Ermenistan "Rusya'nın NATO'su" olarak anılan örgütten çıkıyor
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'nden çıkacağını açıkladı.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin "Rusya'nın NATO'su" olarak kabul edilen ve Moskova liderliğindeki bir güvenlik ittifakı olan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'nden (KGAÖ) çekileceğini açıkladı.
Çarşamba günü parlamentoda bir muhalefet milletvekilinin sorusu üzerine milletvekillerine seslenen Paşiyan, KGAÖ'den çıkacaklarını ifade ederek, asıl meselenin örgütten çıkıp çıkmayacakları değil "ne zaman çıkacakları" olduğunu ifade etti.
Ermenistan lideri Paşinyan'un son dönemde Rusya ile ilişkilerini kopararak Batı ve Türkiye ile daha yakın ilişkiler kurma arayışında olduğu dikkat çekiyor.
Paşinyan bir süre önce de KGAÖ'ye katılımını dondurduğunu açıklamıştı.
KGAÖ nedir?
Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) 7 Ekim 2002 tarihinde Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Belarus ve Ermenistan ortaklığında kuruldu.
Söz konusu askeri ittifakın temelleri, 15 Mayıs 1992 tarihinde Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te imzalanan antlaşma ile atıldı. Esasen bu örgüt, daha önce Rusya'nın silahlı kuvvetlerinin kuruluşu sırasında yayınladığı bildiride fikri zeminini oluşturmuştu.
Antlaşmanın taraf ülkelerinden Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan'ın devlet başkanları 7 Ekim 2002 tarihinde, bu antlaşmayı bir askeri örgüte dönüştürdü.
NATO benzeri bir teorik anlayışla inşa edilen örgütün üyeleri, üye ülkelere gerçekleştirilecek bir saldırının tüm ülkelere gerçekleştirilmiş sayılacağını, üyelerin başka askeri ittifaklara dahil olamayacağını taahhüt etti. Örgütün tamamı eski Sovyet ülkelerinden oluşurken, son yıllarda İran'ın da örgüte üye olabileceği değerlendirilmektedir. Sırbistan da örgütte gözlemci olarak yer almaktadır.
Tarihçe
Sovyetler Birliği sonrası oluşan Bağımsız Devletler Topluluğu çerçevesinde kurulan örgüt için önemli tarihi adımlar şunlardır:
- 15 Mayıs 1992 tarihinde Taşkent’te Kolektif Güvenlik Antlaşması imzalandı
- 24 Eylül 1993 tarihinde Azerbaycan antlaşmayı imzaladı
- 9 Aralık 1993 tarihinde Gürcistan antlaşmayı imzaladı
- 31 Aralık 1993 tarihinde Belarus antlaşmayı imzaladı
- Antlaşma, 20 Nisan 1994 tarihinde yürürlüğe girdi, 1 Kasım 1995 tarihinde BM sekreterliğince kaydedildi.
- Uzatılmadığı sürece 5 yıllık olan antlaşmayı Azerbaycan, Gürcistan ve Özbekistan antlaşmayı yenilememiş ve ittifaktan çekilmiştir.
Örgütün işleyişi
Örgüte bağlı organlar arasında Sekreterlik, Kolektif Güvenlik Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Savunma Bakanları Konseyi ve Güvenlik Konseyi Sekreterleri Komitesi bulunmaktadır.
Örgütün amaç ve görevleri arasında "uluslararası terörizmle ve diğer geleneksel olmayan tehditlerle mücadele" bulunmaktadır.
Genel olarak örgüte dair yapılan değerlendirmelerde, KGAÖ'nün temel gayesinin, Rusya'nın eski Sovyet dünyasındaki askeri etkisini sürdürmek, aynı zamanda Orta Asya ülkelerini yerel ve Afganistan üzerinden gelen "cihat yanlısı tehditlere" karşı korumak olduğu belirtilmektedir.
