Başkan Donald Trump, Pazar günü İran'a yeni bir uyarıda bulunarak, Tahran'ın bölgedeki müttefik grupları kontrol altına almaması halinde daha fazla askeri müdahale tehdidinde bulundu. Bu, Başkan Yardımcısı JD Vance'in gerilimi azaltmayı amaçlayan yüksek riskli müzakerelere başlamasıyla aynı zamana denk geldi.
Başkan, sabahın erken saatlerinde yayınladığı ve alışılmadık bir Babalar Günü paylaşımı ile Chicago hakkındaki şikayetleri de içeren mesajlar dalgasında Truth Social'da şunları yazdı: "İran, Lübnan'daki yüksek maaşlı vekillerinin (Hizbullah)sorun çıkarmasını derhal durdurmalıdır. Eğer bunu yapmazlarsa, geçen hafta yaptığımız gibi, İran'a çok sert bir darbe daha vuracağız, hem de daha sert!!!"
Vance, ABD ve İran'ın Tahran'ın nükleer programı ve çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan kırılgan geçici anlaşmanın uygulanması konusunda ayrıntılı görüşmelere başlamaya hazırlandığı Pazar günü İsviçre'nin Lucerne kentine geldi.
Yetkililer tarafından "Luzern Gölü Zirvesi" olarak adlandırılan görüşmeler, İsrail ve Hizbullah arasında yeniden başlayan çatışmaların daha fazla tırmanma endişelerini artırmasının ardından Lübnan'daki kırılgan ateşkesin arka planında başladı.
İran savaşı hakkında bugün bilmeniz gerekenler:
ABD'li müzakereciler JD Vance ve diğerleri, İran'ın nükleer programının kaderi üzerine müzakereler için iki ülkenin başlattığı 60 günlük yoğun süreçte, Pazar günü İsviçre'deki bir tatil beldesinde İranlı yetkililerle aynı odada bulundular. Bu, nadir görülen bir yüz yüze görüşme oldu.
CBS News'e konuşan bir diplomat, İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmanın ABD-İran ateşkesini tehlikeye attığı bir dönemde, Lübnan'daki çatışmalarla ilgili acil bir oturumun İsviçre görüşmelerinin gündemine eklendiğini söyledi. Konuyla ilgili bilgi sahibi üç diplomatın CBS News'e İsrail ve Hizbullah'ın çatışmaları sona erdirmek için bir ateşkes anlaşmasına vardığını söylemesinden saatler sonra, Cumartesi gecesi Lübnan'da İsrail saldırılarında bir düzineden fazla kişi hayatını kaybetti.
İran, İsrail birliklerinin güney Lübnan'dan çekilmemesiyle ABD ve İsrail'i mutabakat zaptını ihlal etmekle suçladıktan sonra, Cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatılacağını açıkladı.
Trump, Hizbullah'ı durdurmazsa İran'a "tekrar çok sert bir darbe indireceğini" tehdit etti.
ABD ve İran müzakerecileri İsviçre'de bir araya gelirken, Başkan Trump, İran'ın Hizbullah'ın "sorun çıkarmasını" derhal durdurmaması halinde İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatma tehdidinde bulundu.
"İran, Lübnan'daki yüksek maaşlı vekillerinin sorun çıkarmasını derhal durdurmalı," diye yazdı cumhurbaşkanı Truth Social'da . "Eğer bunu yapmazlarsa, geçen hafta yaptığımız gibi, İran'a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hem de daha sert!!!"
İki ülke geçen hafta ateşkesi 60 gün daha uzatma konusunda anlaşarak, daha uzun vadeli bir anlaşma için görüşmeler yapma fırsatı yakaladı. İsrail ile İran destekli Hizbullah arasında Lübnan'da devam eden çatışmalar bu görüşmeleri zorlaştırdı. İran, İsrail ordusunun Lübnan'daki varlığının ateşkes ihlali olduğunu iddia ederken , İsrail ise anlaşmaya bağlı olmadığını söylüyor.
Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması halinde "ülkesinin kalmayacağı" konusunda uyardı.
Başkan Trump, Fox News'e verdiği bir röportajda , ABD ve İranlı müzakerecilerin İsviçre'de görüşmeler yaptığı sırada, İranlı yetkilileri Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehditlerini yerine getirmeleri halinde "ülkelerinin kalmayacağı" ve "hatta o lanet ülkelerine bile geri dönemeyecekleri" konusunda uyardığını söyledi.
Trump ayrıca Fox News'ten Trey Yingst'e ABD'nin "gerekirse boğazı ele geçirebileceğini", "onların canına okuyacağını" ve gemi trafiğinden geçiş ücreti alacağını söyledi.
ABD ve İran arasında yeni imzalanan mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nın açılmasını gerektiriyor; ancak İran Cumartesi günü, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların devam etmesi nedeniyle anlaşmanın ihlal edildiğini iddia ederek, petrol endüstrisi için hayati önem taşıyan bu geçiş noktasını kapatacağını söyledi. ABD ise İran'ın boğaz üzerinde kontrol sahibi olduğunu reddederek, su yolunun açık kaldığını belirtti.
İran heyeti, ABD ekibiyle birlikte odaya girdi.
İran müzakere heyeti üyeleri -aralarında Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ve Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf da bulunuyor- ABD yetkilileri ile Katar ve Pakistan'dan arabulucuların bulunduğu bir konferans salonuna girerken görüntülendi.
Birkaç dakika önce, Başkan Yardımcısı JD Vance ile Pakistan ve Katar başbakanlarının kısa konuşmalarının ardından gazeteciler salondan çıkarılmıştı. Toplantının televizyonda yayınlanan bölümünde Araghchi ve Vance kısa bir süre aynı anda salonda bulunmuşlardı, ancak Beyaz Saray basın mensuplarından birinin aktardığına göre Araghchi, Vance konuşmasını yapmadan önce hızla salondan ayrılmıştı. Araghchi daha sonra salona tekrar girerken görüldü.
Vance, Lübnan hakkında: "Büyük ilerleme kaydedildi."
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmaların ABD ve İran arasında bir anlaşmaya varılması çabalarını zorlaştırdığı bir dönemde, "Lübnan'daki durumumuzdan çok memnunum" dedi.
Vance, son günlerde "büyük ilerleme kaydedildiğini" söyledi.
"Başkan bize bölgesel çapta tam bir ateşkes sağlanması konusunda söz verdi," dedi.
İran, ABD ile yapılacak daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak Lübnan'daki çatışmaların durdurulması konusunda ısrar etti. İsrail ise ABD-İran ateşkes anlaşmasına bağlı olmadığını belirtti.
