Trump ve Xi İran konusunda anlaştı..

6 dk okuma
Trump ve Xi İran konusunda anlaştı..

Hızlı Özet

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin'de Trump ile yaptığı görüşmede Tayvan konusunda sert sözler sarf ederek, meselenin "doğru şekilde ele alınmaması" halinde potansiyel "çatışmalar ve hatta savaşlar" yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray yetkilisi, ABD ve Çin, İran'In asla nükleer silaha sahip olmayacağı konusunda anlaştı" ifadelerini kullandı.Yetkili ayrıca, "Trump ve Şi Hürmüz Boğazı'nın açık kalması gerektiği konusunda hemfikir" dedi.

Xi, Pekin'de Trump ile yaptığı görüşmede Tayvan konusunda sert açıklamalarda bulundu.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin'de Trump ile yaptığı görüşmede Tayvan konusunda sert sözler sarf ederek, meselenin "doğru şekilde ele alınmaması" halinde potansiyel "çatışmalar ve hatta savaşlar" yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Zirve görüşmelerinde iki liderin, geçen yılki ticaret savaşının ardından ticari ilişkilerini istikrara kavuşturmayı hedefledikleri görülüyor. Ayrıca ABD'nin İran'la olan savaşıyla ilgili belirsizlikle de boğuşuyorlar. Ancak Tayvan sorunu büyük önem taşıyor.

Kapalı kapılar ardında gerçekleşen görüşme yaklaşık iki saat 15 dakika sürdü.

İkili daha sonra Pekin'in tarihi Cennet Tapınağı'nı ziyaret etti.

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile görüştü ve devlet yemeğine katıldı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve ABD Başkanı Trump, 14 Mayıs 2026'da Pekin'deki Cennet Tapınağı'nı ziyaretleri sırasında görülüyor.Brendan Smialowski - Havuz / Getty Images / Çin Havuzu

Gazeteciler Bay Trump'a görüşmelerin nasıl geçtiğini sordular ve o da görüşmelerin "harika" geçtiğini söyleyerek Çin'in güzel, inanılmaz bir yer olduğunu ekledi.

Hem Trump hem de Xi, Tayvan'ı görüşüp görüşmedikleri hakkındaki soruları geçiştirdi.

Ancak Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning'in X'te yayınladığı bir açıklamada  , Xi'nin Trump'a "Tayvan sorununun Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli konu olduğunu, doğru şekilde ele alınırsa ikili ilişkilerin genel istikrar kazanacağını, aksi takdirde iki ülke arasında çatışmalar hatta savaşlar yaşanacağını ve tüm ilişkilerin büyük tehlikeye gireceğini" vurguladığı belirtildi.

Paylaşımda, Xi'nin ayrıca Bay Trump'a "'Tayvan bağımsızlığı' ve Tayvan Boğazı'ndaki barışın ateş ve su kadar uzlaşmaz olduğunu, Tayvan Boğazı'nda barış ve istikrarın korunmasının Çin ve ABD arasındaki en büyük ortak payda olduğunu" söylediği belirtildi.

Devlet haber ajansı Xinhua'nın bildirdiğine göre, Xi ticaret konusunda daha olumlu bir yaklaşım sergileyerek , Trump'a "Çin-ABD ekonomik bağlarının karşılıklı olarak faydalı ve kazan-kazan niteliğinde olduğunu" söyledi.

Ajans, Xi'nin şu sözlerini aktardı: "Dün, ekonomi ve ticaret ekiplerimiz genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar elde etti. Bu, iki ülkenin halkı ve dünya için iyi bir haber. Gerçekler defalarca göstermiştir ki, ticaret savaşlarının kazananı yoktur."

Xinhua haber ajansına göre, "Anlaşmazlıkların ve sürtüşmelerin olduğu yerde, eşit şartlarda istişare tek doğru seçenektir" diyen Xi, "iki tarafın da birlikte büyük çaba sarf ederek oluşturdukları olumlu ivmeyi sürdürmeleri" çağrısında bulundu.

Gün, yerel saatle Perşembe sabahı veya ABD Doğu Kıyısı saatiyle Çarşamba gecesi geç saatlerde, Bay Trump ve Xi'nin Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nun önünde el sıkışmasıyla başladı. İki lider, bando takımının, askeri birliklerin geçit töreninin ve Amerikan ve Çin bayraklarını sallayan çocukların tezahüratlarının yer aldığı açılış töreninde sohbet etti. Toplantı salonunun içinde, Bay Trump ve Xi, ABD-Çin ilişkisi hakkında olumlu sözler sarf ettikten sonra gazeteciler dışarı çıkarıldı ve iki ülke arasındaki görüşmeler başladı. 

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile görüştü ve devlet yemeğine katıldı.

ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 14 Mayıs 2026'da Pekin'deki Halk Büyük Salonu'nda düzenlenen karşılama törenine katıldı.Alex Wong / Getty Images

Xi, tercüme edilen konuşmasında, "İstikrarlı bir ikili ilişki dünya için iyidir. Rakip değil, ortak olmalıyız" dedi.

Bay Trump, Xi ile olan kişisel ilişkisine vurgu yaparak onu bir arkadaş ve "harika bir lider" olarak nitelendirdi ve ikilinin her zaman anlaşmazlıklarını çözebildiklerini söyledi. Ayrıca ABD'nin Çin ile iş yapmaya istekli olduğunu da belirtti.

"Birlikte harika bir geleceğimiz olacak," dedi Bay Trump.

Bu, Amerikan ve Çin liderlerinin Ekim ayından bu yana ilk yüz yüze görüşmesi ve ABD Başkanı Trump'ın 2017'de Pekin'e yaptığı ziyaretten bu yana bir ABD başkanının Çin'e yaptığı ilk ziyaretti .

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile görüştü ve devlet yemeğine katıldı.

Başkan Trump, 14 Mayıs 2026'da Pekin'deki Halk Büyük Salonu'nda düzenlenen karşılama töreninde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile birlikte onur kıtasını denetliyor.Alex Wong / Getty Images

Bir yıldan biraz daha uzun bir süre önce, ABD-Çin ilişkileri çok daha çalkantılıydı. Başkan Trump'ın Çin ve diğer birçok ticaret ortağına uyguladığı yüksek gümrük vergileri, Pekin ile karşılıklı bir ticaret savaşına yol açarak iki ülkenin birbirlerinin mallarına uyguladığı gümük vergilerini kısa süreliğine %100'ün üzerine çıkarmasına neden oldu . Çin ve ABD ayrıca nadir toprak elementleri , yarı iletkenler , öğrenci vizeleri , fentanil öncü kimyasallarının sevkiyatı , Çin'den soya fasulyesi ithalatı ve diğer konularda da karşı karşıya geldi. 

O zamandan beri gerilimler azaldı; her iki ülke de gümrük vergilerini düşürdü ve Çin nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlamalarını durdurmayı kabul etti. ABD ve Çin'in daha kapsamlı bir ticaret anlaşmasına varıp varmayacağı belirsiz, ancak uzmanlar her iki tarafın da geçen yılki ticaret savaşının tekrarını istemediğine ve her iki tarafın da istikrar aradığına inanıyor.

Trump yönetimi, ABD'nin nadir toprak elementlerine erişimini korumayı ve Amerikan şirketlerinin Çin pazarına gıda ve diğer malları ihraç etmesine izin vermeyi amaçlıyor ; bu konular bu haftaki Trump-Xi görüşmelerinde gündeme gelebilir. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer de bu anlaşmaları koordine etmek için bir ABD-Çin "Ticaret Kurulu" kurulması fikrini ortaya attı .

Trump, Salı günü Pekin'e hareket etmeden önce gazetecilere yaptığı açıklamada, "Başkan Xi ile birçok farklı konuda görüşeceğiz. Her şeyden önemlisi ticaret konusu olacak" dedi.

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Xi ile görüştü ve devlet yemeğine katıldı.

ABD heyetinden Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Çin Büyükelçisi David Perdue ve çeşitli sektörlerden CEO'lar, 14 Mayıs'ta Pekin'de düzenlenen karşılama töreni öncesinde bir araya geldi.Alex Wong / Getty Images

ABD'li birçok yönetici de Çin'e seyahat etmeye davet edildi. Tesla CEO'su Elon Musk, Nvidia CEO'su Jensen Huang ve görevden ayrılan Apple CEO'su Tim Cook gibi isimler, Perşembe günü Halk Büyük Salonu'nda düzenlenen karşılama töreninde, ABD heyetinde Trump yönetimi yetkilileriyle birlikte hazır bulundular. Çin, birçok şirket için önemli bir pazar olup, NvidiaÇin'e daha gelişmiş çipler satmayı hedefliyor .

Devlet televizyonu CCTV'nin bildirdiğine göre, CEO'lar Büyük Salon'da Xi ile görüştü ve Xinhua haber ajansı, Xi'nin onlara Çin'in kapılarının daha da açılacağını ve ABD şirketlerinin ülkede daha geniş fırsatlara sahip olacağına inandığını söylediğini aktardı.

Trump Salı günü yaptığı açıklamada, zirve sırasında Xi'den Çin'i "açmasını" isteyeceğini söylemişti.

Huang ve Musk, toplantı salonundan ayrılırken gazetecilere görüşmelerin iyi geçtiğini söylediler; Musk "birçok olumlu şeyin" başarıldığını belirtti. Cook ise gazetecilere barış işareti ve başparmak işareti yaptı.

ABD'nin İran'la olan savaşı da görüşmelerin üzerinde bir gölge gibi duruyordu, ancak Trump bunun ticaret kadar gündeme gelmesini beklemediğini söylemişti. Trump, İran'la bir anlaşma arayışında, ancak her iki ülke de Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol için mücadele ederken görüşmeler tıkanmış görünüyor. Trump bu hafta, ABD-İran arasındaki doğrudan çatışmayı durduran Nisan ayı başlarındaki ateşkesin "yaşam desteğinde" olduğunu söyledi.

Bazı uzmanlar, ABD'nin Ortadoğu'ya odaklanmasının ( İran'da kullandığı mühimmat da dahil olmak üzere ) Çin ile olası bir çatışmaya hazırlanmayı daha da zorlaştırabileceğini savunuyor.

Aynı zamanda Çin, Orta Doğu'dan büyük miktarda petrol ithal ediyor ve dünyanın en büyük İran petrolü alıcısı konumunda ; bu da Çin'in savaşın küresel petrol ticareti üzerindeki vahim etkilerine karşı hassas olduğu ve İran ekonomisini desteklemede kilit rol oynadığı anlamına geliyor.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fox News'te yaptığı açıklamada, bu hafta Çinli yetkililerle yapılacak görüşmelerde İran konusunun gündeme geleceğini beklediğini ve "İran'a verilecek herhangi bir desteğin ilişkilerimiz için açıkça zararlı olacağını" belirtti. Rubio, Çin'in İran çatışmasının petrol sevkiyatları üzerindeki etkilerinin çözülmesinde çıkarı olduğunu ve "onları daha aktif bir rol oynamaya ikna etmeyi umduklarını" savundu.

Tayvan da uzun süredir devam eden bir sorun. Çin Halk Cumhuriyeti uzun zamandır Tayvan'la yeniden bütünleşme niyetinde olduğunu söylüyor ve ayrılıkçı bir eyalet olarak gördüğü Tayvan'ı ele geçirmek için güç kullanma olasılığını da dışlamıyor. ABD, Tayvan'a milyarlarca dolar askeri destek sağladı ve statükoda tek taraflı herhangi bir değişikliğe karşı olduğunu belirtti; ancak ABD'nin uzun süredir devam eden bir politikası da Çin ile bir savaşta Tayvan'ı savunup savunmayacağı konusunda açıklama yapmaktan kaçınmaktır.

Bu arada, dünyanın en gelişmiş yarı iletkenlerinin büyük çoğunluğunu üreten bir demokrasi olan Tayvan'da bazı kişiler , uzmanlara göre, Trump'ın Çin ile anlaşmalar arayışı içinde olması nedeniyle ABD'nin adaya verdiği desteğin müzakereye açık hale gelebileceğinden endişe duyuyor.

Kaynak:cbsnews.com
Bu haber 12670 kez görüntülendi.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR