ABD’deki hükümet kapanması, milyonlarca federal çalışanı ve askeri maaşlarını etkiledi. Kapanma uzadıkça, uçuş iptalleri, borç artışı ve kamu hizmetlerindeki aksamalar da derinleşiyor.
ABD’deki hükümetin kapanması yakın zamanda sona erecek gibi görünmüyor.
Ülke tarihinin en uzun ikinci bütçe krizi haline gelen kapanma nedeniyle birçok federal çalışan, cuma günü (24.10.2025) ilk tam maaşlarını alamadı.
KAPANMA GENİŞ KİTLELERİ VURDU
Geçtiğimiz hafta, Beyaz Saray’ın yönettiği resmi bir sosyal medya hesabı, kapanmanın ekim ayı enflasyon verilerinin açıklanmasını engelleyeceğini duyurdu. Açıklamada, "Saha çalışması yapılamıyor, bu da kritik verilerden mahrum kalmamız anlamına geliyor. Ekonomik sonuçlar yıkıcı olabilir" ifadeleri yer aldı.
Eylül ayı enflasyon verisi gecikmeli olarak açıklandı ve beklentilerin altında kaldı. Ancak kapanmanın etkileri bununla sınırlı değil. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrolörlerinin "öfkeli" olduğunu ve güvenlik endişeleri nedeniyle uçuş iptallerinin artabileceğini söyledi.
Bakan Duffy, "Uçuşunuzun zamanında kalkacağını garanti edemem" dedi. Hava trafik kontrolörleri salı günü ilk tam maaşlarını da kaçıracak. Yasalara göre federal çalışanlar kapanma sonrası maaşlarını topluca alacak, ancak bunun ne zaman olacağı belirsiz.
Krizin derinleştiği tarihlerden biri 1 Kasım. Bu tarihte, ABD ordusundaki aktif personel de ilk maaşlarını alamayacak.
MAAŞLAR NE ZAMAN ALINACAK?
ABD Başkanı Trump, askerlerin maaşlarına destek için 130 milyon dolarlık bir bağışı kabul ettiğini açıkladı. New York Times, bağışı yapan kişinin milyarder Timothy Mellon olduğunu yazdı. Ancak bu tutar, 1,3 milyon aktif asker için gereken maaşların yalnızca küçük bir kısmını karşılıyor.
Aynı tarihte, Sağlık Sigortası (ACA) açık kayıt dönemi de başlıyor. Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını talep ederken, bu konu bütçe krizinin merkezinde yer alıyor.
Kapanmanın etkilediği bir diğer alan ise gıda yardımı. Tarım Bakanlığı (USDA), Gıda Yardımı Programı (SNAP) için kullanılabilecek 5 milyar dolarlık acil durum fonunun devreye sokulmayacağını açıkladı. Bu karar, kasım ayı itibarıyla 41 milyondan fazla Amerikalının gıda yardımını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olacak.
HAVAALANLARINDA KISA SÜRELİ GECİKMELER
Reuters’a göre, USDA bu fonların "yasal olarak mevcut olmadığını" belirtti. Virginia, kendi fonlarını kullanabilmek için olağanüstü hâl ilan etti. Ancak birçok eyalet, gıda bankalarının artan talebi karşılayamayacağını bildiriyor.
Aynı zamanda, kapanma nedeniyle havaalanlarında gecikmeler de artıyor. Sadece perşembe günü ABD genelinde 6 binden fazla uçuş ertelendi. Federal Havacılık İdaresi (FAA), kontrolör eksikliğinin bu sorunun başlıca nedeni olduğunu açıkladı.
Diğer yandan, ABD’nin ulusal borcu da rekor seviyeye çıktı. Hazine Bakanlığı verilerine göre, ülkenin toplam borcu 38 trilyon doları aşarak tarihî bir zirveye ulaştı. Uzmanlar, kapanmaların ekonomik faaliyeti yavaşlatarak borç birikimini daha da hızlandırdığını belirtiyor.
Otel zinciri Hilton’un CEO’su Christopher Nassetta ise kapanmanın seyahat sektörünü de vurduğunu söyledi. Federal çalışanların seyahatlerinin durması nedeniyle dördüncü çeyrek için beklentilerini aşağı yönlü revize ettiklerini belirtti.
