Son günlerde süt ürünlerine vatandaş yaklaşamaz oldu. Özellikle büyük markaların süt ürünleri, zincir marketlerde ardı ardına zamlandı. Çiğ süt fiyatına ağustosta yapılan 9 kuruşluk zam, beyaz peynire 5 TL, tereyağa 8.5 TL, yoğurda ise 1 TL’lik zam olarak yansıdı. Sektör temsilcileri ise zamların sebebinin üreticiler olmadığını, marketlerin fiyatların yukarı çektiğini iddia etti. Market markalı ürünlerin fiyatında ise düşüş var.
SON günlerin en önemli tartışma konuları arasında et fiyatları geliyor. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Ahmet Eşref Fakıbaba, et fiyatlarının düşürülmesi için çalışmalar yaptıklarını, marketlerde ucuz et satılması için et satış noktalar kurulacağını açıkladı.
Et fiyatlarını düşürmek için bu kadar çalışma yapılırken, market raflarında süt ve süt ürünlerinin bazılarının fiyatları uçtu. Ağustos ayında markalı bir peynirin kilogramı 33.1 TL’den satılırken, Ağustos ayında aynı ürünün fiyatı 36.5 TL’ye çıktı. Ekim ayı başında 37.5 TL’den satışa sunulan söz konusu ürün, 25 Ekim’de bir zam daha gördü ve 41.5 TL’ye kadar yükseldi. Çiğ süt fiyatlarına 9 kuruş zam yapılan ağustos ayından bu yana yapılan zam yüzde 13’ü aştı. Çiğ süt fiyatı ağustostaki zamın ardına 1.21 TL’den 1.30 TL’ye çıkmıştı.
TEREYAĞ VE YOĞURDA YÜZDE 20
Zam sadece peynirde yaşanmadı. Mart ayında 1 kilogram tereyağı büyük bir zincir markette 34.95 liradan satışa sunulurken, ağustos ayında 42.90 TL’ye çıktı. Ekim ayı başında 49 TL’yi gören 1 kilogram tereyağı fiyatı, son zamla birlikte 51.45 TL’yi gördü. Tereyağında ağustos ayından bu yana yaşanan artış yüzde 20’yi buldu. Zamlardan nasibini alan bir diğer süt ürünü ise yoğurt oldu. Martta 1 kilogramı 4.45 TL olan markalı yoğurdun fiyatı ağustos ayında 4.95 TL’ye yükseldi. Son zam ekim ayında yaşandı. Fiyat 5.99 TL’ye çıktı. Ağustostan ekime zam oranı yüzde 21 olarak gerçekleşti. Süt ürünlerinde zamlar ardı ardına gelirken, markalı süt fiyatlarında düşüş yaşandı. Büyük bir markanın 1 kilogramlık sütü mart ayında 3.95 TL’ye satılırken, ağustosta 3.35’e, ekim ayında ise 3.10 TL’ye geriledi. Fiyat düşüşü yüzde 7 oldu.
Markalı süt ürünlerinde büyük fiyat artışları olurken, market markalı ürünlerde fiyat düşüşü yaşandı. Bir marketin kendi adına ürettirdiği bir kilogram beyaz peynirin fiyatı mart ayında 11.25 TL, ağustosta 11.9 TL, ekimde ise 10.95 TL’den satışa sunuldu. Ağustostan ekime fiyat düşüşü yüzde 8’i geçti.
ÖZEL ÜRÜNLER ZAMLANDI
Fiyat artışlarının nedenini sorduğumuz Ulusal Süt Konseyi Başkanı ve Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği Başkanı Harun Çallı şunları söyledi: “Markalı ürünlerin pazar payları çok düşük. Biz de kurumsal yerlerin raf fiyatlarını takip ediyoruz. Buralarda market markalı ürünlerin fiyatlarına bakıyoruz. Zamlanan ürünleri ‘benim zevkim bu’ diyenler alabiliyor. Çünkü onlar özel ürünler. Markalara da ‘bu fiyata nasıl satarsın’ diyemeyiz.”
‘ZAMLARIN NEDENİ MARKETLER’
SÜT ve süt ürünleri sektöründe faaliyet gösteren bir başka sivil toplum örgütünün temsilcisi de zamların çoğunun süt ürünleri üreticilerinden kaynaklanmadığını, marketlerin zam yapmış olabileceğini savundu. Marketlerin fiyat politikalarının incelenmesi gerektiğine dikkat çeken sektör temsilcisi, “Üreticiler marketlere sattıkları ürünlere zam yapamıyor. Çünkü çok büyük bir rekabet var. Böyle rekabet olunca da üreticiler marketlere ‘sen bu kadar zam yapıyorsun. Ben aynı fiyattan satmaya devam ediyorum. Böyle devam ederse sana ürün veremem’ deme lüksü yok. Burada marketlerin fiyat politikalarına bakılması gerekiyor. Bazı üreticiler de zam yapıyor olabilir. Ancak bunlara ‘sen bu fiyata satamazsın’ diyebilecek de bir kurum yok” ifadelerini kullandı.
