Ankara'ya ayak basar basmaz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelecek olan ABD Başkanı Donald Trump'ın, 7 yıllık F-35 yasağını tamamen bitirecek ve Türk tarafını çok mutlu edecek dev bir askeri jest sunmaya hazırlandığı öne sürüldü.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin ev sahipliğinde kapılarını açan tarihi NATO Zirvesi için liderler başkente ulaşırken, tüm dünyanın gözü ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşecek kritik baş başa görüşmeye çevrildi.
ABD merkezli The New York Times (NYT) Tyler Pager ve David E. Sanger imzalı kulis haberine göre, transatlantik ittifakının en kritik eşiğinde Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a askeri ilişkilerde yeni bir çağ başlatacak ve Türk tarafını "çok mutlu edecek" dev bir F-35 jesti sunmaya hazırlanıyor.
7 YILLIK YASAK ANKARA'DA TARİH OLUYOR: "BUNU HALLEDECEĞİZ"
New York Times'ın Beyaz Saray ve ulusal güvenlik kaynaklarından aktardığı bilgilere göre, salı günü Ankara'ya ayak basar basmaz Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya gelecek olan Donald Trump, Türkiye'nin F-35 gizli savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesine ve askeri ambargoların kaldırılmasına hazır olduğunu bizzat iletecek. . Oval Ofis’te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede F-35 sorusuna cevap veren Trump’ın, Erdoğan’a onu çok mutlu edecek bir hediye getireceğini alenen söylediği hatırlatılan haberde, Başkan Yardımcısı JD Vance’in şu sözlerine yer verildi:
"Savunma Bakanımız Pete Hegseth ve tüm ekip şu anda bu konuyu titizlikle inceliyor. Yönetimimiz Amerikan yasalarına tam uyum sağlayarak bu süreci tamamlamak istiyor. Başkan Trump bizden bizzat bu yolu bulmamız için talimat verdi. Süreci başlatmak adına iki lider arasında zirvede resmi bir mektup alışverişi gerçekleşebilir."
KONGRE BARİKATINI AŞACAK FORMÜL: S-400 KRİZİNE AKILCI ÇÖZÜM
Türkiye, müttefiklik hukuku gereği ve taktik nükleer silahların depolandığı Amerikan üslerine ev sahipliği yapması yönüyle ittifakın en büyük ikinci ordusu olarak F-35 programındaki haklı yerini geri almak için yıllardır yoğun bir diplomasi yürütüyordu. ABD tarafında F-35 satışını yasal olarak engelleyen 2020 tarihli Kongre yasasını aşmak için Beyaz Saray kurmaylarının perde arkasında hararetli bir formül üzerinde çalıştığı ileri sürüldü. Üst düzey yönetim yetkililerine göre, Washington ve Ankara arasındaki askeri çıkmazı tamamen sonlandıracak formüller arasında; S-400 hava savunma sistemlerinin kilit parçalarının sökülerek çalışmaz hale getirilmesi ya da müttefik haklarına zarar vermeyecek şekilde üçüncü bir tarafa devredilmesi masada bulunuyor. Bugüne kadar parası ödenmesine rağmen teslim edilmeyen ve ABD depolarında bekletilen Türk F-35 jetlerinin kaderi bu zirveyle netleşiyor.
NETANYAHU’DAN AMERİKAN TELEVİZYONUNDA ÇARESİZ ÇIRPINIŞ
Türkiye'nin Washington ekseninde elde ettiği büyük diplomatik ve askeri başarı, başta İsrail olmak üzere bölgesel rakiplerinde büyük bir panik dalgasına yol açtı. Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşünü engellemek için Washington'da yoğun kulis yapan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Amerikan Fox & Friends programına canlı bağlanarak çaresizliğini şöyle aktardı:
"Türkiye harika bir ülke, ancak ülkeyi, İsrail’in yok edilmesini açıkça savunan bir adam yönetiyor. Kıbrıs’ın yarısını askeri olarak elinde tutuyor, bir başka NATO üyesi olan Yunanistan’ı tehdit ediyor ve Kudüs’ü fethetmekten açıkça bahsediyor. Bu uçakların verilmesi stratejik bir hatadır."
Netanyahu’nun bu sert çıkışlarına ve Idaho Senatörü Jim Risch gibi bazı Cumhuriyetçilerin şüpheci yaklaşımlarına rağmen Trump’ın, Erdoğan ile kurduğu güçlü liderlik ilişkisi sayesinde Kongre barikatını aşmakta kararlı olduğuna vurgu yapıldı.
"ERDOĞAN DAVET ETMESEYDİ BU ZİRVEYE ASLA GELMEZDİM"
Zirvenin Ankara'da düzenlenmesi ve ev sahibinin Türkiye olması Trump’ın seyahat kararında birincil etken olmuştu. Washington’dan hareket etmeden önce Oval Ofis’te müttefiklerin askeri harcamalarını eleştiren Trump, bu yılki zirveye yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bizzat ev sahipliği yapması ve kendisini özel olarak davet etmesi nedeniyle katılım sağladığını ifade etti.
Zirve programı kapsamında Çarşamba günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de kritik bir ikili görüşme yapacak olan Trump, dünya liderlerine hitap ettikten sonra Türkiye'den ayrılmadan önce geniş kapsamlı bir basın toplantısı düzenleyecek.
F-35 TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİYDİ?
Resmi adı "F-35 Lightning II" olan beşinci nesil çok amaçlı savaş uçağı, birçok savunma uzmanına göre Türkiye'nin uzun vadeli hava savunma planlamasında kritik bir öneme sahipti. Radardaki düşük görünürlüğü (hayalet uçak özelliği), gelişmiş sensör entegrasyonu, ağ destekli harekat kabiliyeti ve tek bir gövdede farklı muharebe görevlerini yerine getirebilme kapasitesi sayesinde F-35, modern savaş ortamında ordulara muazzam avantajlar sunuyor.
Türkiye, F-35 programından haksız şekilde çıkarılmasının ardından hava kuvvetlerinin operasyonel gücünü korumak adına çok yönlü bir stratejiye yöneldi. Bu süreçte ağırlıklı olarak ABD'den yeni nesil F-16 tedarikine ve modernizasyonuna ağırlık verilirken, diğer yandan yerli ve milli beşinci nesil muharip uçak projesi KAAN'ın geliştirilme sürecine devasa bir hız kazandırıldı. Ankara, bu hamlelerin yanı sıra hava filosunu güçlendirmek için Eurofighter Typhoon gibi güçlü alternatif savaş uçağı seçeneklerini de eş zamanlı olarak yakından değerlendirmeye devam etti.
