Carnegie Mellon, Oxford ve MIT gibi prestijli üniversitelerden araştırmacıların öncülüğünde yapılan bir çalışma, yapay zeka teknolojisinin kullanımının "bilişsel maliyeti" hakkında şaşırtıcı bulgular ortaya koydu.
Yeni bir araştırma, yapay zekâya kısa bir süre, hatta 10 dakikadan fazla olmamak üzere, güvenmenin insan bilişsel yeteneklerini ve problem çözme becerilerini zayıflatabileceğini ortaya koydu.
Çalışma sırasında araştırmacılar katılımcıları iki gruba ayırdı ve onlardan kesirlerle ilgili matematik problemlerini çözmelerini istedi. Birinci grup herhangi bir yardım almadan çalışırken, ikinci gruba son üç problemi çözmeleri için on dakika boyunca yapay zekâ asistanına erişim sağlandı, ardından bu erişim geri çekildi.
Beklendiği gibi, yapay zekayı kullanan grup, yardım aşamasında sorunları çözmede daha iyi performans gösterdi. Ancak, teknoloji geri çekildikten sonra sürpriz yaşandı. Performansları keskin bir şekilde düştü ve çözüm oranları, yapay zekayı hiç kullanmayan gruba göre %20 daha düşük oldu.
Dahası, yapay zekaya erişimini kaybeden katılımcıların, yapay zekayı hiç kullanmayanlara göre soruları atlama olasılıkları iki kat daha fazlaydı.
Çalışma sadece matematikle sınırlı kalmadı; araştırmacılar okuma anlama becerisini test etmek için deneyi tekrarladılar ve benzer sonuçlar elde ettiler; ancak yapay zekâ desteğinin, matematik testinde olduğu gibi başlangıçta performansı iyileştirmediği görüldü.
Ancak araştırmacılar önemli bir şey fark ettiler: Katılımcıların yapay zekayı nasıl kullandıkları belirleyici faktördü. Sonuçlar, yapay zekadan yardım alanların %61'inin doğrudan yapay zekadan çözüm istediğini ve bu kişilerin daha sonra performanslarında keskin bir düşüş yaşadığını ortaya koydu.
Yapay zekayı yalnızca ipucu veya açıklama almak için kullanan, hazır bir çözüm talep etmeyen kişilerde problem çözme yeteneklerinde aynı düşüş yaşanmadı.
Araştırmacılar çalışmalarında şu ifadeye yer veriyor: "Yapay zekâ ile sadece 10 ila 15 dakikalık etkileşim bile, yaşam boyu öğrenmenin iki temel yeteneği olan bağımsız performans ve azim üzerinde önemli bir bozulmaya neden olabilir." Şunu da ekliyorlar: "Kısa süreli maruz kalma bile bu kadar belirgin bir aşınmaya yol açıyorsa, aylarca veya yıllarca günlük yapay zekâ kullanımının kümülatif etkileri çok büyük ve geri döndürülmesi zor olabilir."
Eleştirmenler, insanların hesap makineleri, GPS navigasyon sistemleri ve akıllı telefonlar gibi düşünme biçimlerini değiştiren icatlara zaten uyum sağladığını ve bu araçların hiçbirinin "bunama krizi"ne neden olmakla suçlanmadığını söylüyor.
Ancak araştırmacılar, günümüz yapay zekasını diğerlerinden ayıran şeyin "yeni bir tür bilişsel iskele" olması olduğunu vurguluyor; yani her şeyi çözen, nadiren yardım etmeyi reddeden ve anında yanıtlar sağlayan bir sistem olduğunu ve bunun da onu önceki teknolojilerden farklı kıldığını belirtiyorlar.
Bu çalışma yapay zekâyı terk etme çağrısı değil, aksine onu akıllıca kullanma çağrısıdır: ondan hazır çözümler beklemeyin, onu ipuçları veya açıklamalar sağlayan bir araç olarak kullanın ve kendi muhakeme ve problem çözme becerilerinize güvenin. Aksi takdirde, uzun vadede zihinsel yetenekleriniz açısından ağır bir bedel ödeyebilirsiniz.
Kaynak: New York Post
