İŞTE DEPREMİN JAPONYA'YA FATURASI!..

Japonya’da meydana gelen deprem, ekonomiyi vurdu. Japonya’nın en büyük şirketlerinin bölgedeki fabrikalarında üretim durdu. Borsalar düşerken, sigorta devlerinin hisseleri tepetaklak oldu. Ülkede; GSYH’sinin yüzde 9.1’ini bulan bütçe açığı, azalan ihracat ve durgun ekonomiye bir de 100 milyar doları bulacak deprem faturası eklenecek. 42 yıllık koltuğunu Çin’e kaptıran Japonya, daralacak.

100 milyar dolarlık deprem faturasıyla Japonya küçülecek

Japonya’da meydana gelen 8.9 şiddetindeki deprem, ekonomiyi de vurdu. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi unvanını geçen yıl Çin’e kaptıran Japonya’nın 100 milyar dolar zararla karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Japonya’da 1995’te Kobe’de meydana gelen deprem 100 milyar dolar zarara yol açmıştı. Japonya’yla ilgili en dramatik yorum ‘kriz kahin’i lakabını alan Nouriel Roubin’den geldi. Roubini, bütçe açığını azaltmaya çalışan Japonya’nın en kötü zamanında deprem yaşadığını belirtti. Roubini, “Bu kesinlikle Japonya’nın en kötü zamanında başına gelebileceği en kötü şey” dedi.

En büyük sıkıntı bütçe açığı ve güçlü yen

Japonya’nın yıllık bütçe açığı/GSYH oranı 2010’da yüzde 9.1 seviyesinde. Ekonomide sıkıntılı günler geçiren Japonya, geçen yıl 5 çeyrek sonra ilk kez küçülmeyle tanıştı. Ülke ekonomisi son çeyrekte yüzde 1.1 daralırken, GSYH büyüklüğü 5.4 trilyon dolar olarak gerçekleşti. Japonya böylece 5.8 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe ulaşan Çin’in arkasında kaldı ve 42 yıllık unvanını kaptırdı. Japonya’ya son darbe kredi derecelendirme kuruluşlarından geldi. S&P, Japonya’nın ‘AA’ olan notunu ‘AA-’ye indirirken, Fitch ile Moody’s bütçe açığı uyarısı yaptı. Japon ekonomisindeki en büyük sıkıntı güçlü para birimi yenden kaynaklanıyor. Japon Yeni, dolar karşısında son 15 yılın en yüksek seviyesine kadar çıktı. Yendeki güçlenme, Japon mallarına olan dış talebe büyük zarar verdi. Ülkede iç talep ve ihracat azalırken, Japon tüketicilerin talebi gelişmekte olan ülkelerin daha uçuz ürünlerine kaydı.

Esas çöküş Pazartesi

Deprem piyasaları salladı. Doğal felaketin akşam saatlerinde olması, borsanın çökmesini engelledi ancak Nikkei Endeksi günü yüzde 1.17 düşüşle kapattı. Para birimi yen 82.75’le dolar karşısında 2 haftanın en düşük seviyesini gördü. Uzmanlar, depremin vurduğu bölgelerde fabrikası olan şirketlerin hisselerinin Pazartesi günü değer kaybedeceğine dikkati çekti. Tsunami etkisiyle Asya borsaları yüzde 2 düştü. Frankfurt Borsası yüzde 0.81, Paris Borsası yüzde 0.42, Londra Borsası yüzde 0.14 değer kaybetti.

Toyota ve Sony’de üretim durdu

Deprem sonrası Japonya’nın kuzeydoğusundaki tüm fabrikalar üretimlerini durdurdu. Elektronik devi ve ülkenin en büyük ihracatçı şirketlerinden Sony, depremden sonra 6 fabrikasını kapattı. Toyota, ABD başta olmak üzere ihracat odaklı çalışan 2 fabrikasında üretime ara verdiğini açıkladı. Diğer otomotiv üreticileri Nissan 4 ve Honda 2 fabrikasında şalterini indirdi. Fuji Heavy Industries şirketinin, bazıları otomobil parçaları üretiminde faaliyet gösteren 10 fabrikasından 8’inde üretim durduruldu. Şirketin ayrıca, bir uçak fabrikası ile Tochigi bölgesinde elektrik enerjisi üretim tesisinde de faaliyetlere ara verildi. Fujitsu şirketinin bazı tesisleri depremde zarar gördü. Sentetik kauçuk üreticisi JSR şirketinin Ibaraki bölgesindeki Kashima fabrikasında, Mitsui Mining ve Smelting şirketinin Aomori bölgesinde, Nippon Paper Group’un Miyagi ve Fukushima bölgelerindeki fabrikalarda üretim durduruldu. Bira üreticisi Sapporo Breweries’in Sendai ve Chiba fabrikalarında elektrik kesintisi nedeniyle üretim yapılamıyor.

THY: Uçuşlar rötarlı

TÜRK Hava Yolları (THY) Japonya’ya yapılan uçuşlarında şu an için bir değişikliğin söz konusu olmadığını bildirdi. Ancak THY, Tokyo ve Okasa seferlerinin gecikmeli olarak yapıldığını duyurdu.

GSM operatörlerinden Türk abonelere destek

Vodafone Türkiye, bölgede bulunan abonelerine iletişim desteği sağladığını duyurdu. Vodafone, yaşanan afetten dolayı iletişimin zorlukla sağlandığı Japonya’daki abonelerinin, aileleri ve yakınlarıyla iletişim kurmalarına destek olmak amacıyla depremden etkilenen faturasız hat sahibi abonelerine dün itibarıyla 100 TL yüklerken, faturalı hat sahibi abonelerinin faturalarında da 100 TL indirim yaptı. Müşterilerini tek tek arayan Avea, yakınlarına mesaj iletmek isteyenlerin mesajlarının ulaştırılmasına başladı. Yapılan açıklamada, ayrıca müşterilerinin rahatça konuşabilmeleri için hatlarına fatura indirimi sağlandığı belirtildi. Turkcell’in, Japonya’daki müşterilerinin faturalarında indirim yapacağı ve hatlarına Türk Lirası yükleyerek onlara destek olacağı bildirildi.

Petrol 100 $’ın altında

Deprem, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının yönünü aşağı çevirdi. ABD ham petrolünün varil fiyatı yüzde 2.74 gerileyerek 102.64 dolardan 99.64 dolara indi. Petrolün gerilemesinde dünyanın üçünçü büyük petrol tüketicisi Japonya’nın depremden büyük zarar göreceği ve ekonominin daralacağı beklentisi etkili oldu.

Sigorta şirketlerinin hisseleri tepetaklak

Depremin yol açacağı zarar nedeniyle dünyanın önde gelen sigorta şirketlerinin hisseleri yüzde 2-6.5 oranında değer kaybetti. Swiss Re’nin hisseleri yüzde 5.8, Munich Re’nin yüzde 5.4 ve Hannover Re’nin yüzde 4.7 düştü. Fransız Scor’un hisseleri yüzde 6.5, Aviva, Allianz ve Axa sigorta şirketlerinin yüzde 2.5’şer ve Prudential’ın da yüzde 2 geriledi.

BoJ: İstikrar için her türlü çaba gösterilecek

Japonya Merkez Bankası (BoJ), depremin yarattığı kaygıları gidermek amacıyla finansal piyasalarda istikrarı sağlamak için her türlü çabayı sarf edeceğini bildirdi. BoJ’den yapılan açıklamada, “Japonya’da borsa ve yen değer kaybettiği için finansal piyasalarda istikrarı sağlamak amacıyla elimizden geleni yapacağız” denildi.

Hazine, Samuray ihracını ucuz atlattı!

Hazine, samuray tahvil ihracı ile 180 milyar yen (yaklaşık 2.17 milyar dolar) borçlandığını teyit ederek, ihraca ilişkin tutarın 18 Mart’ta Hazine hesaplarına gireceğini açıkladı. Hazine tarafından yapılan açıklamada, 10 yıllık samuray tahvil ihracında kupon oranının yüzde 1.87 (10 yıl vadeli Yen swap oranı+48 bp), fiyatın 100 olarak gerçekleştiği belirtildi. Bu ihraç ile birlikte Türkiye’nin 2000 yılında gerçekleştirilen son ihracın ardından ilk kez yen piyasasından borçlandığının hatırlatıldığı açıklamada, “Japon yatırımcılar tahvile yoğun ilgi göstermiş olup, ihraç miktarını aşan bir talep oluşmuştur” denildi.