BAHİR YILDIRIM
ADANA - Kafkaslar'ın en savaşçı ve mücadeleci topluluğu olarak bilinen Çeçenler, Ruslar'la asırlardır savaşıyor.
1990 yıllında SSCB'ye bağlı cumhuriyetler bir bir egemenlik ve bağımsızlıklarını ilan ederken Çeçenistan da bu ülkelere dahil oldu. Kendilerinden önce bağımsızlığını ilan eden cumhuriyetlere karşı güç kullanmayı kabul etmeyen Kızıl Ordu'nun ilk Müslüman Tümen Komutanı Tümgeneral Cahar Dudayev, görevinden istifa ederek seçimle Çeçenistan Devlet Başkanlığı görevini üstlendi. Dudayev önderliğinde gelişen bağımsızlık hareketleri, onun suikastla ortadan kaldırılmasından sonra da hızını kesmedi. Ruslar'ın güçlü ordusu karşısında hiç bir zaman eşit şartlara kavuşamayan Çeçenler, özellikle rehine eylemleri ile dünya kamuoyunun gündemini meşgul etti.
İşte Çeçenler'in çeşitli tarihlerde gerçekleştirdikleri rehine eylemleri:
- Aralık 1993: Rostov-on-Don bölgesinde silahlı 4 kişi, bir okulda rehin aldıkları öğrencileri helikopterle kaçırdılar ancak Rus güçleri, Mohaçkale'de eylemcileri yakalayıp rehineleri kurtardı.
- Mayıs 1994: Yine 4 Çeçen, Vladikavkaz'dan Stavropol kentine giden okul otobüsünü kaçırdı. Eylemciler, 4 rehineyle birlikte helikopterle Çeçenistan'daki Bachayurt bölgesine geldi. Rus güçleri yine rehineleri kurtardı.
- Haziran 1994: Silahlı 3 kişi, Mineralnye Vody yakınında bir otobüs dolusu yolcuyu rehin aldı, fidye ve bir helikopter istedi. Rehineler polis tarafından kurtarılırken, fidye ile kaçtıkları öne sürülen eylemciler yakalandı.
- Temmuz 1994: Silahlı 4 kişi, bir otobüsteki 40 yolcuyu rehin alarak, para ve helikopter talebinde bulundu. Çeçen eylemciler, Mineralnye Vody kentinden fidye ve bazı kişileri yanlarına alarak kaçarken operasyon düzenlendi. Helikoptere düzenlenen baskında 4 rehine ve 1 eylemci öldü.
- Ekim 1994: Bir Çeçen eylemci, Mohaçkale'de 22 yolcu ve 5 kişilik mürettebatın bulunduğu bir uçağı ele geçirdi. Yolcuların çoğunu serbest bırakan eylemci, Rus askeri tarafından operasyon başlatılınca kendini havaya uçurdu.
- Haziran 1995: Çeçenler, Budennovsk kentindeki 4 katlı bir hastaneye baskın düzenleyip yüzlerce kişiyi rehin aldı. Ruslar'ın başarısız operasyonu sonucu yüz kadar rehine hayatını kaybetti. 5 gün süren eylemde rehinelerin serbest bırakılması karşılığında eylemcilerin kentten otobüs konvoyu ile ayrılmalarına izin verildi.
- Eylül 1995: Mohaçkale'de otobüsteki yolcuları rehin alan isyancı Çeçen gruba karşı Rus komandoları operasyon düzenledi; 18 rehine kurtarılırken 2 eylemci yakalandı.
- Ocak 1996: Dağıstan Cumhuriyeti'nde bazı kişileri rehin alan silahlı bir grup, Çeçenistan'ın hemen dışındaki Pervomaiskoye köyüne geçti. Rus güçlerinin operasyonunda birçok Çeçen kaçmayı başarırken, çok sayıda kişi hayatını kaybetti.
- Ocak 1996: Muhammet Tokcan isimli Çeçen asıllı eylemcinin başını çektiği bir grup, Rusya'nın Çeçenistan'a uyguladığı politikayı protesto etmek amacıyla 17 Ocak 1996 tarihinde, Trabzon'dan Rusya'nın Soçi Limanı'na giden Avrasya feribotunu, içindeki yolcu ve mürettebatla birlikte kaçırdı. Tokcan ve adamları, 72 saat süren direnişin ardından güvenlik güçlerine teslim oldu.
- Mart 1996: Çeçen isyancılar, Çeçenistan'ın başkenti Grozni'de 84 inşaat işçisini bir süre rehin aldı.
- Eylül 1996: Bir Çeçen, bir otobüsteki yolcuları rehin aldı. Ancak hiçbir rehineye zarar vermeden kaçmayı başardı.
- Nisan 1997: Dağıstan Cumhuriyeti'nde havaalanında bir kişi, 26 yolcusu bulunan otobüsü ele geçirdi. Rehineleri serbest bırakan eylemci tutuklandı.
- Haziran 1998: Kuzey Osetya bölgesinde silahlı kişiler, İnguşetya bölgesinden Mineralnye Vody kentine giden otobüsteki yolcuları rehin alıp sonra serbest bıraktı.
- Eylül 2000: Karadeniz kıyısındaki Lazarevskoye kentinde, 4 kişiyi rehin alan 3 Çeçen, cezaevlerindeki bütün Çeçenlerin serbest bırakılmasını ve 30 milyon dolar fidye talep etti. Eylem, rehinelerin serbest bırakılmasıyla sona erdi.
- Nisan 2001: 23 Nisan'da İstanbul'daki Swissotel'i basan bir grup Çeçen, otel müşterilerini rehin aldı. Yaklaşık 12 saat süren eylem, dönemin İçişleri Bakanı Sadettin Tantan'ın eylemcilerle görüşmesi sonrası sona erdi.
- Ekim 2002: Aralarında 18 kadının da bulunduğu bir grup Çeçen, Moskova'da bir tiyatroya baskın düzenledi. 700 kişiyi rehin alan isyancı Çeçenler, Rusya'nın Çeçenistan'dan çekilmesini talep etti. Rus güvenlik güçleri operasyon düzenledi. 41 eylemci ve 128 rehine hayatını kaybetti.
- 1 Eylül 2004: Bir grup Çeçen milis, Kuzey Osetya'da okula baskın yaparak aralarında çocukların da bulunduğu bin kadar kişiyi rehin aldı. 150'den fazla kişi hayatını kaybederken 700 kadar kişi de yaralandı.
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 22:52
