarına göre, katılımcı gruplar, Gazze'yi yönetmek üzere ulusal bir komite kurulması, ateşkes düzenlemeleri, yeniden yapılanma projelerinin başlatılması ve ilerleyen aşamalarda uluslararası bir gücün konuşlandırılması da dahil olmak üzere, önerilen yol haritası maddelerinin büyük çoğunluğunda anlaşmaya varmayı başardılar.
Ancak Hamas ve silahlı grupların silahsızlandırılması konusu, İsrail ve Amerika'nın kalıcı bir anlaşmanın parçası olarak hareketin askeri yapısının dağıtılması konusundaki ısrarı nedeniyle önemli bir tartışma noktası olmaya devam etti.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklar, grupların 15 maddeden 14'ünde anlaşmaya vardığını, ancak silahlarla ilgili maddenin toplantıların başından beri "en büyük anlaşmazlık noktası" olarak kaldığını belirtiyor.
Hamas, silahlanmayı siyasi süreçle ilişkilendiriyor.
Filistin kaynakları, Hamas'ın hâlâ Filistin devletinin kurulmasına yol açacak net bir siyasi ufuk olmaksızın tam silahsızlanmayı içeren herhangi bir formülü reddettiğini söylüyor.
Kaynaklara göre, hareket, işgalin sona ermesinden veya siyasi sürecin başlamasından önce silah meselesini ön koşul haline getirmenin, savaş baskısı altında Gazze'de yeni gerçeklikler dayatma girişimi olduğuna inanıyor.
Buna karşılık İsrail, bölgedeki uzun vadeli güvenlik düzenlemelerinin yanı sıra grupların askeri kapasitelerinin etkisiz hale getirilmesini de içeren bir formül için baskı yapmaya devam ediyor.
Ağır silahların dondurulmasına yönelik öneriler
Krizi aşma girişiminde, bazı gruplar, Gazze içindeki ordu kontrolündeki bölgelerden İsrail'in kademeli olarak çekilmesiyle eş zamanlı olarak, ağır silahların kademeli olarak ele geçirilmesi ve depolanmasıyla ilgili aşamalı öneriler sundu.
Ortaya atılan formüle göre, süreç, Filistin geçiş komitesinin çalışmalarına başlanması, uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve yeniden yapılanma projelerinin başlatılması karşılığında, askeri altyapının üzerinde anlaşmaya varılan zaman dilimlerinde etkisiz hale getirilmesini içerebilir.
Gözlemciler, bu önerilerin, acil ve kapsamlı bir silahsızlanmayı içermeyen, ancak aynı zamanda Amerikan ve İsrail'in bazı taleplerine yanıt veren bir orta yol bulma girişimini yansıttığına inanıyor.
Görüşmelere sekiz farklı grup katılıyor.
Kahire'deki toplantılara Hamas, İslami Cihad Hareketi, Halk Cephesi, Demokratik Cephe ve Demokratik Reform Hareketi de dahil olmak üzere sekiz Filistinli grup katılıyor.
Bu toplantılar, bölgesel ve uluslararası alanda uzlaşmaya varılmasını hızlandırma yönündeki artan baskı karşısında, bir sonraki aşamaya ilişkin Filistin'in birleşik bir pozisyonunu formüle etmeyi amaçlıyor.
Gazze yakınlarında yeni ABD üssü
Siyasi hamlelere paralel olarak, ABD ordusu Gazze Şeridi'ndeki "Re'im" bölgesi yakınlarında, bölgedeki düzenlemelerin uygulanmasında yer alan güçler ve uluslararası kuruluşlar için karargâh görevi görecek yeni bir üs kurmaya başladı.
İbranice kaynaklara göre, üs, savaş sonrası dönemde güvenlik, insani yardım ve yeniden yapılanma dosyalarını yönetmeye yönelik hazırlıkların bir parçası olarak, komuta ve kontrol tesisleri ile kalıcı ve geçici tesisleri içerecektir.
İsrail operasyonlarını genişletmeye hazırlanıyor.
Öte yandan, İsrail güvenlik teşkilatı, müzakerelerin çökmesi ve Gazze Şeridi içinde büyük ölçekli askeri operasyonların yeniden başlaması olasılığına karşı hazırlıklarını sürdürüyor.
Haaretz gazetesi, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyyal Zamir'in, Gazze Şehri'nin bazı kısımları, merkezi kamplar ve El-Mawasi bölgesi de dahil olmak üzere Gazze içindeki ek alanlara kara faaliyetlerini genişletmeyi içeren yeni operasyonel planları onayladığını bildirdi.
Bu durum, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun Gazze Şeridi'ndeki İsrail kontrolünü genişleterek yaklaşık %70'ine ulaşma hedefinden bahsettiği açıklamalarıyla eş zamanlı olarak ortaya çıktı.
Uluslararası eleştiriler giderek artıyor.
Çatışmalar devam ederken, Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail baskınları ve askeri operasyonlarının sürmesiyle ölü ve yaralı sayısının son ateşkes anlaşmasından bu yana arttığını açıkladı.
Patlayıcı silahların kullanımını izleyen uluslararası bir gözlem kuruluşu, 2025 yılında dünya genelinde patlayıcı silahlarla meydana gelen ölümlerin yarısından fazlasından, özellikle Gazze Şeridi'nde, İsrail güçlerinin sorumlu olduğunu belirtti.
Gözlemciler, artan insani ve uluslararası baskının, en hassas konular, özellikle de Hamas'ın silahlarının geleceği, çözüme kavuşmasa bile, tarafları geçici bir anlaşmaya varmaya itebileceğine inanıyor.
Kaynak: RT + Ajanslar
