Türkiye, ABD'nin F-35'ler için S-400 teklifini reddetti ve Washington ile başka bir anlaşma arayışına girdi
ABD, Türkiye'ye F-35 programına geri dönmesi karşılığında Rus S-400 füze sistemlerini teslim etmesini veya bunları İncirlik Hava Üssü'nde ABD gözetimine vermesini önerdi
Türk medyası Salı günü Yunan haberlerini doğruladı ; ABD, Türkiye'nin Rus S-400 füze sistemlerini teslim etmesini veya bunları İncirlik Hava Üssü'nde ABD gözetimine almasını, karşılığında F-35 savaş uçağı programına yeniden katılmasını ve yaptırımları kaldırmasını önerdi. Ancak Ankara'nın teklifi reddettiği bildirildi.
Halk TV ve Hürriyet gibi Türk yayın kuruluşları, Türkiye'nin bu teklifi reddettiğini, ancak Washington'ın şartlarını yumuşatmaya başladığını bildirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York'taki BM Genel Kurulu için ABD'ye yaptığı ziyarette, CAATSA (Amerika'nın Hasımlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) kapsamında ABD yaptırımlarıyla ilgili tartışmaları yeniden canlandırdı. Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu hafta başında yaptığı açıklamada, her iki tarafın da Türkiye'nin S-400 sistemleriyle ilgili olarak "yaratıcı bir çözüm" üzerinde çalıştığını belirtti.
Kathimerini'nin haberine göre , ABD'li yetkililer, Türkiye'nin S-400 sistemlerini teslim etmesini veya İncirlik Hava Üssü'nde Amerikan kontrolüne vermesini önererek, devam eden krizin çözümüne yönelik bir adım attı.
Bu gelişmeler, hükümet yetkililerinin Türkiye'nin F-35 programına olası yeniden girişinin bölgesel güç dengesini değiştirebileceğinden endişe ettiği Yunanistan'da endişeye yol açtı. Başbakan Kyriakos Mitsotakis, 5 Eylül'de yaptığı bir toplantıda bu endişeleri ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile dile getirdi.
Türkiye ilk olarak F-35 programına 2002 yılında katılmış ve ilk jetlerini 2018 yılında teslim almıştı. Ancak Ankara'nın 2019 yılında Rus yapımı S-400 füze savunma sistemini satın almasının ardından ABD, Türkiye'yi F-35 programından çıkarmış ve halihazırda satın alınmış olanlar da dahil olmak üzere jetlerin teslimatını durdurmuştu.
Yunan haberine yanıt olarak Hürriyet , Türkiye'nin yakın zamanda ABD yetkilileriyle üst düzey toplantılarda 25 taleplik bir liste sunduğunu belirtti. Türkiye'nin temel taleplerinden biri, Rusya da dahil olmak üzere ABD'nin rakipleriyle ilişki kuran ülkeleri hedef alan CAATSA kapsamında uygulanan yaptırımların kaldırılmasıdır.
Türk gazetesi, Ankara'nın ABD'nin S-400 sistemlerini İncirlik'te veya başka bir yerde Amerikan kontrolüne verme teklifini sürekli olarak reddettiğini yineledi. Ankara, Rus sistemlerinin yabancı gözetim olmadan Türk kontrolü altında kalacağı konusunda kararlılığını sürdürdü.
Hürriyet ayrıca devam eden görüşmeleri Rusya'ya karşı yaptırımlar konusunda daha geniş ABD-Türkiye iş birliğine bağladı. Mart ayından bu yana, her iki taraf da yaptırımları duyurmadan önce koordine etmeyi kabul etti ve bu da Türkiye'nin ekonomisi üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirmek için zamana sahip olmasını sağladı. Bu koordinasyon, Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasıyla ilgili devam eden tartışmaların bir parçasıdır.
Türkiye, F-35 uçakları için 1,4 milyar dolar ödediğini ve bunların teslim edilmediğini defalarca dile getirmişti. Bu durum, Ankara ile Washington arasındaki ilişkilerin yıllardır gerginleşmesine neden olan uzun süredir devam eden bir sorundu.
Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından, ABD-Türkiye ilişkileri, özellikle NATO genişlemesi konusunda bazı iyileşmeler gördü. Bu yenilenen bağların bir parçası olarak, ABD, Türkiye'ye yeni F-16 jetleri satma ve yaklaşık 80 mevcut uçağı yükseltme anlaşmasını onayladı. Anlaşma Kongre'den geçmiş olsa da, nihai onaylar hala bekleniyor.
