İŞTE YENİ ANAYASA'DAKİ MÜTHİŞ YENİLİKLER!..
Genelkurmay Başkanı'nın dokunulmazlığı kalkıyor
Yeni anayasanın mimarı Prof. Ergun Özbudun'la tartışilan taslağının kritik maddelerini mercek altına aldık. Özbudun, anayasaya Genelkurmay Başkanı'nın da yargılanabilmesi için bir madde koyduklarını açıkladı.
6. maddede yetkili organları değiştirip "yasama, yürütme ve yargı" diyorsunuz. Neden? Bütün bürokratik kurumların egemenliğin kullanılmasında pay sahibi olması zaten mantıksızdır.
<ı>Bu TSK'nın anayasadan aldığı yetkileri kısıtlamıyor mu? O da tamamen yersiz. Bütün demokratik ülkelerde olduğu gibi silahlı kuvvetler yürütme organının bir parçasıdır.
<ı>Bu değişiklikle müdahale imkânı tümüyle ortadan mı kalkıyor? Hiçbir demokratik sistemde müdahale imkanı anayasa ve yasalar tarafından verilemez. Bugün de yoktur. Müdahale hukuk dışı bir olaydır.
BOŞLUK VARDI DOLDURDUK
<ı>İlk kez "TBMM Başkanı ve Genelkurmay Başkanı yargılanır" maddesi koydunuz. Şu ana kadar bu makam sahiplerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı nerede yargılanabileceği hükmü yoktu. Cumhurbaşkanının dahi vatana ihanet halinde Yüce Divan tarafından yargılana biliyor. Yargı yetkisinden bağışık olan hiçbir makam olamaz. Burada bu boşluk doldurulmuştur.
YENİ BİR YÜCE DİVAN
<ı>Yüce Divan'da mı yargılanabilecek? Evet. Ama yapısında da değişiklikler öngördük. Divan görevini Anayasa Mahkemesi yapıyordu. Ceza hukuku ve hâkimliği tecrübesi olmayan bir mercinin Divan görevini yapmasında sakıncalar vardı. Bunun için üyelerinin bir kısmı Anayasa Mahkemesi'nden, bir kısmı Yargıtay ceza daireleri başkanlarından oluşan yeni bir Divan öngördük.
<ı>Örneğin Alman Anayasası'nda da Genelkurmay Başkanı'na atıf var mı? Bir hukuk devletinde yargılanamayacak kimse olamaz. Monarşiler hariç yargılanamayacak bir makam olamaz.
Özel olarak anayasada Genelkurmay Başkanı'nın vurgulanması farklı bir anlam taşımaz mı? Hayır.
<ı>Komutanlar yargılanıyor, anayasa Genelkurmay Başkanı'nın yargılanmasını engelliyor mu? Evet. Komutanlar yargılanıyor ama Genelkurmay Başkanı'na atıf yok. Belirsizlik mevcuttu, kaldırılmıştır.
6. maddede yetkili organları değiştirip "yasama, yürütme ve yargı" diyorsunuz. Neden? Bütün bürokratik kurumların egemenliğin kullanılmasında pay sahibi olması zaten mantıksızdır.
<ı>Bu TSK'nın anayasadan aldığı yetkileri kısıtlamıyor mu? O da tamamen yersiz. Bütün demokratik ülkelerde olduğu gibi silahlı kuvvetler yürütme organının bir parçasıdır.
<ı>Bu değişiklikle müdahale imkânı tümüyle ortadan mı kalkıyor? Hiçbir demokratik sistemde müdahale imkanı anayasa ve yasalar tarafından verilemez. Bugün de yoktur. Müdahale hukuk dışı bir olaydır.
BOŞLUK VARDI DOLDURDUK
<ı>İlk kez "TBMM Başkanı ve Genelkurmay Başkanı yargılanır" maddesi koydunuz. Şu ana kadar bu makam sahiplerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı nerede yargılanabileceği hükmü yoktu. Cumhurbaşkanının dahi vatana ihanet halinde Yüce Divan tarafından yargılana biliyor. Yargı yetkisinden bağışık olan hiçbir makam olamaz. Burada bu boşluk doldurulmuştur.
YENİ BİR YÜCE DİVAN
<ı>Yüce Divan'da mı yargılanabilecek? Evet. Ama yapısında da değişiklikler öngördük. Divan görevini Anayasa Mahkemesi yapıyordu. Ceza hukuku ve hâkimliği tecrübesi olmayan bir mercinin Divan görevini yapmasında sakıncalar vardı. Bunun için üyelerinin bir kısmı Anayasa Mahkemesi'nden, bir kısmı Yargıtay ceza daireleri başkanlarından oluşan yeni bir Divan öngördük.
<ı>Örneğin Alman Anayasası'nda da Genelkurmay Başkanı'na atıf var mı? Bir hukuk devletinde yargılanamayacak kimse olamaz. Monarşiler hariç yargılanamayacak bir makam olamaz.
Özel olarak anayasada Genelkurmay Başkanı'nın vurgulanması farklı bir anlam taşımaz mı? Hayır.
<ı>Komutanlar yargılanıyor, anayasa Genelkurmay Başkanı'nın yargılanmasını engelliyor mu? Evet. Komutanlar yargılanıyor ama Genelkurmay Başkanı'na atıf yok. Belirsizlik mevcuttu, kaldırılmıştır.
Üniversitelerde türban artık serbest olacak
<ı>Önerdiğiniz çıkarsa üniversitelerde türban yasağı kalkıyor. Sadece üniversitelerde. İlk ve ortaöğretim kurumlarında, kamu yönetiminde değil. Ama üniversitelerde böyle bir yasaklamanın olmaması gerektiği kanısındayız.
GEÇERSİZ OLACAK
<ı>Peki Anayasa Mahkemesi'nin türban yasağına ilişkin kararları geçersiz mi olacak? Tabii ki yeni bir anayasa hükmü olduğu takdirde, bu kararlar geçersiz olacaktır. Çünkü onlar bundan önceki anayasaya dayanarak verilmiş kararlardır.
<ı>AİHM Leyla Şahin'in başvurusunu reddetmişti. O davada AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) kararının anlamı Türkiye'de yanlış yansıtılıyor. Mahkeme bu yasağın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olmadığı sonucuna varmıştır. Ama sözleşmeye aykırı olmaması başka şeydir, böyle bir yasağın uygulanması gerektiğini belirtmek başka şeydir. AİHM kararı hiçbir engel teşkil etmez. Mahkemenin vurguladığı, üye devletlerin bu konuda geniş bir takdir yetkisine sahip olduğudur. TC takdir yetkisini şu ya da bu yönde kullanmakta serbesttir. Zaten Fransa dahil Avrupa Konseyi ülkelerinin hiçbirinde üniversite düzeyinde böyle bir kılık kıyafet yasağı yoktur.
AİHM ENGEL DEĞİL
<ı>Yani AİHM kararı da geçersiz kılınacak. AİHM kararını geçersiz kılmayacak şüphesiz. Karar, yasağın sözleşmeye aykırı olmadığı yolunda. Ama o yasağın uygulanmasının zorunlu olduğu yolunda hiçbir ifade yoktur ve olmasına da imkân yoktur. Çünkü AİHM öyle bir karar veremez.
<ı>Yani orada da engel kalkmış oluyor? Bu formül kabul edilirse kalkmış olacak. Edilip edilmeyeceğini şu anda bilmiyorum. Üniversitelerde böyle bir yasağın olmaması gerektiğine inanıyoruz.
<ı>AİHM'nin farklı bir yorumu ortaya çıkabilir mi? Sözleşme Türk Anayasası'nın üstünde. Ama iki şeyi ayırt etmek lazım. Mahkeme "Evet isterseniz bu yasağı koyabilirsiniz" diyor ama "Bu yasağı kaldıramazsınız" diye bir şey söylemiyor. Zaten söyleyemez de. Onun yetkisinde değil. Üye devletlerin takdirindedir.
<ı>Güneydoğu'da yazışmaların Kürtçe olması gibi bir yol açılacak mı? Hayır, resmi dilin Türkçe olduğu hükmü elbette muhafaza ediliyor. Dolayısıyla hiçbir yazışmanın Türkçeden başka dille yapılması mümkün değil.
<ı>Federasyon anlayışından söz ediliyor. "Yerel yönetimlere vergi toplama yetkisi verilecek" deniyor. Bugün emlak vergisini, çöp vergisini nereye ödüyorsunuz. Buna cevap vermeye dahi değer bulmuyorum. Hayatta böyle saçmalık görmedim. Bunlar federasyonun F'sini bilmeyen insanlar.
<ı>Anayasanın ilk 3 maddesinin değişmesinin teklif dahi edilemeyeceği 4. maddesinin yerini değiştirdiniz, neden? Anlamı ve içeriği değişmiyor. Bu, anayasanın değiştirilmesi usulüyle ilgili bir hükümdür. Dolayısıyla mantıken ait olduğu yere konulmuştur.
<ı>4. maddede böyle bir vurgu yapılması önemli değil miydi? Hayır o vurgu aynen sürüyor.
<ı>Ya rejim değişikliğine gidildiği iddiası? Cevap vermeye dahi değmez. SABAH
