Otomotivde ÖTV’yi belirleyen oranlar ve matrahlar Cumhurbaşkanı kararıyla sil baştan değiştirildi. Yeni oranlar elektrikli ve şarj edilebilir hibrit (PHEV) otomobillerin fiyatlarını artırırken içten yanmalı motora sahip bazı ekonomik otomobillerin fiyatlarını 40-70 bin TL seviyesinde düşürdü. İşte örneklerle otomotivde yeni ÖTV sistemi...
Cumhurbaşkanına otomotivde ÖTV limitlerini ve yeni oranları belirleme yetkisinin verilmesini de içeren kanun önceki gün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Aynı gün Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile otomotivde ÖTV’yi belirleyen matrah limitleri (vergisiz fiyat) ve oranları da sil baştan değişti.
Yeni düzenlemeyle birlikte içten yanmalı motora sahip (benzinli, dizel, hibrit) otomobillerin ÖTV’si artık yüzde 70’ten başlıyor. Düzenlemeden önce bu otomobiller için en düşük ÖTV oranı yüzde 80 olduğu için bu oran, sınırlı sayıda model için indirim anlamına geliyor. Elektrikli otomobillerde en düşük ÖTV yüzde 10’dan yüzde 25’e çıktı. Şarj edilebilir hibrit (PHEV) motorlu otomobillerde ise yüzde 30 olan en düşük ÖTV oranı artık yüzde 45’ten başlayacak. Ayrıca, motor silindir hacmi 1.4 litreyi geçmeyen otomobillerin ÖTV oranı da bir miktar daha düşük olacak.
ELEKTRİKLİDE ÖTV EN AZ YÜZDE 25
Yeni ÖTV düzenlemesinin en çok tartışılan bölümü elektrikli araçlarla ilgili oldu. Togg’un da dahil olduğu 160 kW motor gücüne kadar olan elektrikli otomobillerdeki ÖTV oranı yüzde 10’dan yüzde 25’e çıkarıldı. Buna göre, 160 kW’yi geçmeyen elektrikli otomobillerin matrahı 1 milyon 650 bin TL’yi aşmıyorsa ÖTV’si yüzde 25, aşıyorsa yüzde 55 olarak uygulanacak. 160 kW gücü aşan elektrikli otomobillerden ise matrahına göre yüzde 65 ve 75 ÖTV alınacak.
PHEV’LERDE ORAN YÜZDE 45’E ÇIKTI
Çinli üretici BYD’nin Türkiye’de fabrika kurmak için imzaları atmasının ardından PHEV araçların ÖTV’si yüzde 30’a kadar düşürülmüştü. Yeni düzenlemeyle PHEV’lerin de vergisi arttırıldı ve en düşük ÖTV oranı yüzde 30’dan yüzde 45’e çıkartıldı. Söz konusu otomobillerin motor silindir hacmi 1.6 litreyi, matrahı da 1 milyon 350 bin TL’yi aşmazsa, ÖTV oranı yüzde 45 olacak. Matrahı 1 milyon 350 bin TL’yi aşanlardan yüzde 75 ÖTV alınacak. Burada da ÖTV motor silindir hacmi ve matraja göre yüzde 85’i bulacak.
YENİ BİR EŞİK: 1.4 LİTRE MOTOR HACMİ
Düzenlemede kafaları en çok karıştıran içten yanmalı motora sahip araçların olduğu kısım. Çünkü buraya artık motor silindir hacmi 1.4 litre olan araçlarla ilgili yeni şartlar ve ÖTV oranları eklendi. Daha çok Türkiye’de üretim yapan Fiat, Renault, Hyundai gibi markaları ilgilendiren bu şartlarla ‘yerli’ araçların bir miktar daha uygun ÖTV ile satılabilmesi hedeflenmiş. Bu özellikte araçlar için ÖTV oranları matrahlarına göre yüzde 70’ten başlıyor yüzde 90’a kadar çıkıyor.
1.6 LİTREYE KADAR YENİ ORANLAR: 75, 80, 90 VE 100
Bugüne kadar ÖTV oranları belirlenirken motor silindir hacmi 1.6 litreye kadar olanlar için bir miktar avantaj bulunuyordu. Ancak, son iki yıldır güncellenmeyen matrah limitleri nedeniyle bu özelliklere sahip tüm araçlardan yüzde 80 ÖTV alınıyordu. Yeni düzenlemeyle söz konusu araçların ÖTV’leri matrahlarına göre 75, 80, 90 ve 100 oldu. Buna göre, 1.6 litreye kadar olan araçların matrahı 850 bin TL’yi geçmiyorsa ÖTV’si yüzde 75, matrahı 850 bin - 1.1 milyon TL arasındaysa ÖTV’si yüzde 80, 1.1 milyon TL-1.65 milyon TL arasındaysa ÖTV’si yüzde 90 oldu. Limit bunun da üzerinde ise ÖTV oranı yüzde 100.
‘YERLİ’ TAM HİBRİTLERE YÜZDE 70 VE 80 ÖTV
Türkiye’de üretim yapan Japon üretici Toyota’yı yakından ilgilendiren “1.6 litre - 1.8 litre motor silindir hacmi” bulunan ve “50 kW’ya kadar elektrikli motor gücüne sahip” otomobillerde de ÖTV oranları yeniden belirlendi. Bu otomobillerin matrahı 1 milyon 250 bin TL’yi aşmıyorsa ÖTV oranı yüzde 70 oldu. Eğer matrahı bu tutarı aşıyor ise ÖTV yüzde 80 uygulanacak.
PREMIUM SINIFTA YÜZDE 170 DÖNEMİ
Tüm bunların dışında kalan matrahları yani vergisiz fiyatları yüksek premium otomobillerde ise vergi oranları yeni limitlerle birlikte bazı modellerde arttı. Örneğin, yeni matrahlarla birlikte bazı premium otomobillerin ÖTV’si yüzde 150’den yüzde 170’e yükseldi. Düzenlemeyle motor silindir hacmi 2 litreye kadar olan otomobillerin matrahı 1 milyon 650 bin TL’yi aşmıyorsa ÖTV’si yüzde 150, bunu aşıyorsa yüzde 170 oldu. 2 litrenin üzerindeki otomobillere ise matraha bakılmaksızın yüzde 220 ÖTV bulunuyor.
TOGG’DA FİYAT ARTTI HYUNDAI’DE DÜŞTÜ
YENİ düzenlemeden en çok etkilenen son dönemde satışları artan elektrikliler oldu. Burada en düşük ÖTV’nin yüzde 25’e yükselmesiyle Togg T10X’in fiyatlarının yüzde 10 ila yüzde 14 artarak en baz versiyonunun 1 milyon 636 bin TL’ye aşması bekleniyor. Benzer şekilde Tesla Model Y’nin fiyatı da 229 bin TL artarak 2 milyon 210 bin TL olacak. Diğer yandan yeni ÖTV dilimleri Hyundai, Fiat ve Renault gibi markaların Türkiye’de ürettiği bazı modeller de başta olmak üzere küçük otomobillerin fiyatlarını yaklaşık yüzde 5 düşürdü. Buradaki en yüksek fiyat düşüşü 73 bin TL’ler seviyesinde oldu. Örneğin, Hyundai i10’nun fiyatı 1 milyon 129 bin TL’den 1 milyon 66 bin TL’ye geriledi. Fiat Egea Cross 1.4 Urban’ın fiyatı 1 milyon 324 bin 900 TL’den 1 milyon 251 bin 292 TL’ye düştü.
‘CARİ AÇIĞIN AZALTILMASINA KATKI SAĞLAYACAK’
Hazine ve Maliye Bakanlığı yaptığı yazılı açıklamada otomotivde değişen ÖTV oranları ve matrahlarla ilgili, “Bu adım, esas itibarıyla cari açığın azaltılmasına katkı sağlamak amacıyla atılmıştır. Bu çerçevede; satışların yoğun olduğu bazı araç gruplarında ÖTV oranları 5 ila 10 puan arasında indirilmiştir. Bazı modellerde mevcut oranlar korunmuştur. Diğer bazı modellerde ise ÖTV oranları 10 ila 20 puan arasında artırılmıştır. Yapılan değişikliklerin hem indirim hem de artış yönlü etkiler içermesi nedeniyle, düzenlemenin yıllık bazda net enflasyon etkisinin sadece 0,0019 puan olacağı öngörülmektedir” ifadelerini kullandı.
