Bakanlık açıkladı! Irak Türkiye'ye tazminat ödeyecek!
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye ile Irak arasında Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Merkezi (ICC) nezdinde görülen dava hakkında Irak’ın tahkim davasını kazandığı haberlerine ilişkin açıklama yaptı. Bakanlık, hakem heyetinin Irak’ın ihlaller sebebiyle Türkiye’ye tazminat ödemesine hükmettiğini bildirdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye ile Irak arasında Paris merkezli Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Merkezi (ICC) nezdinde görülen dava hakkında Irak'ın tahkim davasını kazandığı haberlerinden sonra kamuoyunu bilgilendirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:
"Bu dava aslında, Irak Merkezi Hükümeti ile yine Irak'ın anayasal bir birimi olan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi arasında yıllardır süregelen petrol yönetim hakkı uyuşmazlığının bir yansımasıdır. Ülkemiz, Irak'ın birliğine ve toprak bütünlüğüne her zaman saygı göstermiş, hem Irak'ın hem de bölgenin politik ve ekonomik istikrarı için çaba sarf etmiştir.
Türkiye birçok uluslararası enerji projesinin önemli bir paydaşı olarak her zaman sorumluluklarının bilincinde hareket etmiştir. Ülkemiz, bölgede yaşanan bütün istikrarsızlıklara rağmen 1973 yılından beri Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı Sistemini çalışır durumda tutmak için milyarlarca dolarlık harcama yapmış ve küresel petrol piyasalarında istikrarın korunması için gereken katkıyı sağlamıştır.
Söz konusu anlaşmazlığın dostane çözümü için hem taraflarla hem de ilgili ülkelerle yoğun bir diplomasi yürütmüştür.
Davanın gelinen bu aşamasında hakem heyeti, Irak'ın beş talebinden dördünü reddetmiştir. Ülkemizin taleplerinin ise büyük çoğunluğunu kabul ederek Irak'ın bu ihlaller sebebiyle Türkiye'ye tazminat ödemesine hükmetmiştir.
Türkiye, her zamanki gibi uluslararası hukukun gereğini yerine getirmeye ve anlaşmazlığın asıl tarafları arasında kalıcı çözüme ulaştırılması için her türlü katkıyı sağlamaya hazırdır."
Süreç uzarsa Kürdistan Bölgesi ve Irak zarar eder
Kürdistan Bölgesi faaliyet gösteren Gulf Keystone Petroleum, Genel Energy ve DNO, Ceylan limanı üzerinden ihracatının askıya alınmasının ardından, üretilen petrolü geçici bir süreliğine depolayacaklarını duyurdu. Ancak şirketler, bunun da geçici bir tedbir olduğuna dikkati çekti.
Uzmanlara göre, Kürdistan Bölgesi petrolünün fiyatı Brend petrolün fiyatından 15-18 dolar daha ucuz. Petrolün varil fiyatı 60 dolardan bile hesaplandığında günde 400 bin varil petrol 24 milyon dolara, ayda 720 milyon dolara tekabül ediyor.
Uzmanlar, petrol ihracatının durmasının hem Irak ve hem de Kürdistan Bölgesi'ne mali açıdan büyük zarar getireceğini vurguluyor ve Erbil ile Bağdat arasında yeni bir anlaşmanın kaçınılmaz olduğuna dikkati çekiyor.
Kürdistan Bölgesi’nin petrol ticaretini etkiler
Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Kürdistan Bölgesi Petrol ve Gaz Yasasını 15 Şubat 2022'de anayasaya aykırı bularak petrol ürünlerinin Bağdat yönetimine teslim edilmesi yönündeki karar almıştı. Kürdistan Bölgesi yönetimi ise kararı kınayarak, "verilen siyasi hükmün çözüme hizmet etmediği” yanıtını vermişti.
Irak mahkemesinin söz konusu kararını hatırlatan Erbil Kürdistan Üniversitesi’nden Yerevan Said, “Tahkimin kararı uluslararası arenada Kürdistan Bölgesi’nin meşru petrol ticaretini tehlikeye atıyor. Bu durum Kürdistan’dan petrol alan ve petrol üreten şirketleri de etkileyecektir” dedi.
Bağdat’ın adım adım Kürdistan Bölgesi’nin statüsünü zayıflatmaya yönelik adımlar attığını vurgulayan Yerevan Said, “Bundan sonra Kürt diplomasisi nasıl işleyecek? Başta ABD olmak üzere, Avrupalı ve diğer dostlarla daha iyi bir diplomasi ve lobi çalışmasına ihtiyacımız var. Unutmayalım ki henüz hidrokarbon konusunda Bağdat ile Erbil arasında bir anlaşma olmadı” diye konuştu.
Yerevan Said, Erbil ile Bağdat arasında bir anlaşma olmadan bundan sonra uluslararası şirketlerin Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet yürütmeye ikna etmenin zor olacağını söyledi.
